Derby Stories: Λίβερπουλ - Γιουνάιτεντ, σα να πηγαίνεις στο... Βιετνάμ!
Όσες κόντρες κι αν γεμίζουν τα Σαββατοκύριακα, όσες τοπικές μονομαχίες κι αν διαφημίζονται ως «μάχες γιγάντων», κανένα άλλο 90λεπτο δεν κουβαλά την ένταση, την ιστορία και το πάθος του Λίβερπουλ - Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Αυτό δεν είναι απλώς ένα ματς. Είναι το ντέρμπι, είναι ένα τελετουργικό σύγκρουσης. Μια αναμέτρηση όπου οι φανέλες βαραίνουν με ιστορία, η κάθε πάσα μοιάζει με δήλωση, και κάθε γκολ είναι κάτι παραπάνω από πανηγυρισμός, είναι εκδίκηση, λύτρωση, αναπνοή.
Δύο πόλεις. Δύο ταυτότητες. Δύο κόσμοι που δεν απέχουν πολύ στο χάρτη, αλλά φαίνονται χωρισμένοι από έναν αόρατο φράχτη υπερηφάνειας, ανταγωνισμού και παλιάς πικρίας. Από τα «scouse» στενά του Λίβερπουλ μέχρι τα εργοστασιακά περίχωρα του Μάντσεστερ, κάθε πέτρα αυτών των τόπων κουβαλά μια ιστορία και σχεδόν όλες οδηγούν, με κάποιον τρόπο, στο γήπεδο.
Η αντιπαλότητα δεν χτίστηκε μέσα σε μια νύχτα. Δεν άναψε από έναν τυχαίο αγώνα, μια αποβολή ή ένα λάθος πέναλτι. Αντίθετα, αναδύθηκε αργά, σχεδόν μοιραία, μέσα από τη βιομηχανική επανάσταση, τον ανταγωνισμό των λιμανιών, τη μουσική, την πολιτική, την ίδια την κουλτούρα του Βορρά της Αγγλίας. Και όταν το ποδόσφαιρο απέκτησε μορφή, χρώματα, σύμβολα και πιστούς, η Λίβερπουλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έγιναν κάτι παραπάνω από ομάδες: έγιναν σημαίες.
Σε κάθε μεταξύ τους αγώνα, ανεξαρτήτως βαθμολογίας ή φόρμας, διακυβεύεται πάντα κάτι άυλο: η αίσθηση ανωτερότητας, η υπερηφάνεια του τόπου, το δικαίωμα να σηκώσεις το κεφάλι ψηλά τη Δευτέρα στο γραφείο ή στην παμπ. Δεν υπάρχει ουδέτερος σε αυτό το παιχνίδι μόνο νικητές και ηττημένοι, μόνο εκείνοι που γελούν και εκείνοι που σφίγγουν τα χείλη.
Για να καταλάβει κανείς την ουσία αυτής της σύγκρουσης, πρέπει να κοιτάξει πέρα από τις γραμμές του τερέν. Πρέπει να ακούσει τη βουή των κερκίδων πριν το πρώτο σφύριγμα, να νιώσει τον παλμό μιας κόντρας που έχει τις ρίζες της στο παρελθόν, αλλά πάντα παίζεται στο τώρα με πάθος, με ένταση, με όλα τα συναισθήματα που μόνο το ποδόσφαιρο μπορεί να γεννήσει. Derby Stories στα κόκκινα...
Σα να πηγαίνεις στο... Βιετνάμ!
Η βία, φυσική και λεκτική, ήταν ένα βασικό χαρακτηριστικό εκείνης της εποχής. Το αγγλικό ποδόσφαιρο βίωνε την έξαρση του χουλιγκανισμού, αλλά οι αγώνες ανάμεσα σε αυτές τις δύο ομάδες ήταν κάτι άλλο. Ήταν σκηνές σχεδόν πολεμικές, στις εξέδρες και στους γύρω δρόμους των γηπέδων. Αντικείμενα πετούσαν από τη μία πλευρά στην άλλη – μπαλάκια του γκολφ με καρφιά, αναπτήρες, ακόμη και καθίσματα. Οι αποδοκιμασίες και τα χλευαστικά συνθήματα ξεκινούσαν από την προθέρμανση και κορυφώνονταν σε κάθε αμφισβητούμενη φάση.
