Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα όταν δεν κοιμάσαι για πολύ καιρό (vid)

Επιμέλεια:  Νίκος Δενδρινός
Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα όταν δεν κοιμάσαι για πολύ καιρό (vid)
Η στέρηση ύπνου είναι κάτι που όλοι έχουμε ζήσει. Τι γίνεται όμως όταν ο ύπνος «εξαφανίζεται» για μέρες;

Το πρώτο στάδιο της στέρησης ύπνου ξεκινά μετά από 24 ώρες συνεχούς εγρήγορσης. Όσοι έχουν ξενυχτήσει για κάποια μελέτη, δουλειά ή φροντίζοντας ένα μωρό γνωρίζουν το αίσθημα. Εξάντληση, εκνευρισμός, δυσκολία συγκέντρωσης και συνεχείς λάθος αποφάσεις.

Σε αυτό το σημείο, η νοητική λειτουργία μοιάζει με εκείνη ενός ανθρώπου με 0,10% αλκοόλ στο αίμα, σύμφωνα με στοιχεία του CDC, πάνω από το νόμιμο όριο οδήγησης. Αν η αϋπνία συνεχιστεί πέρα από το πρώτο 24ωρο, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο επικίνδυνα.

Τι γίνεται μετά τις 24-48 ώρες αϋπνίας

Οι παραισθήσεις μπορεί να ξεκινήσουν μόλις περάσει το πρώτο 24ωρο χωρίς ύπνο, αρχικά ως μικρές αλλοιώσεις στην αντίληψη. Με τα συνεχή ξενύχτια, όμως, μπορούν να εξελιχθούν σε έντονες οπτικές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις. Μελέτες έχουν καταγράψει πως μετά από 72 ώρες χωρίς ύπνο, πολλοί άνθρωποι γλιστρούν σε κατάσταση που μοιάζει με ψύχωση.

Η διάσημη περίπτωση του ραδιοφωνικού παραγωγού Peter Tripp το 1959, που ήταν 8 ημέρες άυπνος, περιλάμβανε έντονες παρανοϊκές παραισθήσεις. Οι επιστήμονες θεωρούν πως η διαταραχή της ντοπαμίνης, η οποία ρυθμίζει μεταξύ άλλων τη διάθεση και τη λειτουργία του REM ύπνου, είναι καθοριστικός παράγοντας.

 

Mετά από 36 ώρες αϋπνίας το σώμα προσπαθεί να σε... βάλει για ύπνο

Περίπου 36 ώρες μετά την τελευταία σουρεαλιστική νύχτα, η επιθυμία για ύπνο γίνεται συντριπτική. Το σώμα αυξάνει την «πίεση για ύπνο», οδηγώντας συχνά σε μικρο-ύπνους, στιγμιαίες απώλειες συνείδησης διάρκειας λίγων δευτερολέπτων.

Το άτομο μπορεί να μην αντιληφθεί ότι αποκοιμήθηκε, αλλά ο εγκέφαλος κλείνει για λίγο. Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, ειδικά σε επαγγέλματα όπως οδηγοί, στρατιωτικοί ή υγειονομικό προσωπικό.

Με παρατεταμένη αϋπνία, η εγκεφαλική λειτουργία πέφτει κατακόρυφα. Έρευνα του 2003 έδειξε ότι άνθρωποι που κοιμούνται 4-6 ώρες την ημέρα για δύο εβδομάδες παρουσιάζουν νοητική εξασθένηση αντίστοιχη με εκείνη όσων έμειναν εντελώς άυπνοι για 1–2 νύχτες.

Οι βασικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν:

  • μειωμένη προσοχή
  • αργές αντιδράσεις
  • προβλήματα μνήμης
  • αδυναμία εναλλαγής καθηκόντων
  • μειωμένη συγκέντρωση

Η αϋπνία επηρεάζει τα κέντρα του εγκεφάλου που αξιολογούν κίνδυνο και κοινωνικά σήματα. Σε μελέτη του 2021, άυπνοι συμμετέχοντες δεν μπορούσαν να κρίνουν σωστά αν θα έπρεπε να αποφύγουν ή να πλησιάσουν ανθρώπους που έδειχναν φόβο, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες αποφάσεις. Η στέρηση ύπνου συνδέεται επίσης με αυξημένο ρίσκο, κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό στους εφήβους που ήδη κοιμούνται λιγότερο από το ιδανικό.

Τα όργανα αρχίζουν να υποφέρουν: Καρδιά, ανοσοποιητικό και μεταβολισμός

Η έλλειψη ύπνου χτυπά κάθε σύστημα του σώματος. Έχει συνδεθεί με:

  • καρδιοπάθειες
  • υπέρταση
  • αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού
  • διαταραχή του μεταβολισμού
  • αυξημένο ρίσκο για διαβήτη τύπου 2
  • ορμονικές δυσλειτουργίες

Οι μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και μικρές περίοδοι φτωχού ύπνου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.

Η διάθεση εκτροχιάζεται: Άγχος, κατάθλιψη και ευερεθιστότητα

Η αϋπνία είναι στενά συνδεδεμένη με:

  • άγχος
  • κατάθλιψη
  • ευερεθιστότητα
  • θυμό

Οι προσπάθειες ανθρώπων να σπάσουν ρεκόρ αϋπνίας έχουν καταγράψει επαναλαμβανόμενες κρίσεις οργής και συναισθηματική αστάθεια. Στα ακραία περιστατικά, όπως στους κρατουμένους του Γκουαντάναμο που υπέστησαν στέρηση ύπνου, καταγράφηκαν ψευδαισθήσεις, αποπροσωποίηση και αυτοκτονικές σκέψεις.

Το πεπτικό σύστημα αποσυντονίζεται

Η στέρηση ύπνου επηρεάζει την όρεξη αλλά και την πέψη. Συχνά παρατηρείται:

  • αυξημένη πείνα και μειωμένη αυτοσυγκράτηση
  • σε προχωρημένα στάδια, απώλεια όρεξης
  • ναυτία
  • αδυναμία πέψης

Άτομα που προσπάθησαν σκόπιμα να παραμείνουν ξύπνια για πολλές ημέρες ανέφεραν έντονη ναυτία και δυσανεξία στο φαγητό.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