ΘΕΑΤΡΟ

«Έντα»: Επιμένει μαζί μας. Κι ας χάσει! (vid)

Αλέξανδρος Στεργιόπουλος 22 Νοεμβρίου 2025 - 15:10

Το Gazzetta βρέθηκε στο θέατρο «Τζένη Καρέζη» και στην πρεμιέρα του έργου «Έντα».

Το χιούμορ θεμέλιος λίθος
Η Έντα μας περιέχει

Καλά τα έγραψε ο Ίψεν, αλλά ποιος τον διαβάζει και ποιος τον ακούει σήμερα; Πώς θα πεις στον κουρασμένο εργάτη, υπάλληλο, που επιστρέφει σπίτι του με το λεωφορείο, ότι εκεί έξω υπάρχουν λόγια, χαρακτήρες, που είναι σάρκα από τη σάρκα του και μπορούν να τον καταλάβουν, να τον βοηθήσουν να αποτινάξει τον ζυγό της μισθωτής σκλαβιάς, τη φενάκη του κοινοβουλευτικού κρετινισμού και το γλυκό βάρος της ιδιώτευσης; Έχετε δει τα βλέμματα αυτών των ανθρώπων; Βρίσκονται ένα βήμα πριν λυγίσουν, πριν γίνουν όξινο ρευστό υγρό και χαθούν για πάντα. Κρατιούνται από οθόνες, επιδόματα, γλίσχρους μισθούς, εκπτώσεις και κανονισμένες απεργίες. Οι ρουφιάνοι καραδοκούν, οι αστυνόμοι αδημονούν να αναποδογυρίσουν το κλομπ και στα δελτία των ειδήσεων ο φόβος και η εντύπωση που νεκρώνουν τα πάντα βαθαίνουν τον προσωπικό λάκκο. Ο Ίψεν, όμως, δεν πεθαίνει και η «Έντα», η Γκάμπλερ, η δική μας, η παγκόσμια, είναι εδώ και ζει μέσα μας. Ένα τολμηρό χέρι, μια θαρραλέα σκέψη, η αντίδραση που κάνει το αυθόρμητο οργάνωση και πάλη, αρκούν για να μπούμε, πρώτη φορά, ξανά, στον ιψενικό κόσμο. Η διαχρονική «Έντα Γκάμπλερ» έρχεται στο σήμερα, στο θέατρο «Τζένη Καρέζη», και γίνεται η «Έντα», αυτή που είναι μαζί μας, σήμερα, πάντα, και στηρίζει την ανθρωπιά που επιμένει. Κι ας χάσει!

Το χιούμορ θεμέλιος λίθος

Το έργο «Έντα» είναι εμπνευσμένο από την «Έντα Γκάμπλερ» του Χένρικ Ίψεν. Και οι Αντώνης Τσιοτσιόπουλος, Γιώργος Παλούμπης έγραψαν κείμενο που τιμά το παντοτινό έργο του μεγάλου Νορβηγού και δικαιώνουν την ηρωίδα του, αυτό το σύμβολο που βρίσκεται στις σκέψεις και στα σώματά μας. Την έφεραν στις μέρες μας, στις ελπίδες και στις ευχές του μέλλοντος μας και την έκαναν το σώμα μας, τη δράση μας, την αντίφασή μας, τη νίκη και την ήττα μας. Η «Έντα» είναι όλα όσα δεν λέμε, δεν κάνουμε και η μία και μοναδική μεγάλη, αληθινή, καταστροφική, στιγμή μας. Η απάθεια γίνεται προσπάθεια, η αδιαφορία αγώνας και η εξαπάτηση ειλικρίνεια. Μέχρι το επόμενο ψέμα φυσικά, μέχρι την επόμενη γυμνή αλήθεια. Σε αυτό το έργο θα δείτε-ακούσετε όλες τις σημερινές παθογένειες της Ελλάδας, τα σκάνδαλά της, τα αναξιόπιστα πρόσωπά της, τις δολοφονικές προθέσεις, πράξεις της.
Η «Έντα» που είδαμε χθες είναι ένα αμιγώς πολιτικό έργο, ένα ψυχολογικό δράμα, αστικό, που εκτυλίσσεται στον Χολαργό, σε έναν κήπο, σε μια σουρεαλιστική, τύπου Μπουνιουέλ, συνθήκη και με θεμέλιο λίθο το καυστικό χιούμορ. Απ’ αυτό κρατιέται όλο το έργο και μέσα απ’ αυτό παρουσιάζονται, ξεδιπλώνονται οι χαρακτήρες του θεατρικού. Η πολυδιάστατη έκφραση, δράση τους, μέσα από το χιούμορ, σε φραστικό, σωματικό (διακριτικά) επίπεδο, περνά και μεταφέρεται στο κοινό. Το γέλιο του κοινού προκύπτει αβίαστα και είναι αυτό που το βάζει πιο βαθιά στην αφήγηση και στους χαρακτήρες.

