Η πρώτη θέαση σκοτεινής ύλης: Εντοπίστηκε άλως ακτινών γάμμα στο κέντρο του Γαλαξία (vid)
- Τι είναι τα WIMPs;
- «Αν αυτό είναι σωστό, ίσως είδαμε για πρώτη φορά σκοτεινή ύλη»
- Γιατί αυτή η ανίχνευση διαφέρει από προηγούμενες και θέλει ιδιαίτερη προσοχή;
Ένα «άλως» ακτινών γάμμα που κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi φαίνεται να ταιριάζει απόλυτα με το είδος ακτινοβολίας που θα περίμεναν οι επιστήμονες από την ανίχνευση WIMPs, των υποθετικών, αδύναμα αλληλεπιδρώντων σωματιδίων που εδώ και δεκαετίες προτείνονται ως βασικοί υποψήφιοι για τη σκοτεινή ύλη.
Σύμφωνα με νέα μελέτη του καθηγητή Τομονόρι Τοτάνι από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο, δεν υπάρχει γνωστή αστροφυσική πηγή που να εξηγεί την περίσσεια ακτινών γάμμα στα 20 GeV, ενώ η κατανομή τους σχηματίζει ένα μοτίβο που ταιριάζει εντυπωσιακά με αυτό που προβλέπεται για την άλω της σκοτεινής ύλης στον Γαλαξία.
Τι είναι τα WIMPs;
Τα WIMPs (Weakly Interacting Massive Particles) είναι μια από τις πιο δημοφιλείς υποθέσεις για τη φύση της σκοτεινής ύλης. Δεν αλληλεπιδρούν με το φως, δεν εκπέμπουν ακτινοβολία και είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθούν. Όμως, όταν συγκρούονται και αλληλοεξουδετερώνονται, προβλέπεται να παράγουν δέσμη σωματιδίων και ακτίνες γάμμα.
Ο Τοτάνι υποστηρίζει ότι η ενέργεια των ακτινών γάμμα που παρατηρείται ταιριάζει με το τι θα έδιναν σωματίδια με μάζα περίπου 500 φορές μεγαλύτερη από αυτή του πρωτονίου.
«Αν αυτό είναι σωστό, ίσως είδαμε για πρώτη φορά σκοτεινή ύλη»
Ο ίδιος δήλωσε: «Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε για πρώτη φορά η ανθρωπότητα "βλέπει" σκοτεινή ύλη. Και σημαίνει ότι πρόκειται για νέο είδος σωματιδίου, πέρα από το Καθιερωμένο Μοντέλο».
Παράλληλα ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει απότομη κορύφωση στα 20 GeV, αλλά ένα ευρύτερο φάσμα ενεργειών που δείχνει περίσσεια πέρα από όλες τις γνωστές πηγές.
Γιατί αυτή η ανίχνευση διαφέρει από προηγούμενες και θέλει ιδιαίτερη προσοχή;
Στο παρελθόν, είχε εντοπιστεί άλλη περίσσεια χαμηλότερης ενέργειας στο Γαλαξιακό Κέντρο, όμως αποδόθηκε τελικά σε πάλσαρς (παλμικά αστέρια). Ο Τοτάνι υποστηρίζει ότι η διαφορετική γεωμετρία της νέας περίσσειας δείχνει ότι πρόκειται για άλλη πηγή, αυξάνοντας τις πιθανότητες εμπλοκής της σκοτεινής ύλης.
Επίσης, μια ανίχνευση του 2016 που είχε θεωρηθεί πιθανό σήμα σκοτεινής ύλης δεν προερχόταν από περιβάλλον παρόμοιο με το Γαλαξιακό Κέντρο.
Η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τέτοιες ανακοινώσεις, ειδικά όταν προέρχονται από έναν μόνο συγγραφέα. Παρότι ο Τοτάνι έχει ιστορικό τολμηρών αλλά τεκμηριωμένων δημοσιεύσεων (π.χ. πρόταση ότι επαναλαμβανόμενα fast radio bursts προκαλούνται από «αστεροσεισμούς» σε μαγνηταστέρες), η απόδειξη ύπαρξης σκοτεινής ύλης απαιτεί πολύ περισσότερα.