Ταυτόχρονα, η βία είχε και ψυχολογική διάσταση. Οι κοροϊδίες και οι προσβολές ξεπερνούσαν τα αποδεκτά όρια, με αποκορύφωμα τα χλευαστικά τραγούδια για την τραγωδία του Μονάχου. Ο θάνατος, η τραγωδία, ο πόνος – όλα γίνονταν εργαλεία προσβολής. Οπαδοί έχτιζαν την ταυτότητά τους με βάση το μίσος για τον «άλλον». Η ανάγκη για υπεροχή σε ένα ζοφερό κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον έκανε τα παιχνίδια αυτά να μοιάζουν σαν πεδίο μάχης: εκεί όπου μπορούσες να «νικήσεις» έστω και για λίγο.
Η ίδια η Βρετανία των ’80s, υπό τη διακυβέρνηση Θάτσερ, γέμιζε οργή και απελπισία. Η Λίβερπουλ αντιμετώπιζε την ανεργία και την κοινωνική παρακμή, ενώ η κυβέρνηση την είχε χαρακτηρίσει πόλη προς «ελεγχόμενη παρακμή». Σε αυτό το πλαίσιο, η νίκη στο ποδόσφαιρο ήταν ένας από τους λίγους τρόπους να αντλήσει κανείς περηφάνια. Η αντιπαλότητα, λοιπόν, φορτιζόταν με ταξική, πολιτική και πολιτισμική ένταση. Ο Άτκινσον, προπονητής της Γιουνάιτεντ πριν την εποχή Φέργκιουσον δεν υπερέβαλλε: κάθε παιχνίδι ήταν πόλεμος χαρακωμάτων.
bwin - Άπαιχτη προσφορά* γνωριμίας και δώρο* 1 μήνας Cosmote TV!
Οι αναμετρήσεις μεταξύ Λίβερπουλ και Γιουνάιτεντ τη δεκαετία του ’80 είχαν συχνά κάτι πιο σημαντικό από βαθμούς – ήταν συμβολικές μάχες ηθικής ανωτερότητας. Κάθε νίκη λειτουργούσε ως απόδειξη υπεροχής, κάθε ήττα ως εθνική καταστροφή. Οι οπαδοί δεν πανηγύριζαν απλώς· δικαιώνονταν. Η βία γινόταν μέρος της τελετουργίας, με τα γήπεδα να μετατρέπονται σε ρωμαϊκές αρένες και το κοινό σε φανατισμένο πλήθος.
Ο «πόλεμος» αυτός ήταν και πόλεμος ταυτότητας. Ο Άτκινσον, όπως και άλλοι της εποχής, ένιωθε το βάρος των προσδοκιών, των ιστορικών αποσκευών και της κοινωνικής πίεσης. Κάθε αγώνας απέναντι στη Λίβερπουλ δεν ήταν απλώς ευκαιρία για νίκη, ήταν ευκαιρία για εκδίκηση, για εξιλέωση, για αποκατάσταση της τάξης.
Η φυλετική αντιπαλότητα είχε ξεφύγει και εκτός γηπέδου και συνεχίστηκε και μέσα. εκτοξεύθηκαν αντικείμενα, μεταξύ των οποίων και τα διαβόητα μπαλάκια του γκολφ με καρφιά, τα οποία περιγράφηκαν από την Daily Express ως «βλήματα μίσους». Ο Ρον Άτκινσον είχε παρομοιάσει το να πηγαίνει κανείς στο Άνφιλντ σαν να ήταν τα στρατεύματα των ΗΠΑ που πήγαιναν στο Βιετνάμ. Στον ημιτελικό Κυπέλλου το 1985, καθώς η ομάδα κατέβαινε από το πούλμαν, κάποιος έριξε... δακρυγόνα. Ο Άτκινσον έτρεξε πανικόβλητος μέσα από τον διάδρομο και βγήκε στο γήπεδο από την ταραχή του.
