Η μεγάλη εκκαθάριση στον κινεζικό στρατό και ο φόβος που απλώνεται γύρω από τον Σι Τζινπίνγκ
- Όταν η πυρηνική ισχύς αποδείχθηκε βιτρίνα
- Η κατάρρευση του Σώματος Πυραύλων
- Από την κάθαρση στη σταλινική εκκαθάριση
- Η κρίση φτάνει στο ναυτικό
- Ένας στρατός παραλυμένος από τον φόβο
Υπάρχει μια στιγμή που κάθε αυταρχικό σύστημα κοιτάζεται στον καθρέφτη και δεν του αρέσει αυτό που βλέπει. Για τον Πρόεδρο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, αυτή η στιγμή ήρθε το 2023, όταν πληροφορίες που αποκάλυψε το Bloomberg, επικαλούμενο πηγές της αμερικανικής αντικατασκοπείας, έφτασαν στο Πεκίνο και περιέγραφαν κάτι αδιανόητο.
Οι διηπειρωτικοί πύραυλοι της Κίνας, το καμάρι της πυρηνικής της αποτροπής, δεν ήταν αυτό που φαίνονταν. Στο Σώμα Πυραύλων του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Κίνας το καύσιμο είχε αντικατασταθεί με νερό ώστε να περνά τους ελέγχους βάρους. Το πραγματικό καύσιμο είχε πουληθεί στη μαύρη αγορά και τα χρήματα είχαν καταλήξει σε προσωπικούς λογαριασμούς αξιωματικών.
Όταν η πυρηνική ισχύς αποδείχθηκε βιτρίνα
Σύμφωνα με το Bloomberg και επιβεβαιώσεις που δημοσίευσε αργότερα η Wall Street Journal, το πρόβλημα δεν περιοριζόταν στο καύσιμο. Περίπου το 40% των πυραύλων DF-41, της αιχμής του κινεζικού πυρηνικού οπλοστασίου, παρουσίαζαν σοβαρά προβλήματα στα συστήματα καθοδήγησης. Στρατιωτικά μικροτσίπ είχαν αντικατασταθεί με φθηνά εξαρτήματα. Το χρήμα της «εκσυγχρονιστικής» φούσκας είχε εξαφανιστεί.
Παράλληλα, η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών διαπίστωνε ότι σε ολόκληρα πεδία σιλό πυραύλων στο δυτικό τμήμα της Κίνας, τα καπάκια δεν άνοιγαν σωστά. Ο λόγος ήταν και πάλι η διαφθορά. Κακής ποιότητας ατσάλι, πρόχειρες συγκολλήσεις, υλικά τρίτης διαλογής. Στα χαρτιά όλα λειτουργούσαν. Στην πράξη, όχι.
Εκείνη τη στιγμή, ο Σι κατάλαβε ότι δεν είχε έναν στρατό έτοιμο για πόλεμο. Είχε μια βιτρίνα ισχύος, χτισμένη πάνω σε ψεύτικα στοιχεία, ψεύτικες αναφορές και έναν μηχανισμό που έλεγε πάντα αυτό που ήθελε να ακούσει η ηγεσία.
Η κατάρρευση του Σώματος Πυραύλων
Η αντίδραση ήταν άμεση. Ολόκληρη η ηγεσία της Σώματος Πυραύλων εξαφανίστηκε από το προσκήνιο. Ο διοικητής και ο υπαρχηγός του απομακρύνθηκαν, χωρίς επίσημες εξηγήσεις. Τα ονόματά τους αφαιρέθηκαν από κρατικά έγγραφα και ιστοσελίδες. Σαν να μην υπήρξαν ποτέ.
Στη συνέχεια, όπως κατέγραψε η Wall Street Journal, η εκκαθάριση επεκτάθηκε στον τότε υπουργό Άμυνας και στον διάδοχό του, ο οποίος ερευνήθηκε για συμβάσεις εξοπλισμών που είτε δεν παραδόθηκαν ποτέ είτε αφορούσαν υλικό κατώτερο των προδιαγραφών. Η «μεγάλη στρατιωτική αναγέννηση» που διαφήμιζε το Πεκίνο αποδείχθηκε σε μεγάλο βαθμό ένα σύστημα υπερκοστολογήσεων και προσωπικού πλουτισμού.
