Η Μπέτυ Σαράντη στο Gazzetta: «Στην Ελλάδα του σήμερα, όλοι μας προσπαθούμε να επιβιώσουμε» (vid)
- «Πιο πολύ ταυτίστηκα με την ηρωίδα»
- «Το κείμενο θίγει το ζήτημα του προσφυγικού»
- «Ο μέσος Έλληνας θα πάει σούπερ μάρκετ για να αγοράσει 28 ευρώ Βουκεφάλας!»
Όλα τα καλά και αξιοπρόσεκτα σε βρίσκουν και μετά τα βρίσκεις εσύ. Αυτό ακριβώς έγινε με την ηθοποιό Μπέτυ Σαράντη και την παράσταση «Μην κλαις ρε γοργόνα» (κάθε Δευτέρα στο θέατρο «Ίσον»). Ένας μονόλογος για την Ελλάδα, το προσφυγικό, τα Τέμπη, το Μάτι, για τον μέσο Έλληνα. Η Μπέτυ σαρώνει τη σκηνή. Ατόφιο ταλέντο, σπουδαίος χαρακτήρας. Το ίδιο ισχύει για τη σκηνοθέτρια Περσεφόνη Παντοπούλου, την Αλεξάνδρα Τσόμπου που υπογράφει τη δραματουργική επεξεργασία, τον Παναγιώτη Γκούβερη που έγραψε το κείμενο, την Εύα Τρουπιώτη και τη Μυρτώ Μάστορη που έφτιαξαν και διαμόρφωσαν το σκηνικό, τη Γρηγορία Μεθενίτη που επιμελήθηκε την κίνηση. Η Μπέτυ Σαράντη (και κρατήστε το όνομα παρακαλώ) μας μίλησε για τον ρόλο της και όσα λέει η παράσταση. Την ευχαριστούμε
Πρωταγωνιστείς στην παράσταση «Μην κλαις ρε γοργόνα», στο θέατρο «Ίσον». Φέτος είναι η 2η σεζόν. Υπάρχει διαφορά σε σχέση με την πρώτη;
Προσπαθήσαμε να εντρυφήσουμε λίγο περισσότερο στην ιστορία, στον χαρακτήρα, στις λεπτομέρειες του έργου, σε κάποιες υποκριτικές οδηγίες…
Τώρα είχατε περισσότερο χρόνο να το δουλέψετε;
Όποια παράσταση και να κάνεις θέλει δουλειά, άσχετα αν την έχεις ξαναπαίξει.
Δεν λες «μα, είναι το ίδιο! Τι να κάνω;»
Όχι, όχι. Ποτέ! Σε ένα έργο, σε έναν χαρακτήρα, δεν λες ποτέ είμαι έτοιμος. Πάντα υπάρχει και κάτι άλλο να βρεις, να δώσεις.
Αυτό το λες ως ερμηνεύτρια ή το κάνατε μαζί με την Περσεφόνη Παντοπούλου (σ.σ σκηνοθέτρια του έργου) και την Αλεξάνδρα Τσόμπου (σ.σ δραματουργική επεξεργασία);
Το λέω και ως ερμηνεύτρια. Δεν θα πω ποτέ τον κατέκτησαν τον χαρακτήρα, το χω! Πάντα ψάχνω, ψάχνουμε, και κάτι άλλο. Ακόμα και αυτή η ερώτηση, το και τι άλλο;, γίνεται υλικό να δουλέψεις κι άλλο, να προσθέσεις πράγματα στον ρόλο, στην παράσταση. Αυτή η διαδικασία δεν γίνεται μόνο από πρόβα σε πρόβα, αλλά και από παράσταση σε παράσταση.
Είναι το ανικανοποίητο ή ο ρόλος είναι πάντα άπιαστος;
Το δεύτερο θα έλεγα. Πάντα υπάρχει και κάτι άλλο που μπορείς να προσθέσεις.
Άρα δεν τον κατακτάς ποτέ.
Δεν έχω ποτέ στο μυαλό μου ότι έναν ρόλο τον έχω κατακτήσει. Δεν θα πω ποτέ ωραία, τον κατέκτησα. Πάμε! Τον δουλεύω κάθε φορά, από πρόβα σε πρόβα, από σκηνή σε σκηνή!