Αρκετοί οπαδοί χρειάστηκε να πάνε στο νοσοκομείο με αναπνευστικά, η ατμόσφαιρα αποπνικτική. Τραγούδια, συνθήματα και ύβρεις ανταλλάσσονταν ακατάπαυστα από δύο κόσμους που πολλοί δεν θα δίσταζαν να καταφύγουν στη βία. Ήταν τρομακτικό, δεν υπάρχει αμφιβολία, ειδικά όταν προσπαθούσες να αποφύγεις τα ιπτάμενα αντικείμενα, αλλά ήταν μια εποχή όπου η αντιπαλότητα είχε ξεχειλίσει. Η περηφάνια και το αίσθημα ταυτότητας έπαιζαν τεράστιο ρόλο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο με τόσο λίγες ευκαιρίες για τους ανθρώπους στον βόρειο άξονα της χώρας.
Η ατμόσφαιρα θύμιζε ρωμαϊκή αρένα, με το πλήθος να ζητωκραυγάζει τους μονομάχους. Κοροϊδίες και αποδοκιμασίες αναμιγνύονταν με κραυγές ενθουσιασμού και ενίσχυσης. Ήταν τόσο δυνατή και τόσο έντονη που μπορούσες να την κόψεις με το μαχαίρι, με τον θόρυβο να συναγωνίζεται τις αίθουσες του Βαλχάλα. Η Γιουνάιτεντ προηγήθηκε, καθώς ο Μπράιαν Ρόμπσον σούταρε έπειτα από κόρνερ και η μπάλα βρήκε στη φτέρνα του Μαρκ Χιουζ και κατέληξε στα δίχτυα του Γκρόμπελαρ. Πανδαιμόνιο επικράτησε στη μια πλευρά του Γκούντισον Παρκ, ενώ οι φίλοι της Λίβερπουλ εξοργίζονταν που η Γιουνάιτεντ πήγαινε για άλλη μια «κλοπή» νίκης.
Καθώς ο χρόνος τελείωνε και η Λίβερπουλ πίεζε, ένα «ένα-δύο» ανάμεσα στον Φιλ Νιλ και τον Ρόνι Γουίλαν κατέληξε σε ένα εξαιρετικό σουτ από τον τελευταίο που κατέληξε στα δίχτυα του Γκάρι Μπέιλι. Το 1-1, τρία λεπτά πριν τη λήξη, προκάλεσε έκρηξη ενθουσιασμού στην εξέδρα των «κόκκινων».
Το «You’ll Never Walk Alone» αντήχησε δυνατά, καθώς οι κοροϊδίες άλλαξαν στρατόπεδο και οι φίλοι της Γιουνάιτεντ ένιωσαν το σοκ μιας καθυστερημένης ισοφάρισης. Ανάμεσα στον πανηγυρισμό, ένας κόκκινος πυρσός εκτοξεύτηκε στον γκρίζο ουρανό πάνω από το Γκούντισον, πριν τελικά πέσει στο γήπεδο. Ο Νταλγκλίς βγάζει μια πάσα-διαβήτη στον Ρας, ο οποίος προσπαθεί να «σπάσει την κατάρα» και να σκοράρει επιτέλους κατά της Γιουνάιτεντ (είναι αξιοσημείωτο ότι η Γιουνάιτεντ ήταν από τις λίγες ομάδες απέναντι στις οποίες ο Ρας δεν είχε σκοράρει). Όμως, ο Μπέιλι απέκρουσε και η μπάλα βρήκε στο οριζόντιο δοκάρι, χωρίς να υπολογίσει ότι ο Πολ Γουόλς βρισκόταν εκεί για να τη σπρώξει στα δίχτυα.
Ακολούθησαν έξαλλες διαμαρτυρίες από την εξέδρα της Γιουνάιτεντ, καθώς ο επόπτης είχε σηκώσει τη σημαία για οφσάιντ. Όμως, τίποτα δεν άλλαξε, το γκολ μέτρησε κανονικά, πράγμα που σήμαινε ότι οι δύο ομάδες θα τα ξαναέλεγαν την Τετάρτη στο Μέιν Ρόουντ.
