Προσπέραση: Πώς να την κάνεις σωστά και χωρίς κίνδυνο

• Η ψυχολογία της απόφασης και η σκληρή πραγματικότητα
• ADAS: Ο ψηφιακός «συνοδηγός» στην υπηρεσία της ασφάλειας
• Η σωστή προετοιμασία ξεκινά από τους καθρέφτες
• Εκτέλεση με αποφασιστικότητα και ασφαλής επάνοδος

Η προσπέραση είναι μια από τις πιο συνηθισμένες, αλλά ταυτόχρονα και πιο επικίνδυνες κινήσεις που εκτελούμε πίσω από το τιμόνι. Απαιτεί άριστη εκτίμηση του χώρου, του χρόνου και των δυνατοτήτων του οχήματός μας. Πάνω από όλα, όμως, οφείλουμε να θυμόμαστε τον απαράβατο κανόνα: η προσπέραση επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο στα σημεία που ορίζει η σήμανση και ο ΚΟΚ. Οποιαδήποτε παραβίαση της διπλής διαχωριστικής γραμμής ή προσπέραση σε σημεία με απαγορευτική πινακίδα δεν είναι απλώς παράβαση, αλλά ένα «φλερτ» με το μοιραίο που θέτει σε κίνδυνο αθώες ζωές.

Το δικαίωμα στην προσπέραση υφίσταται μόνο όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές. Αν η ορατότητα είναι περιορισμένη, αν βρέχει ή αν ο δρόμος είναι στενός, η καλύτερη απόφαση είναι συχνά να μείνεις στη λωρίδα σου. Η υπομονή είναι ο καλύτερος σύμμαχος του οδηγού, ειδικά όταν έχεις να διαχειριστείς την πίεση του χρόνου ή την κούραση μιας μεγάλης διαδρομής.

Η ψυχολογία της απόφασης και η σκληρή πραγματικότητα

Η απόφαση για μια προσπέραση δεν πρέπει να βασίζεται ποτέ στην παρόρμηση. Η πρόσφατη είδηση από τη Ρουμανία, με το τραγικό δυστύχημα που συγκλόνισε την κοινή γνώμη, λειτουργεί ως μια σκληρή υπενθύμιση του πόσο εύκολα μπορεί να χαθεί ο έλεγχος όταν η υποτίμηση του κινδύνου συναντά τον ανθρώπινο παράγοντα. Τέτοια γεγονότα μας αναγκάζουν να συνειδητοποιήσουμε ότι στον δρόμο δεν υπάρχει χώρος για το «μάλλον προλαβαίνω».

Πριν ξεκινήσεις μια προσπέραση αναρωτήσου: «Είναι πραγματικά απαραίτητο;». Έπειτα, η ορατότητα είναι το «κλειδί». Ποτέ μην ξεκινάς προσπέραση αν δεν βλέπεις το τέλος της διαδρομής που θα διανύσεις. Στατιστικά, οι περισσότερες μετωπικές συγκρούσεις συμβαίνουν επειδή ο οδηγός υπέθεσε ότι ο δρόμος είναι ελεύθερος, χωρίς να έχει καθαρή εικόνα της ταχύτητας του οχήματος που έρχεται από το αντίθετο ρεύμα.

ADAS: Ο ψηφιακός «συνοδηγός» στην υπηρεσία της ασφάλειας

Στα σύγχρονα αυτοκίνητα, τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης οδηγού (ADAS) παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποφυγή λαθών κατά την προσπέραση. Το σύστημα επιτήρησης τυφλού σημείου (Blind Spot Monitoring) είναι ο πολυτιμότερος σύμμαχος, καθώς σε προειδοποιεί με ηχητικά ή οπτικά σήματα αν κάποιο όχημα βρίσκεται σε σημείο που δεν βλέπεις. Παράλληλα, το σύστημα αποφυγής σύγκρουσης μπορεί να παρέμβει στα φρένα αν ανιχνεύσει κίνδυνο κατά την έξοδο ή την επάνοδο στη λωρίδα.

Ωστόσο, είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι τα συστήματα αυτά είναι βοηθητικά και όχι υποκατάστατα του οδηγού. Ένα ενεργό σύστημα διατήρησης λωρίδας (Lane Keep Assist) μπορεί να «αντισταθεί» στο τιμόνι αν προσπαθήσεις να αλλάξεις λωρίδα χωρίς να βγάλεις φλας, γι' αυτό η σωστή χρήση των δεικτών κατεύθυνσης είναι απαραίτητη όχι μόνο για τους γύρω μας, αλλά και για τη σωστή λειτουργία του ίδιου μας του αυτοκινήτου.

Η σωστή προετοιμασία ξεκινά από τους καθρέφτες

Πριν καν βγάλεις φλας, πρέπει να έχεις πλήρη εικόνα του τι συμβαίνει γύρω σου. Ελέγχεις τον εσωτερικό καθρέφτη και τους εξωτερικούς για να βεβαιωθείς ότι δεν έχει ξεκινήσει ήδη κάποιος άλλος να σε προσπερνά από πίσω. Η «νεκρή γωνία» παραμένει κίνδυνος ακόμα και με τα ηλεκτρονικά συστήματα· μια γρήγορη ματιά πάνω από τον ώμο μπορεί να αποκαλύψει ένα όχημα που οι καθρέφτες απλώς «έκρυψαν».

Παράλληλα, ελέγχεις τη σήμανση. Η συνεχής γραμμή δεν είναι μια απλή εισήγηση, αλλά μια αυστηρή προειδοποίηση ότι το σημείο είναι επικίνδυνο, όπως για παράδειγμα σε στροφές ή διασταυρώσεις. Επίσης, η απόσταση από το προπορευόμενο όχημα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να έχεις οπτικό πεδίο μπροστά του. Αν κολλήσεις στον προφυλακτήρα ενός φορτηγού, το μόνο που θα βλέπεις είναι λαμαρίνες.

Εκτέλεση με αποφασιστικότητα και ασφαλής επάνοδος

Αφού βεβαιωθείς ότι ο δρόμος είναι ελεύθερος, προετοίμασε τον κινητήρα σου. Μην περιμένεις να επιταχύνεις αφού βγεις στο αντίθετο ρεύμα. Αν οδηγείς αυτοκίνητο με χειροκίνητο κιβώτιο, κατέβασε μία ταχύτητα (ή και δύο αν χρειάζεται) για να έχεις άμεση ροπή. Στα αυτόματα, ένα αποφασιστικό πάτημα του πεντάλ (kickdown) θα κάνει την ίδια δουλειά, εξασφαλίζοντας ότι θα μείνεις στο αντίθετο ρεύμα το λιγότερο δυνατό χρόνο.

Το συχνότερο λάθος γίνεται κατά την επιστροφή στη λωρίδα, όπου πολλοί οδηγοί «κόβουν» τον δρόμο σε αυτόν που μόλις προσπέρασαν. Ο χρυσός κανόνας είναι να μην επανέλθεις στη δεξιά λωρίδα μέχρι να δεις ολόκληρο το μπροστινό μέρος (τα φώτα) του οχήματος που προσπέρασες στον κεντρικό εσωτερικό σου καθρέφτη. Μόνο τότε έχεις δημιουργήσει την απαραίτητη απόσταση ασφαλείας για να ολοκληρώσεις τη μανούβρα ομαλά.