Για να βγάλεις το καλύτερο αποτέλεσμα, δεν είναι ανασφάλεια.
Ναι, να βγάλω το καλύτερο δυνατό στο εδώ και τώρα του χαρακτήρα. Μου έχει τύχει να παίξω διπλή παράσταση, η μία στις εφτά η άλλα στις εννιά και η πρώτη να έχει διαφορές από τη δεύτερη. Κάθε φορά, κάτι πρέπει να πηγαίνει παρακάτω.
«Πιο πολύ ταυτίστηκα με την ηρωίδα»
Κάτι σας «τρώει» (τους ηθοποιούς) μέσα σας.
Αν παίξω διπλή παράσταση, ακόμα και σε αυτή τη συνθήκη την πιεστική, το ιδανικό είναι να έχω βρει και κάτι άλλο, να έχω προσθέσει κάτι στον χαρακτήρα.
Αν σου πει δηλαδή κάποιος «Μπέτυ, ήσουν τέλεια απόψε!», το δέχεσαι;
Δέχομαι το κομπλιμέντο, αλλά δεν επαναπαύομαι. Διαβάζω ξανά το κείμενο, θέτω ερωτήματα πάνω σε αυτό, στους χαρακτήρες, πάντα ψάχνω. Αυτό το κάνω και μόνη μου ως ερμηνεύτρια και σε συνεργασία με τους υπόλοιπους συντελεστές, όπως με την Περσεφόνη τώρα.
Η ηρωίδα που ερμηνεύεις είναι σύμβολο για μένα. Συμφωνείς;
Ναι.
Ως άνθρωπος, τι έμαθες απ’ αυτήν;
Ωραία ερώτηση. Τι έχω μάθει μέσα απ’ αυτήν; Το μυαλό μου πάει περισσότερο στην ταύτιση και όχι στη μάθηση. Πιο πολύ ταυτίστηκα μαζί της και αυτό είναι με έναν τρόπο μάθημα για μένα. Ταυτίστηκα γιατί μιλάει για μια κατάσταση στην οποία προσπαθεί να επιβιώσει. Στην Ελλάδα του σήμερα, όλοι μας προσπαθούμε να επιβιώσουμε. Το κείμενο είναι ατόφια λαϊκό και ο χαρακτήρας που παίζω αυθεντικός. Συνεπώς, η έννοια της ταύτισης είναι αναπόφευκτη, τόσο για μένα όσο και για τον θεατή.
Επειδή είδα το έργο, πιστεύω ότι ο χαρακτήρας σου ταιριάζει πολύ. Σκέφτηκα, «αυτή θα ήταν η γοργόνα σήμερα». Το έχεις σκεφτείς; Για μένα είσαι καθαρή ελληνική φιγούρα.
Α, ναι; Χαίρομαι. Είναι ωραίο feedback αυτό που μου δίνεις. Ξέρεις, αυτό, κάπως, μου το έχει μεταφέρει και ο συγγραφέας του έργου (σ.σ Παναγιώτης Γκούβερης). Από φωτογραφίες και κάποια βίντεο της παράστασης που είδε, μου είπε ήταν σαν να το έγραψα, χωρίς να το ξέρω, για σένα.
Το συνέδεσα με το έργο. Το έργο είναι αλληγορικό, αλλά αφορά την ουσία της Ελλάδας, την ψυχή της. Έχει να κάνει με τη λαϊκή καταγωγή μας.
Ισχύει αυτό, έχει να κάνει με το dna μας.
«Το κείμενο θίγει το ζήτημα του προσφυγικού»
Ως ηθοποιό, πόσο σε βελτίωσε ο ρόλος;
Πόσο με βελτίωσε παίζοντας;
Και κάνοντας πρόβα.