Αν η ατμόσφαιρα στο Γκούντισον Παρκ ήταν «άγρια», τότε η ρεβάνς ήταν... πυρηνική. Μόνο και μόνο βλέποντας τα στιγμιότυπα στο YouTube, μπορεί κανείς να νιώσει την ένταση μέσα από τον ήχο. Ο Στιβ Κάρι της Express το αποκάλεσε «η ωμή ενσάρκωση του καλύτερου που έχει να προσφέρει το βρετανικό ποδόσφαιρο». Ένα αυτογκόλ του Πολ ΜακΓκραθ έδωσε προβάδισμα 1-0 στη Λίβερπουλ στο ημίχρονο. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι 2-0, αν ο Στιβ Νίκολ δεν είχε χάσει μια τεράστια ευκαιρία που θα έδινε στους «κόκκινους» μεγαλύτερο προβάδισμα.
Όπως συνήθιζε πάντα, ο Μπράιαν Ρόμπσον σήκωσε τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στις πλάτες του στο δεύτερο ημίχρονο, οδηγώντας την σε μια εξαιρετική ανατροπή. Πρώτα, με έναν «πύραυλο» από τα 25 μέτρα που πέρασε σαν σφαίρα δίπλα από τον εξουδετερωμένο Μπρους Γκρόμπελαρ. Η ανατροπή ολοκληρώθηκε όταν ο Μαρκ Χιουζ σημείωσε το νικητήριο γκολ, κλείνοντας θέση για τη Γιουνάιτεντ στον τελικό, όπου θα αντιμετώπιζε την Έβερτον. Ακολούθησε εισβολή στον αγωνιστικό χώρο από τους οπαδούς της Γιουνάιτεντ, οι οποίοι έδειξαν την εκτίμησή τους στον αρχηγό τους, Μπράιαν Ρόμπσον, σηκώνοντάς τον στους ώμους και κουβαλώντας τον εκτός γηπέδου.
Από το «Ήθελα να ρίξω τη Λίβερπουλ από το γα@@@...νο βάθρο της» στο 7-0!
Όταν ο Σερ Άλεξ Φέργκιουσον ανέλαβε τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 1986, η Λίβερπουλ ήταν η αδιαμφισβήτητη κυρίαρχος του αγγλικού ποδοσφαίρου. Για τον ίδιο όμως, αυτό δεν ήταν απλώς ένα ποδοσφαιρικό δεδομένο, ήταν προσωπική πρόκληση. Από την πρώτη μέρα στο Όλντ Τράφορντ, ο Φέργκιουσον έθεσε ως στόχο να «ρίξει τη Λίβερπουλ από την κορυφή», με τα δικά του λόγια: «Ήθελα να ρίξω τη Λίβερπουλ από το γα@@@...νο βάθρο της».
Η προσέγγιση του Φέργκιουσον βασιζόταν σε μία φιλοσοφία «εμείς εναντίον όλων», στρατηγική που είχε ήδη εφαρμόσει με επιτυχία στην Αμπερντίν. Ήθελε να φέρει στην ομάδα του πειθαρχία, φιλοδοξία και πάνω απ' όλα νοοτροπία νικητή.
Η Λίβερπουλ συνέχισε να κυριαρχεί στα τέλη της δεκαετίας του ’80, παίζοντας θεαματικό ποδόσφαιρο υπό τον Κένι Νταλγκλίς. Παρ' όλα αυτά, η Γιουνάιτεντ του Φέργκιουσον ήταν μία από τις ελάχιστες ομάδες που κατάφερναν να πάρουν αποτελέσματα κόντρα στους «Κόκκινους». Τα ισόπαλα ματς 1-1 και 3-3 τη σεζόν 1987-88, όταν η Λίβερπουλ ήταν σχεδόν ασταμάτητη, ήταν η απόδειξη ότι ο Φέργκιουσον είχε αρχίσει να χτίζει μια ομάδα που δεν φοβόταν τους μεγάλους.