Την ίδια περίοδο, ο τότε υπουργός Εξωτερικών υποβιβάστηκε αιφνιδιαστικά. Επισήμως, οι διαρροές μιλούσαν για προσωπικό σκάνδαλο. Ανεπισήμως, σύμφωνα με δυτικές πηγές ασφαλείας που επικαλέστηκαν διεθνή μέσα, υπήρχαν σοβαρές υποψίες για διαρροή πληροφοριών σχετικών με το Σώμα Πυραύλων.
Από την κάθαρση στη σταλινική εκκαθάριση
Το 2023 παρουσιάστηκε ως πόλεμος κατά της διαφθοράς. Το 2026 όμως, η εκστρατεία έχει αλλάξει χαρακτήρα. Πλέον δεν αρκεί να μην κλέβεις. Πρέπει να μη σκέφτεσαι διαφορετικά.
Αναλυτές που παρακολουθούν στενά το Πεκίνο και τους οποίους επικαλούνται το Bloomberg και το South China Morning Post, περιγράφουν μια «σταλινικού τύπου» λογική. Όπως το 1937 ο Στάλιν προτίμησε έναν στρατό απόλυτα υπάκουο αντί για ικανούς στρατηγούς, έτσι και ο Σι φαίνεται να έχει καταλήξει στην ίδια μεθοδολογία.
Στελέχη που εξέφρασαν επιφυλάξεις για μια ενδεχόμενη επιχείρηση στην Ταϊβάν απομακρύνθηκαν, όχι επειδή κατηγορήθηκαν για διαφθορά, αλλά επειδή αμφέβαλαν. Για τον Σι, ένας στρατηγός που λέει «δεν είμαστε έτοιμοι» είναι πιο επικίνδυνος από έναν διεφθαρμένο.
Η κρίση φτάνει στο ναυτικό
Στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026, η εκκαθάριση πέρασε και στο ναυτικό. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσαν κινεζικά και διεθνή μέσα, εντοπίστηκαν σοβαρά προβλήματα ποιότητας σε κρίσιμα συστήματα πλοίων πρώτης γραμμής.
Το νέο αεροπλανοφόρο, σύμβολο της φιλοδοξίας του Πεκίνου να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ, αντιμετώπισε σοβαρές δυσλειτουργίες στις δοκιμές. Και πάλι, οι έρευνες οδήγησαν σε διαφθορά στην εφοδιαστική αλυσίδα. Υλικά χαμηλής ποιότητας, εξοπλισμός που δεν πληρούσε τις προδιαγραφές και χρήματα που χάθηκαν στη διαδρομή.
Πάνω από 20 ανώτατοι αξιωματικοί και στελέχη ναυπηγείων απομακρύνθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τη δημόσια σφαίρα. Πολλοί από αυτούς είχαν ανέβει με προσωπική έγκριση του ίδιου του Σι.
Ένας στρατός παραλυμένος από τον φόβο
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών που παρακολουθούν τις εξελίξεις, περισσότεροι από 170 ανώτατοι αξιωματικοί έχουν καθαιρεθεί ή απομακρυνθεί τα τελευταία χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι ένας στρατός που δείχνει πανίσχυρος προς τα έξω, αλλά λειτουργεί με φόβο προς τα μέσα.
Οι αποφάσεις καθυστερούν. Οι πρωτοβουλίες εξαφανίζονται. Οι στρατηγοί φοβούνται περισσότερο έναν κομματικό έλεγχο ή μια έρευνα περιουσιακών στοιχείων, παρά έναν αντίπαλο στόλο ή μια πραγματική σύγκρουση.
Ο Σι Τζινπίνγκ πέτυχε κάτι που καμία ξένη δύναμη δεν είχε καταφέρει. Να απονευρώσει την πρωτοβουλία του ίδιου του στρατού του.
Και κάπως έτσι, ο δράκος παραμένει τεράστιος. Αλλά κανείς δεν είναι σίγουρος αν θα αντέξουν τα δόντια του, αν μελλοντικά χρειαστεί να δαγκώσει.
