Iστορίες του παλιού κινηματογράφου vol. 16 (pics & vids)
ΜE THN EΥΓΕΝΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ ΤΗΣ Bergmann Kord
«Είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα...είμαστε»....
«Στρίβειν δια του αρραβώνος». «Δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα, είμαστε». Δεν μπορεί, όλο και κάπου θα έχετε ακούσει αυτές τις ατάκες, στην καθημερινότητά σας. Κι αν δεν το γνωρίζετε, ήρθε η ώρα να μάθετε ότι αυτές οι ατάκες ακούστηκαν για πρώτη φορά στην ελληνική ταινία με τίτλο «Ο ατσίδας», η οποία γυρίστηκε το 1961, με πρωταγωνιστή τον Ντίνο Ηλιόπουλο. Κανείς βέβαια, ούτε και ο ίδιος, δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτές οι ατάκες θα παρέμεναν «ζωντανές» 50 και πλέον χρόνια αργότερα. Η ταινία ήταν παραγωγής Finos Film και γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στη Θεσσαλονίκη, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη. Ήταν κινηματογραφική μεταφορά του θεατρικού έργου του Δημήτρη Ψαθά, «Εξοχικόν κέντρον ο Έρως». Επρόκειτο για μια άκρως ρεαλιστική ηθογραφία της εποχής, που σατίριζε το «έθιμο» της εποχής, ο αδελφός να παντρεύει πρώτα την αδελφή του και μετά να παντρεύεται ο ίδιος. Ο Ντίνος Ηλιόπουλος ξεδιπλώνει για άλλη μια φορά το μοναδικό του ταλέντο, καθηλώνοντας τους θεατές και καταφέρνοντας να καλύψει τις όποιες αδυναμίες της παραγωγής. Στην προσπάθεια αυτή βέβαια δεν ήταν μόνος του, αλλά πλαισιώθηκε από κορυφαίους ηθοποιούς, όπως τους Ζωή Λάσκαρη, Θανάση Βέγγο, Τζόλυ Γαρμπή, Στέφανο Στρατηγό, Μαρία Βούλγαρη, Βαγγέλη Πρωτόπαππα, Κώστα Παπαχρήστο, Γκόλφω Μπίνη, Βελισσάριο Κοντογιάννη, Παντελή Ζερβό κ.α. Ο Ηλιόπουλος υποδύονταν τον Αλέκο, ο οποίος συνδέεται από καιρό με την Βούλα, χωρίς να αποφασίζει να την παντρευτεί, μέχρι που ο αδελφός της απειλεί να τον σκοτώσει αν δεν αποκαταστήσει την χαμένη τιμή της αδελφής του. Ο Αλέκος έχει και αυτός μια ανύπαντρη αδελφή, την Άννα (Ζωή Λάσκαρη), που χωρίς να το ξέρει συνδέεται κρυφά με έναν νεαρό, τον Αντώνη (Στέφανος Στρατηγός). Ο Αλέκος και ο Αντώνης συναντιούνται τυχαία σε ένα εξοχικό κέντρο (γκαρσόνι σε αυτό είναι ο Θρασύβουλος -Θανάσης Βέγγος-, μέγας...φιλόσοφος), στο οποίο ο Αντώνης μαθαίνει στον Αλέκο την μέθοδο.. στρίβειν δια του αρραβώνος. Όταν βέβαια μετά ανακαλύπτει ότι ο Αντώνης είναι ο μέλλων μνηστήρας της αδελφής του, το σοκ είναι μεγάλο και οι κωμικές καταστάσεις που δημιουργούνται μοναδικές. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους στις 15 Ιανουαρίου του 1962 και στην πρώτη προβολή της έκοψε 69.414 εισιτήρια. Η μουσική του «Ατσίδα» ήταν του λιγότερο γνωστού συνθέτη, Γεράσιμου Λαβράνου, ενώ στην ταινία τραγουδούν οι Μαίρη Λίντα, Μανώλης Χιώτης, αλλά και ο Ντίνος Ηλιόπουλος. Η «μάχη» Ηλιόπουλου-Χιώτη στην πίστα, όπου ο ένας με μπαγλαμαδάκι και ο άλλος με μπουζούκι «προκαλεί» τον άλλο να ακολουθήσει τις νότες, είναι μοναδική στο είδος της...