Η πιο κρίσιμη στιγμή της θητείας του ήρθε τη σεζόν 1989-90. Με την πίεση τεράστια και τα αποτελέσματα απογοητευτικά, η δουλειά του κρεμόταν από μία κλωστή. Αν δεν κέρδιζε τη Νότιγχαμ Φόρεστ για το FA Cup, ίσως απολυόταν. Ο Μαρκ Ρόμπινς πέτυχε το σωτήριο γκολ και η Γιουνάιτεντ κατέκτησε τελικά το Κύπελλο. Αυτό άλλαξε την πορεία της ιστορίας. Ο Φέργκιουσον κέρδισε χρόνο και το 1993 έφερε στη Γιουνάιτεντ το πρώτο πρωτάθλημα μετά από 26 χρόνια.
Καθώς η Λίβερπουλ άρχισε να φθίνει στις αρχές της δεκαετίας του ’90, εγκλωβισμένη σε λάθος επιλογές παικτών και προπονητών, η Γιουνάιτεντ εκτοξευόταν. Οι μεταγραφές του Φέργκιουσον (Ρόι Κιν, Πίτερ Σμάιχελ, Γκάρι Πάλιστερ) ήταν στοχευμένες και αποτελεσματικές. Παράλληλα, η ανάδειξη νέων ταλέντων, όπως του Ράιαν Γκιγκς, έδειχνε ότι ο Φέργκιουσον ήξερε να συνδυάζει παρόν και μέλλον.
Ο Φέργκιουσον δεν ανεχόταν τίποτα λιγότερο από την κορυφή. Χαρακτηριστικό είναι ότι μετά την ισοπαλία 3-3 με τη Λίβερπουλ το 1994, όπου η ομάδα του προηγήθηκε 3-0 ξέσπασε τόσο πολύ που προσπάθησε να... διώξει τον Σμάιχελ, αν και την επόμενη μέρα το αναίρεσε.
Η αντιπαλότητα με τη Λίβερπουλ ήταν πάντα κάτι περισσότερο από απλό ποδοσφαιρικό. Ήταν ιδεολογική. Για τον Φέργκιουσον, η αντίπαλός του εκπροσωπούσε την παλιά αυτοκρατορία. Εκείνος όμως ήθελε να χτίσει τη νέα. Και το έκανε. Μέχρι να αποσυρθεί, είχε κατακτήσει 13 πρωταθλήματα, αφήνοντας τη Λίβερπουλ πίσω, καθηλωμένη στη δόξα του παρελθόντος.
Η επιμονή, η στρατηγική και το ατσάλινο πνεύμα του Φέργκιουσον όχι μόνο αναγέννησαν τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ αλλά και άλλαξαν τις ισορροπίες του αγγλικού ποδοσφαίρου για πάντα. Η εποχή που ξεκίνησε με στόχο να «ρίξει τη Λίβερπουλ από το θρόνο» έκλεισε με τη Γιουνάιτεντ ως την απόλυτη δύναμη του νησιού.
Το 7-0 που… σόκαρε το αγγλικό ποδόσφαιρο
Kι από την αυτοκρατορία του Φέργκιουσον στο ματς που σόκαρε το Νησί. Το 2023 η Μάντσεστερ έμελλε να γνωρίσει την πιο βαριά ήττα από τον αιώνιο αντίπαλό της. Η νίκη της Λίβερπουλ με 7-0 δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη στην 129χρονη ιστορία αυτής της αναμέτρησης, ισοδυναμεί με τη βαρύτερη ήττα στην ιστορία της Μάντσεστερ, που ξεκινά ακόμη πιο πίσω, το 1878. Ηταν κάτι εξωπραγματικό. Αυτό ήταν για τη Γιουνάιτεντ: μια «καταστροφική στιγμή». Το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα στο χειρότερο δυνατό μέρος. Είχαν ήδη δεχτεί έξι γκολ από τη Μάντσεστερ Σίτι νωρίτερα στη σεζόν, όμως το 7-0 στο Μέρσεϊσαϊντ την πλήγωσε πολύ, πολύ βαθύτερα.
Σαλάχ, ο γητευτής του μεγάλου ντέρμπι!
