«Το Παρίσι του Σουλεϋμάν»: Είναι γραμμένο στους τοίχους (vid)
Η ταινία αυτή είναι καλή γιατί τη βρίσκεις στους στίχους! Ποιους; Αυτούς που έρχονται από τον δρόμο και σε αυτόν μένουν και «πεθαίνουν». «Το Παρίσι του Σουλεϋμάν» και η πόλη γίνεται οι πόλεις και το όνομα, ονόματα. Κάτι του ανήκει και κάτι μας ανήκει και όλοι μαζί τρέχουμε, τρέχουμε, τρέχουμε κι αν προλάβουμε τη μία καλή πιθανότητα που μας αναλογεί, τότε εντάξει, θα έχουμε βγει στην επιφάνεια. Για κάποιους είναι δύσκολο και για άλλους είναι σχεδόν ακατόρθωτο. Αυτός που είναι «ξένος» και «διαφορετικός» έχει ένα πρόσθετο βάρος πάνω από το καπάκι του υπονόμου: Φτώχεια, δολοφονικές προλήψεις και άγνοια που περιθωριοποιεί. Το πρώτο πέτρινο πρόσωπο. Και στους υγρούς δρόμους της μεγαλούπολης, της «πολιτισμένης» Δύσης αντανακλώνται κι άλλα αιχμηρά, δίχως τσάκισμα και συμπόνοια, πρόσωπα: Ρατσισμός, εκμετάλλευση, και η ασταμάτητη προσπάθεια να δείξεις ότι είσαι άνθρωπος και σου αξίζει να σου φέρονται ως το τέτοιου. Η ταινία αυτή παίζει πίσω από τα δελτία «ειδήσεων», ανθρωπιστικά προσωπεία και τακτοποιημένα γραφεία. Η κάμερα «ξαπλώνει» στο κρεβάτι του θαλάμου που φιλοξενεί κι άλλα, πολλά κρεβάτια. Ακολουθεί τη ζόρικη ανάσα και το φοβισμένο βλέμμα που ψάχνει τη συντομότερη οδό που θα ενώσει δύο ηπείρους, δύο ανθρώπους, δύο κόσμους. «Το Παρίσι του Σουλεϋμάν» είναι γραμμένο στους τοίχους των πόλεων μας.
Το μεταναστευτικό δράμα
Θες μια ταινία για το σήμερα που ενώνει το δύσκολο, πληγωμένο, παρελθόν, με το απροσδιόριστο, άγνωστο, μέλλον; Ε, αυτή είναι ταινία σου. «Το Παρίσι του Σουλεϋμάν» είναι ένα κοινωνικό θρίλερ, μια καθαρή, χωρίς υπερβολές, αποτύπωση του μεταναστευτικού δράματος. Ο Σουλεϋμάν, μετανάστης από τη Γουϊνέα, έχει βρεθεί στο Παρίσι και προσπαθεί να επιβιώσει. Αυτό για έναν μετανάστη σημαίνει ταξιδιωτικά έγγραφα, άσυλο, κάρτα εργασίας κτλ. Κι αν η Ευρώπη διαθέτει κονδύλια για δήθεν βοήθεια, κι αν σχεδιάζει «φιλομεταναστευτικές» πολιτικές, κι αν αρνείται την απανθρωπιά των push back, όλα αυτά υπηρετεί με ζέση και συνέπεια.
Κάθε μετανάστης-πρόσφυγας, ελπίζει να βρει την καλοσύνη των ξένων, των ανθρώπων. Από το αστικό κράτος και από τις αρχές θα βρει λίγα, πολύ λίγα, ψίχουλα κατανόησης και πολλή αδιαφορία, κυνισμό, κακία και εκμετάλλευση. Η αντιδραστική πολιτική, αντίληψη, δυστυχώς περνάει και σε άλλους «ξένους». Ο νυν μετανάστης πέφτει θύμα εκμετάλλευσης από τον παλιό μετανάστη, αυτόν που έχει αφομοιωθεί από το σύστημα του ατομισμού και του κέρδους. Και τι μένει στο τέλος; Η μοναξιά αυτού που τρέχει με το ποδήλατό του να βγάλει τα προς το ζην, να προετοιμαστεί για τη συνέντευξή του στην υπηρεσία ασύλου και μια λαβωμένη ελπίδα. Τίποτε άλλο! «Το Παρίσι του Σουλεϋμάν» είναι η κοινωνία, η πολιτική, η ανθρωπιά μας για το 2025.
Σε παρασύρει στον ρυθμό του
Ο Σουλεϋμάν εργάζεται, παράνομα, ως διανομέας φαγητού. Για τις διανομές του χρησιμοποιεί ποδήλατο. Με λογαριασμό άλλου μετανάστη, νόμιμου, έχει εγγραφεί σε ηλεκτρονική πλατφόρμα παραγγελιών. Από τη δουλειά του, ένα μέρος το δίνει στον ιδιοκτήτη του λογαριασμού. Σε δυο μέρες καλείται να περάσει από συνέντευξη στην υπηρεσία αίτησης ασύλου. Ένας παλιός μετανάστης, Αφρικανός κι αυτός, τον «βοηθάει» να προετοιμαστεί. Οι γαλλικές αρχές θέλουν να ακούσουν την αλήθεια από τον Σουλεϋμάν για να πειστούν ότι αξίζει άσυλο. Η ιστορία, όμως, που πρέπει να μάθει είναι δύσκολη. Την ίδια στιγμή είναι συνέχεια στους δρόμους του Παρισιού και πασχίζει να βγάλει λίγα ευρώ για να μπορεί να επιβιώσει. Ουσιαστική βοήθεια δεν παίρνει από κανέναν. Στην ουσία είναι χαμένος και ψάχνει απεγνωσμένα να πιαστεί από κάπου. Αυτό θα γίνει στο τέλος, την ώρα της συνέντευξης. Τότε θα αποφασίσει να πει την αλήθεια του, τη δική του αλήθεια.
Ο Μπορίς Λοζκίν σκηνοθετεί με απλό και άμεσο τρόπο ένα σύγχρονο κοινωνικό δράμα. Με καλά δομημένο σενάριο και με προσεκτικό μοντάζ δίνει τον σωστό ρυθμό στην ταινία. Και ποιος είναι αυτός; Γρήγορος και γεμάτος εσωτερική ένταση. Η διαρκής ανησυχία του πρωταγωνιστή να καταφέρει να βγάλει τη μέρα είναι έκδηλη. Πάνω του «πέφτει» ο φακός της κάμερας και μας παρασύρει. Ο Αμπού Σανγκαρέ δεν αφήνει τίποτα ανεκμετάλλευτο από τον ήρωά του. Αποδίδει με καθαρότητα τη σύγχυση και την αγωνία του Σουλεϋμάν και ο θεατής δεν μπορεί παρά να τον ακολουθήσει. «Το Παρίσι του Σουλεϋμάν» είναι κοντά, θεματικά, στο σινεμά των Λόουτς, Καουρισμάκι και κλείνει το μάτι στον «Κλέφτη Ποδηλάτων» του Ντε Σίκα.