Η Έντα μας περιέχει

Βρισκόμαστε στο έτος 2032. Η Ελλάδα έχει αλλάξει σελίδα. Για μια τετραετία η χώρα κυβερνήθηκε από τον πιο έντιμο πολιτικό που γνώρισε ποτέ. Ο Γεράσιμος Βαρδαβάς επιλέχθηκε από όλα τα κόμματα του προοδευτικού χώρου που δημιούργησαν τη «Σύμπραξη» για να αντιμετωπίσουν τις μέχρι τότε συντηρητικές κυβερνήσεις. Τώρα, λίγο πριν τις επόμενες εκλογές, ο Γεράσιμος Βαρδαβάς βρίσκεται βαριά άρρωστος στο σπίτι του. Η κόρη του, Έντα, είναι δίπλα του. Ο σύζυγός της, Πολύζος, νυν υπουργός, αναμετριέται με άλλους πολιτικούς για τη διαδοχή της προεδρίας στη «Σύμπραξη» και, γιατί όχι, την πρωθυπουργία. Σε αυτό το σημείο, όμως, μπλέκονται το πένθος της Έντα, ένα μεγάλο σκάνδαλο και η σύγκρουση εγωισμών, προσωπικών συμφερόντων.
Και να τι βλέπουμε ως θεατές. Ο κήπος του σπιτιού του Βαρδαβά έχει ένα μεγάλο κρεβάτι στο κέντρο του. Δεξιά ένα μικρό έπιπλο μπαρ. Αριστερά μια επίπεδη τηλεόραση που συνδέεται με παιχνιδομηχανή. Στο έδαφος δύο χειριστήρια. Πίσω από το κρεβάτι, πάνω σε μια πέτρινη κολώνα, ένας νάνος. Το μέσα σπίτι βγαίνει έξω και μαζί, σταδιακά, τα μυστικά του, η κρυμμένα αλήθεια του, οι ενοχές και τα ψέματά του. Σε αυτό το σκηνικό (Νατάσσα Παπαστεργίου που είναι υπεύθυνη και του ενδυματολογικού) βρίσκεται η Έντα. Ένα άφυλο στην ουσία ον που συγκεντρώνει τις ανθρώπινες αντιφάσεις, κυρίως σε πνευματικό, εκφραστικό, επίπεδο. Με το αφοπλιστικό της χιούμορ και την ατάραχη αποφασιστικότητά της συγκρούεται με τον διεφθαρμένο σύζυγό της, τον σύμβουλό του, τον παλιό της φίλο, τον αδερφό της, τη δημοσιογράφο, που έχει σχέση με τον σύζυγό της, που είναι εκεί για να της πάρει συνέντευξη και με την υπάλληλο της εφορίας που έρχεται να αποκαλύψει το σκάνδαλο που «καίει» τον άντρα της. Μέσα από την πρόθεσή της να σώσει τον κόσμο, τη χώρα συγκεκριμένα, κάνει ορισμένους εχθρούς φίλους της. Προσωρινά. Σκέφτεται και πράττει το αδιανόητο, το έντιμο δηλαδή. Όμως αυτό είναι το πρώτο επίπεδο. Στην ουσία τον εαυτό της θέλει να σώσει που είναι ένα βήμα πριν την κατάρρευση. Η ιδιοτέλειά της στο τέλος θα συναντηθεί με τον θάνατο του πατέρα της, της ελπίδας. Γίνεται καθρέφτης των διχασμένων ειδώλων μας... Η εξαπάτηση και η ειλικρίνεια, η διαφθορά και η εντιμότητα, η ελπίδα και η απελπισία ορίζουν τα πρόσωπα, τους δίνουν βάθος και στο τέλος τα εκθέτουν ανυπεράσπιστα, τα ξεγυμνώνουν. Κι αν η Έντα περιέχει τους ανθρώπινους δυισμούς και την αστάθεια όλων των ρόλων, η εφοριακός είναι η μοναδική σταθερά που όμως την κερδίζει ο φόβος της για το σκάνδαλο που αποκάλυψε.
Η σκηνοθεσία του Γιώργου Παλούμπη λειτουργεί ως το αντικειμενικό μάτι που βλέπει τις γραμμές του κειμένου και διευκολύνει την ορμητική ροή, δράση του. Κάθε ηθοποιός τρέχει ερμηνευτικά το δικό του μονοπάτι με κεντρικό κόμβο τον ρόλο της Έντα. Όλοι οι ηθοποιοί, Έλενα Τοπαλίδου, Στάθης Σταμουλακάτος, Ράνια Σχίζα, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος, Θάνος Αλεξίου, Παναγιώτα Παπαδημητρίου, Κώστας Φυτίλης, αποδίδουν με ακρίβεια, και κρατώντας λεπτές ισορροπίες, τους ρόλους τους. Το έργο «Έντα», παρά τις δυόμιση ώρες του, που ίσως κουράζουν προς το τέλος, έχει να πει πολλά για το παρόν και το μέλλον του τόπου, για εμάς τους ίδιους. Αξίζει να το δείτε.