Αυτό έχει να κάνει με την Περσεφόνη και της βγάζω το καπέλο για τη δουλειά που έκανε και τον τρόπο που χειρίστηκε το έργο και εμένα. Εγώ, ως ηθοποιός έχω κάποιες ευκολίες και στη διάρκεια των προβών πήγαινα, ασυναίσθητα, σε αυτές. Η Περσεφόνη, λοιπόν, ήθελε να με πάει κάπου αλλού. Μου έλεγε δοκίμασε και αυτό. Βάλε περισσότερες αντιστάσεις για να δούμε που θα σε βγάλει. Όλο αυτό, το έργο, η καθοδήγηση της Περσεφόνης, με έκανε να πάω ένα βήμα παρακάτω ως ηθοποιός. Δεν κράτησα τις ευκολίες μου. Βρήκα κι άλλα υλικά, κι άλλες ποιότητες για να δουλέψω…
Εξελίχθηκες. Ήταν καλό, λοιπόν, όλο αυτό για σένα.
Ναι, αρκετά καλό.
Στη διάρκεια του μονολόγου είσαι στο νερό…
…το σκηνικό μας είναι μια κατασκευή τετράγωνη, χαμηλή, η οποία έχει νερό μέσα της.
Το ότι είσαι μέσα στο νερό, σε κάνει να νιώθεις πιο κοντά στην ηρωίδα και στο έργο, στην ουσία σου ως άνθρωπος;
Με κάνει να νιώθω πιο κοντά στον κόσμο του έργου. Τι εννοώ; Το κείμενο θίγει το ζήτημα του προσφυγικού, θίγει μια οδυνηρή κατάσταση που επικράτησε και ακόμη επικρατεί.
Δυστυχώς, δεν σταματάει ποτέ αυτή η κατάσταση.
Ναι. Το έργο, λοιπόν, με φέρνει πιο κοντά σε όλο αυτό. Πώς; Αισθάνομαι, παρά το γεγονός ότι η στάθμη του νερού είναι πολύ χαμηλή, ότι μπορεί να φουσκώσει και να με πνίξει! Το σκηνικό δεν είναι ρεαλιστικό, άρα δεν μπορώ να νιώσω την ηρωίδα, τη γοργόνα. Ωστόσο, με βάζει σε αυτή την κατάσταση του λίγο πριν ταξιδέψουμε, στο ελαφρύ βρέξιμο από το νερό και στην ώρα που ξεκινάμε για να σωθούμε, να πάμε σε μια καλύτερη πατρίδα.
Σαν να είσαι στο μεταίχμιο ζωής-θανάτου.
Ακριβώς!
Πολλοί άνθρωποι πνιγήκανε, άλλους τους έπνιξαν στην Πύλο… Το πάω αλλού τώρα, αλλά…
Δεν το πας αλλού, όχι! Μέσα είναι όλα αυτά.
Άλλοι βρίσκονται στον βυθό, βίαια, άλλοι για άλλους λόγους και κάποιοι τα καταφέρνουν. Πάντα βρεγμένοι όμως.
Ναι, ορισμένοι τα καταφέρνουν. Όπως σου είπα, το σκηνικό με κάνει να αισθάνομαι ότι ανά πάσα στιγμή αυτό το πράγμα μπορεί να φουσκώσει και να με πνίξει. Το σκηνικό με βάζει μες τον κόσμο που περιγράφει το έργο.
«Ο μέσος Έλληνας θα πάει σούπερ μάρκετ για να αγοράσει 28 ευρώ Βουκεφάλας!»
Για εμάς τους Έλληνες τι λέει το έργο;
Για εμάς περιγράφει μια δύσκολη πραγματικότητα. Περιγράφει την πραγματικότητα του μέσου Έλληνα. Υπάρχουν, φυσικά, και εξαιρέσεις. Ο μέσος Έλληνας θα φύγει πρωί πρωί για δουλειά και θα γυρίσει το βράδυ και θα πάει σούπερ μάρκετ για να αγοράσει, όπως λέει το έργο, 28 ευρώ το κιλό Βουκεφάλας!
(γέλια)
Αυτή η ατάκα του έργου, κάθε φορά που τη λέω, είναι μαχαίρι στην καρδιά μου.
Τσεκάρεις να δεις αντιδράσεις του κοινού; Μπορείς;
Η αλήθεια είναι ότι δεν βλέπω καθαρά. Βλέπω ως την πρώτη σειρά και κυρίως όταν μπαίνω στη σκηνή και τα φώτα είναι ακόμη ανοιχτά. Αυτό κρατά λίγο, αλλά είναι διαδραστικό μια και εκείνη τη στιγμή απευθύνω μια ερώτηση στο κοινό.
