Το «Κρυφό αίμα» της βίας
Δεν την άκουσα την ερώτηση, την είδα σήμερα, χθες, αύριο. Τρόμαξα! Δεν είχε κάτι απειλητικό, αλλά σε ακινητοποιούσε και σε οδηγούσε αθόρυβα στο κρύο, κοφτερό, μέταλλο. «Τι ομάδα είσαι ρε φίλε;». Δεν υπάρχει ήχος σε αυτό. Κίνηση μόνο που έχει ξεκινήσει ώρες, μέρες, χρόνια πριν. Κουβέντες νικημένες και οικογενειακές σκέψεις διαλυμένες. Σχολικές αίθουσες ξεχασμένες και δάχτυλα πάνω σε οθόνες επικίνδυνες περσόνες. Παρέες σε πλατείες, σε «φιλόξενα» δωμάτια και η μοναξιά έξω να ακονίζει το τσεκούρι της. Ένα πέσιμο και ένα «πέσιμο» πάνω στο αδιέξοδο της γενιάς, της τωρινής και της προηγούμενης, μπορεί και της επόμενης. Ένας μπλε φάρος να αναβοσβήνει, σόλες να λιώνουν στην άσφαλτο και χειροπέδες να σφίγγουν πάνω στους λεκέδες. Όλα αυτά σηκώνουν το χέρι, το μαχαίρι και θανάσιμο κάνουν το καρτέρι. Ο χρόνος χάνεται σαν αστραπή και αφήνει τη φωτιά του πίσω. Όλα καμένα και όλα νεκροζώντανα. Η συνέχεια δεν υπάρχει. Μόνο επανάληψη, μόνο…
Και στις γραμμές της απώλειας γράφονται τα αξέχαστα, τα δυνατά και τα αξιοπρόσεκτα. Ο Τάσος Παπαναστασίου το έκανε και μας έδωσε το βιβλίο «Κρυφό αίμα» (Εκδόσεις Μεταίχμιο). Οι σελίδες του ανήκουν στα θύματα της βίας και σε αυτούς που δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν τη βία. Πολλοί χάθηκαν και δυστυχώς το αίμα μένει και επιστρέφει.
«Κρυφό αίμα», κάτι παραπάνω από αστυνομικό μυθιστόρημα
Το μυθιστόρημα συνοδεύεται από τον χαρακτηρισμό-κατάταξη «αστυνομικό». Και είναι. Διαβάζοντάς το, ωστόσο, αντιλαμβάνεσαι ότι είναι κάτι παραπάνω. Ναι, υπάρχει αστυνόμος που προσπαθεί να βάλει τέλος στην εγκληματική δράση οργανωμένης συμμορίας. Καθόλου εύκολο. Οι αρχηγοί αυτής της ομάδας έχουν υψηλές διασυνδέσεις με πολιτική, δικαστική, αστυνομική επιρροή. Οι δραστηριότητές τους ασκούν άμεση, έμμεση, ύπουλη και σίγουρα διαβρωτική επίδραση στους νέους, στα νεαρά παιδιά της Θεσσαλονίκης. Αυτός είναι ο τόπος δράσης και αφήγησης του συγγραφέα. Δεν είναι, όμως, αυτά που διαμορφώνουν τη γλώσσα, τη μορφή και το ύφος του βιβλίου. Είναι η προσωπική, αληθινή, ανησυχία του δημιουργού, είναι η ρεαλιστική και γεμάτη ευαισθησία απεικόνιση των κοινωνικών αδιεξόδων της εποχής μας. Αυτά δίνουν τον τόνο και τον χαρακτήρα στο «Κρυφό αίμα».
Η ιστορία είναι επινοημένη, αλλά καθρεφτίζει ξεκάθαρα τα όσα έγιναν, προηγήθηκαν, στην περίπτωση της δολοφονίας του Άλκη Καμπανού τον Φεβρουάριο του 2022. Ο Παπαναστασίου στην ουσία ανασυνθέτει και, με την απόσταση του χρόνου, ξαναδίνει με σαφήνεια τα όσα έγιναν και όσα προϋπήρχαν του συμβάντος. Το νήμα δεν έχει αρχή. Η αιμάτινη κλωστή εντοπίζεται σε κάποια οικογένεια της Θεσσαλονίκης, σε κάποια γειτονιά της, στις ακυρωμένες ελπίδες, στις σκοτωμένες προσδοκίες των απλών ανθρώπων. Το αδιέξοδο των λίγων τετραγωνικών γίνεται αδιέξοδο χιλιομέτρων και αναρίθμητων ζωών.
Ιστορία πάνω στις διαδρομές της βίας
Ο συγγραφέας μας υπενθυμίζει, προειδοποιεί, για τις καθημερινές διαδρομές που εύκολα γίνονται δολοφονικές. Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Κι όμως οι διαδρομές που οδήγησαν σ’ αυτήν (σ.σ τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού) δεν είναι άγνωστες και επαναλαμβάνονται διαρκώς: ανήλικοι που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στρατολογούνται σε οπαδικά σχήματα…». Ο αστυνόμος Απτόσογλου προσπαθεί να καταλάβει που έχει μπλέξει ο νεαρός Γιώργος. Οι γονείς του δεν μπορούν να τον καταλάβουν. Η μοναξιά τον καθηλώνει. Βρίσκει «διέξοδο» στην ομάδα που υποστηρίζει και στα κλαμπ οπαδών της. Βλέπει ότι εκεί έχει αποδοχή, δύναμη και εύκολο χρήμα. Η βία είναι το μέσο ελέγχου και επιβολής. Συγκρούσεις ατόμων για κοινωνικούς λόγους, «πεσίματα» για οπαδικούς και επιχειρηματικούς, πολιτικούς, σκοπούς και το τσεκούρι της μοναξιάς έτοιμο να κόψει κεφάλια, ζωές. Σε ένα «πέσιμο» αυτό θα γίνει και ο αστυνόμος Απτόσογλου θα καταλάβει ότι η αποτυχία της κοινωνίας μετριάζεται -αν μετριάζεται- μόνο με το σώσιμο του ενός.
Το «Κρυφό αίμα» εκπέμπει ευαισθησία, σκοτεινή ατμόσφαιρα, προβάλλει τα σκοτάδια της ψυχής, μιλά απλά, άμεσα και κράτα έναν γρήγορο ρυθμό σαν χιπ-χοπ κομμάτι. Εξάλλου, αυτό που κρύβεται μπορεί να αποκαλύπτεται μέσα από ένα κομμάτι του ράπερ Anser, το «Η αγάπη περιμένει».
