Η μεγάλη μετάβαση: Πότε ο λύκος μεταμορφώθηκε στον πρώτο σκύλο (vid)
- Οι πρώτες ενδείξεις
- Ο πρώτος «μοντέρνος» σκύλος
- Η εξημέρωση αλλάζει τον σκύλο και η γεωργία τον άνθρωπο
Η εξημέρωση των σκύλων τοποθετείται κάπου μέσα στα τελευταία 40.000 χρόνια, με ορισμένες αναλύσεις να δείχνουν ότι άρχισε γύρω στα 23.000 χρόνια πριν στη Σιβηρία.
Αυτό που δεν γνωρίζαμε μέχρι πρόσφατα ήταν πότε η εξημέρωση άρχισε να αλλάζει ουσιαστικά τη μορφολογία των ζώων, δημιουργώντας τους πρώτους «σκύλους» όπως τους αναγνωρίζουμε σήμερα.
Οι πρώτες ενδείξεις
Οι επιστήμονες εξέτασαν τρισδιάστατες σαρώσεις 643 κρανίων από λύκους και προϊστορικούς σκύλους, καλύπτοντας μια χρονική περίοδο 50.000 ετών. Τα περισσότερα κρανία της Εποχής των Παγετώνων έμοιαζαν με λύκους.
Περίπου 11.000 χρόνια πριν, εμφανίζονται τα πρώτα ξεκάθαρα σημάδια εξημέρωσης. Στην εξέταση φάνηκαν κοντύτερα ρύγχη, μικρότερα δόντια και πιο στρογγυλεμένο σχήμα κρανίου Αυτές είναι οι κλασικές μορφολογικές «υπογραφές» των σύγχρονων σκύλων.
Ο πρώτος «μοντέρνος» σκύλος
Το αρχαιότερο κρανίο που αναγνωρίζεται ξεκάθαρα ως σκύλος σύγχρονου τύπου προέρχεται από τη βορειοδυτική Ρωσία, ηλικίας περίπου 10.800 ετών. Μετά από αυτή την περίοδο, παρόμοια σκυλίσια κρανία εμφανίζονται σε πολλά σημεία του πλανήτη. Στην Αμερική, το αρχαιότερο δείγμα προέρχεται από το σημερινό Ιλινόις και χρονολογείται μεταξύ 8.650 και 8.250 ετών.
Η ποικιλία των πρώιμων σκύλων της αρχής του Ολοκαίνου ήταν διπλάσια από αυτή των παγετωνικών προγόνων τους. Αυτό σημαίνει ότι ήδη πριν από χιλιάδες χρόνια, πολύ πριν από τις σύγχρονες φυλές, οι σκύλοι είχαν αναπτύξει εντυπωσιακή μορφολογική ποικιλία.
Η εξημέρωση αλλάζει τον σκύλο και η γεωργία τον άνθρωπο
Τα ευρήματα ταιριάζουν ιδανικά με το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Πριν από περίπου 11.700 χρόνια, με τη σταδιακή υποχώρηση των παγετώνων. Η γεωργία αναπτύσσεται στη Γόνιμη Ημισέληνο, οι μόνιμοι οικισμοί και η έννοια της ιδιοκτησίας γης ανθίζουν, ενώ οι κοινωνίες γίνονται σύνθετες και πιο δομημένες.
Μέσα σε αυτό το νέο τρόπο ζωής, οι σκύλοι δεν ήταν απλά ζώα δίπλα στον άνθρωπο, αλλά μέρος του οικοδομήματος της νέας ανθρώπινης κοινωνίας. Κυνηγοί, φύλακες, σύντροφοι, εργαλεία και σύμβολα.
Η ανθρωπολόγος-αρχαιολόγος Melanie Fillios συνοψίζει τη σημασία των νέων δεδομένων: «Οι σκύλοι είναι το πρώτο ζώο που εξημέρωσε ο άνθρωπος και η ποικιλία που βλέπουμε σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς, κοινής πορείας. Η εξημέρωση δεν είναι απλά βιολογική διαδικασία είναι ταυτόχρονα πολιτισμική, κοινωνική και ιστορική».
