Αγγλία: Το χαμένο μωσαϊκό του Τρωικού Πολέμου και η πιθανή σύνδεση με έργο του Αισχύλου
Ένα εύρημα που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για την αρχαία ελληνική μυθολογία ήρθε στο φως σε ένα χωράφι της βρετανικής υπαίθρου. Στο Ράτλαντ, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ρωμαϊκό μωσαϊκό το οποίο απεικονίζει σκηνές από τον Τρωικό Πόλεμο - όχι όμως όπως τις είχε αποτυπώσει ο Όμηρος.
Η ανακάλυψη έγινε τυχαία το 2020, όταν κάτοικος της περιοχής εντόπισε θραύσματα κεραμικών και ειδοποίησε τις αρχές. Η ανασκαφή που ακολούθησε αποκάλυψε ένα εκτεταμένο συγκρότημα ρωμαϊκών επαύλεων και, στο κέντρο τους, ένα ψηφιδωτό μήκους περίπου 11 μέτρων. Το λεγόμενο «Μωσαϊκό Ketton» φαίνεται πως κοσμούσε έναν χώρο συμποσίων, σε βίλα του 3ου-4ου αιώνα μ.Χ.
Οι παραστάσεις του είναι εντυπωσιακές: Αχιλλέας και Έκτορας σε τρεις σκηνές - η μονομαχία, η μεταφορά του νεκρού σώματος του Έκτορα, και η στιγμή που ο Πρίαμος προσφέρει χρυσό ως λύτρα για να το πάρει πίσω. Κάτι, όμως, δεν ταιριάζει με την ιστορία όπως την αφηγείται η Ιλιάδα.
Μια εκδοχή πέρα από τον Όμηρο
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λέστερ παρατήρησαν ότι ο τρόπος που απεικονίζεται η ιστορία δεν συμβαδίζει με το ομηρικό έπος. Στην Ιλιάδα, η μονομαχία γίνεται πεζή, ενώ τα λύτρα δεν αναφέρονται ποτέ ως ανταλλαγή ανάλογη με το βάρος του νεκρού σε χρυσό. Έτσι, η προσοχή στράφηκε σε άλλες πηγές.
Η πιο πιθανή προέλευση; Ένα σχεδόν χαμένο έργο του Αισχύλου, οι «Φρύγες», από το οποίο σώζονται ελάχιστα αποσπάσματα. Οι ειδικοί εκτιμούν πως η απεικόνιση βασίζεται σε αυτή την εναλλακτική αφήγηση - αποδεικνύοντας ότι, στη ρωμαϊκή Βρετανία, κυκλοφορούσαν και άλλες εκδοχές του μύθου, όχι μόνο η ομηρική.
Τι σημαίνει η ανακάλυψη
Το εύρημα φανερώνει πως ο ιδιοκτήτης της βίλας είχε υψηλή παιδεία και πρόσβαση σε μεσογειακές καλλιτεχνικές και πολιτισμικές επιρροές. Σήμερα, το μωσαϊκό έχει μπει σε καθεστώς Μνημείου από την Historic England, εξασφαλίζοντας νομική προστασία και περαιτέρω μελέτη.
Οι έρευνες συνεχίζονται: αρχαιολόγοι και συντηρητές εξετάζουν το υλικό και προσπαθούν να χαρτογραφήσουν το πώς οι κλασικοί ελληνικοί μύθοι ταξίδεψαν -και τελικά ρίζωσαν- στη ρωμαϊκή τέχνη της βρετανικής επαρχίας.