Tί λένε όμως οι αριθμοί του ντέρμπι; Οι Reds έχουν χάσει μόλις 1 από τα 14 προηγούμενα μεταξύ τους παιχνίδια για το πρωτάθλημα (1-2 τον Αύγουστο του 2022 στο Old Trafford), ενώ δεν έχουν ηττηθεί σε κανένα από τα 9 τελευταία στο Anfield, με την πιο πρόσφατη νίκη να έρχεται τον Ιανουάριο του 2016 με τον Φαν Χάαλ στον πάγκο (0-1).
Ωστόσο, η Γιουνάιτεντ κέρδισε την κάτοχο του πρωταθλήματος Σίτι (2-1), όμως πρέπει να γυρίσουμε πολύ πιο πίσω και πιο συγκεκριμένα στο 1908, για να βρούμε την τελευταία φορά που επιβλήθηκε των πρωταθλητών σε διαδοχικές σεζόν (Λίβερπουλ και Νιουκάστλ τότε).
Άλλωστε, οι «Κόκκινοι Διάβολοι» δεν έχουν κερδίσει σε καμία από τις 8 προηγούμενες εξόδους τους στην Premier League, σερί που είναι το χειρότερό τους από το 1989… Οι γηπεδούχοι, λοιπόν, θα έχουν την ευκαιρία να αποφύγουν την 3η διαδοχική τους ήττα στο πρωτάθλημα, κάτι που για τελευταία φορά τους συνέβη τον Φεβρουάριο του 2021.
Η ομάδα του Σλοτ δεν αφήνει ποτέ παχνίδι στην τύχη του, το κηνυγά μέχρι τέλους, ωστόσο η δική της πίεση φέρνει και τα αντίθετα αποτελέσματα. Στα επτά ματς στην Premier League φέτος, έχουν ήδη σημειωθεί τέσσερα νικητήρια γκολ μετά το 90ό λεπτό (2 υπέρ, 2 κατά). Μόνο τη σεζόν 2008-09 οι «Reds» είχαν περισσότερες αναμετρήσεις με νικητήριο γκολ μετά το 90’ σε μια χρονιά.
Προβληματισμός; Ο Φλόριαν Βιρτς δεν έχει καταγράψει ακόμη ούτε γκολ ούτε ασίστ, παρά τις 9 τελικές και τις 11 δημιουργημένες ευκαιρίες. Τα 20 συνολικά σουτ και ευκαιρίες που έχει συνδυαστικά είναι τα περισσότερα από κάθε παίκτη που δεν έχει ακόμη συμμετοχή σε γκολ στο φετινό πρωτάθλημα.
Την ίδια ώρα, ο Μπρούνο Φερνάντες έχει δημιουργήσει τις περισσότερες ευκαιρίες στην Premier League (19), αλλά δεν έχει δώσει ακόμη ασίστ.
Ο Μοχάμεντ Σαλάχ έχει πετύχει 13 γκολ και έχει συμμετάσχει σε 19 συνολικά γκολ (13 γκολ, 6 ασίστ) απέναντι στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, περισσότερα από κάθε άλλον παίκτη στην ιστορία της Premier League απέναντι στους «Κόκκινους Διαβόλους».
Μόνο πέντε παίκτες έχουν συμμετάσχει σε 20+ γκολ απέναντι σε έναν αντίπαλο στη διοργάνωση:
- Λες Φέρντιναντ (20 vs Έβερτον)
- Άλαν Σίρερ (21 vs Έβερτον, 21 vs Λιντς)
- Φρανκ Λάμπαρντ (21 vs Μπόλτον)
- Χάρι Κέιν (22 vs Λέστερ)
- Γουέιν Ρούνεϊ (23 vs Νιούκαστλ)
Ο Μπουεμό νέχει κάνει 173 κινήσεις χωρίς την μπάλα στην Premier League φέτος, περισσότερες από κάθε παίκτη της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Από αυτές, οι 26 οδήγησαν σε τελική προσπάθεια της ομάδας του, επίδοση που αποτελεί ρεκόρ στο πρωτάθλημα.