Την ώρα που ερμηνεύεις.
Ναι. Στην αρχή της παράστασης θέτω ένα πραγματικό ερώτημα στο κοινό.
Περιμένεις, λοιπόν, απάντηση.
Ναι, και εύχομαι να απαντήσει κάποιος. Κάποιοι μου έχουν δώσει απάντηση και το χάρηκα πολύ. Εγώ, ως ηθοποιός, όταν ρωτάω κάτι θέλω απάντηση. Άλλοι μπορεί να μην το επιδιώκουν. Εγώ όμως το θέλω αυτό. Αν πάρω απάντηση το αξιοποιώ ερμηνευτικά, με βοηθάει δηλαδή. Καταλαβαίνω και όταν δεν απαντάνε. Είναι η ντροπή, η συστολή… Παίρνω και απ’ αυτό όμως. Κι αν δεν βλέπω καλά το κοινό, για να σταθώ στο ερώτημά σου, σίγουρα ακούω τις αντιδράσεις του.
Αν είναι επιδοκιμαστικές εντάξει. Αν είναι αποδοκιμασίας;
Δεν μου έχει τύχει ακόμη κάτι τέτοιο (γέλια).
Μπορεί να δει το έργο ένα κοινό «αντιδραστικό», να το δουν άνθρωποι που διαφωνούν με τον πνεύμα του κειμένου;
Ναι.
Υπάρχει περίπτωση να έρθουν τέτοιοι άνθρωποι;
Φυσικά. Το κείμενο είναι βαθιά πολιτικό.
Θίγει το μεταναστευτικό.
Το προσφυγικό…
Καλό θα ήταν να ερχόντουσαν.
Εννοείται! Το έργο θίγει γεγονότα που έχουν συμβεί τώρα, πρόσφατα, στη χώρα μας: Τέμπη, Μάτι, πλημμύρες… Ο συγγραφέας έγραψε το έργο λίγο μετά την οικονομική κρίση, τότε που ξεκίνησε η κατρακύλα. Να επισημάνω, όμως, κάτι. Δεν κάνουμε προπαγάνδα, δεν παίρνουμε θέση, απλά περιγράφουμε μια κατάσταση που πιστεύουμε ότι αντιπροσωπεύει πάνω από το 50%, τουλάχιστον, των Ελλήνων.
Ο τίτλος λέει «Μην κλαις ρε γοργόνα». Εσένα τι σε κάνει να κλαις; Και μετά να έρθει κάποιος να σου πει «Μην κλαις ρε Μπέτυ». Η απώλεια;
Η απώλεια σίγουρα. Η αδικία, η προδοσία… Αυτό είναι το κακό κλάμα.
Ναι, υπάρχει και αυτό της χαράς.
Φυσικά! Με έχει κάνει να κλάψω από χαρά η αγάπη των φίλων μου, η αναγνώριση της δουλειάς μου. Ξέρεις, συγκινούμαι εύκολα ως άνθρωπος και η μεγαλύτερη πηγή συγκίνησης μου έχει να κάνει με τους φίλους και συνεργάτες μου.
Σε ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ.
INFO
«Μην κλαις ρε γοργόνα», του Παναγιώτη Γκούβερη
Στο θέατρο «Ίσον» [Μελενίκου 33, Αθήνα]
Κάθε Δευτέρα στις 21:00 [έως 3/11]
Διάρκεια: 45 λεπτά.
Εισιτήρια ΕΔΩ
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Περσεφόνη Παντοπούλου
Δραματουργική επεξεργασία: Αλεξάνδρα Τσόμπου
Σκηνικά: Eύα Τρουπιώτη
Επιμέλεια κίνησης: Γρηγορία Μεθενίτη
Σχεδιασμός ήχου: Tsopan Theatre Company
Βοηθός σκηνοθέτη: Νίκη Παπαγεωργίου
Κατασκευή σκηνικού: Μυρτώ Μάστορη
Φωτισμοί: Δημήτρης Σαβουιδάκης, Λία Μιχάλη
Φωτογραφίες: Αγάπη Λιάκου
Video teaser: Timos Coronetopoulos Cinematography
Επικοινωνία: Νατάσα Παππά
Ερμηνεύει: Μπέτυ Σαράντη
