Μπορούν τα δέντρα να «προβλέψουν» μια ηλιακή έκλειψη; Οι επιστήμονες έχουν την απάντηση!
- Το «Wood Wide Web» και η διαμάχη: Εντυπωσιακοί, αλλά αμφίβολοι ισχυρισμοί
- Η απάντηση των επικριτών: Φως, βαρύτητα και εναλλακτικές εξηγήσεις
Μια επιστημονική εργασία που παρουσιάστηκε ως πιθανή απόδειξη «ηλεκτρικής ευθυγράμμισης» μεταξύ δέντρων κατά τη διάρκεια μερικής ηλιακής έκλειψης δέχεται πλέον έντονη αμφισβήτηση από ειδικούς, οι οποίοι κάνουν λόγο για σοβαρά προβλήματα στη μεθοδολογία και στα συμπεράσματά της.
Οι αρχικοί συγγραφείς υποστήριξαν ότι εντόπισαν συγχρονισμό στην ηλεκτρική δραστηριότητα τριών ελάτων κατά τη μερική έκλειψη του Οκτωβρίου 2022. Αν και η μελέτη δημοσιεύθηκε σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό, αυτό αποτελεί μόνο την αρχή της διαδικασίας αξιολόγησης, καθώς ακολουθεί εκτεταμένος έλεγχος από την επιστημονική κοινότητα.
Το «Wood Wide Web» και η διαμάχη: Εντυπωσιακοί, αλλά αμφίβολοι ισχυρισμοί
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς οι θεωρίες περί ηλεκτρικής επικοινωνίας και ανταλλαγής πόρων μεταξύ φυτών και μυκήτων στα δάση, ένα φαινόμενο που αποκαλείται «Wood Wide Web». Ωστόσο, πολλές από αυτές τις αναφορές παραμένουν έντονα αμφιλεγόμενες.
Ορισμένοι επιστήμονες αμφισβητούν ότι το φαινόμενο υπάρχει στον βαθμό που παρουσιάζεται, ενώ άλλοι θεωρούν ότι πραγματικές αλλά περιορισμένες διεργασίες διογκώνονται πέρα από όσα μπορούν να τεκμηριωθούν.
Η περσινή εργασία θεωρήθηκε από τις πιο εντυπωσιακές που έχουν δημοσιευθεί για επικοινωνία μεταξύ δέντρων. Οι ερευνητές υποστήριξαν όχι μόνο ότι τα ηλεκτρικά σήματα αυξήθηκαν και συγχρονίστηκαν κατά την έκλειψη, αλλά και ότι η δραστηριότητα ενισχύθηκε πριν καν ξεκινήσει το φαινόμενο.
Αν αυτό δεν ήταν σύμπτωση, θα σήμαινε ότι τα δέντρα κατά κάποιο τρόπο «γνωρίζουν» την κίνηση Ήλιου και Σελήνης, ή ότι λαμβάνουν σήματα από μακρινές περιοχές όπου η έκλειψη είχε ήδη αρχίσει.
Η απάντηση των επικριτών: Φως, βαρύτητα και εναλλακτικές εξηγήσεις
Σε αναλυτική απάντηση, ο καθηγητής Ariel Novoplansky και ο ερευνητής Hezi Yizhaq υποστηρίζουν ότι είναι αμφίβολο αν παρατηρήθηκε καν κάποιο ουσιαστικό φαινόμενο. Όπως τονίζουν, η έρευνα στη συμπεριφορά των φυτών απαιτεί ισχυρό πειραματικό σχεδιασμό, ελέγχους, επαναλήψεις και υποθέσεις που μπορούν να διαψευστούν, στοιχεία που, κατά τη γνώμη τους, έλειπαν.
Επισημαίνουν ότι η αύξηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας καταγράφηκε 14 ώρες πριν η έκλειψη φτάσει στην περιοχή των Δολομιτών όπου έγιναν οι μετρήσεις, αλλά συνέπεσε χρονικά με καταιγίδα. Μάλιστα, είχαν καταγραφεί κοντινές κεραυνικές εκκενώσεις, που αποτελούν πολύ πιο πειστική εξήγηση για τα σήματα.
Οι επικριτές σημειώνουν επίσης ότι μια ρηχή μερική έκλειψη, όπως εκείνη της μελέτης, μειώνει το φως ελάχιστα, περίπου 10,5% για σύντομο διάστημα, επίπεδο που δύσκολα ξεχωρίζει από μια απλή νέφωση. Το φως παρέμενε περίπου διπλάσιο από όσο μπορούν πρακτικά να αξιοποιήσουν τα δέντρα.
Οι αρχικοί ερευνητές πρότειναν ότι ίσως ρόλο παίζουν βαρυτικές επιδράσεις από την ευθυγράμμιση Ήλιου και Σελήνης. Ωστόσο, παρόμοιες ευθυγραμμίσεις συμβαίνουν σε κάθε νέα Σελήνη, με μικρή μόνο διαφορά κατά την έκλειψη, ενώ ακόμη μεγαλύτερες βαρυτικές μεταβολές εμφανίζονται όταν η Σελήνη βρίσκεται στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς της.