Ο μάγκας Παράβας και ο «εξευγενισμένος» λαϊκός χαρακτήρας
O Σταύρος Παράβας αποτελεί μία ιδιαίτερη πάστα ηθοποιού, που μπορούσε με την ίδια ευκολία που υποδύονταν έναν λαϊκό άνθρωπο, να υποδυθεί και έναν «σαλονάτο». Η έμφυτη λαϊκή του προδιάθεση, που όμως ήταν τόσο «εξευγενισμένη», αληθινή και ντόμπρα, του έδωσε σημαντική ώθηση στην καριέρα του. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της προδιάθεσης αποτυπώθηκε στο κινηματογραφικό πανί το 1972, με την ταινία «Ο μάγκας με το τρίκυκλο», στην οποία πρωταγωνιστούσε ο ίδιος, μαζί με την Τόνια Καζιάνη. Τη χρονιά εκείνη ο Γιάννης Δαλιανίδης αποφασίζει να μεταφέρει στον κινηματογράφο το θεατρικό του μιούζικαλ «Το σεξ και πως να το αποκτήσετε», έργο που είχε αντικαταστήσει στη σκηνή στο θέατρο «Πάνθεον» τη σεζόν 1970-71, το «Μαριχουάνα Στοπ», αλλά με διαφορετική διανομή ρόλων. Ο Σταύρος Παράβας έπαιξε το ρόλο που στο θέατρο είχε παίξει πρώτα ο Γιώργος Πάντζας, η Τόνια Καζιάνη αντικατέστησε την Ζωή Λάσκαρη και η Μάρθα Καραγιάννη την Δέσποινα Στυλιανοπούλου. Η συμμετοχή της Μάρθας Καραγιάννη στην ταινία έδωσε το έναυσμα τον Δαλιανίδη να προσθέσει επιπλέον χορευτικά. Στην ταινία τραγουδά το αστέρι εκείνης της εποχής, ο Φίλιππος Νικολάου. Όσον αφορά στη υπόθεση, η Τόνια Καζιάνη υποδύονταν την ιδιοκτήτρια μιας διαφημιστικής εταιρείας, η οποία
προσλαμβάνει για καθαρίστρια ένα κορίτσι που το όνειρο της είναι να γίνει φωτομοντέλο (Μάρθα Καραγιάννη). Η συγκεκριμένη κοπέλα καλεί αυτήν την κυρία σε μια λαϊκή ταβέρνα στη γειτονιά της, όπου εκεί γνωρίζει ένα λαϊκό παιδί, τον οποίο υποδύεται ο Σταύρος Παράβας. Το παιδί αυτό εκτελεί μεταφορές με ένα τρίκυκλο και ερωτεύεται την ιδιοκτήτρια της διαφημιστικής εταιρείας, ωστόσο το γεγονός ότι ο ίδιος είναι «λαϊκός», δυσκολεύει την προσέγγιση της κοπέλας. Σε αυτή ακριβώς τη διαφορά χτίζεται το σενάριο, που «γεννάει» ενδιαφέρουσες καταστάσεις. Εκτός από τους Παράβα, Καζιάνη και Καραγιάννη, στην ταινία πρωταγωνιστούσαν ακόμα οι Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Νίτσα Μαρούδα, Βασίλης Τσιβιλίκας, Κώστας Ρηγόπουλος, Νικόλ Κοκκίνου, Γιούλη Σταμουλάκη, Κάτια Αθανασίου, Γιώργος Τσαούσης, Θανάσης Παπαδόπουλος, Γιώργος Ζαϊφίδης, Μάνια Κολιανδρή, Νίκος Αβαγιανός κ.α. Η πρεμιέρα της ταινίας στους κινηματογράφους έγινε στις 9 Οκτωβρίου 1972 και έκοψε τη σεζόν 1972-1973, 163.910 εισιτήρια, ερχόμενη στην 6η θέση, ανάμεσα σε 64 ταινίες. Η μουσική ήταν του Μίμη Πλέσσα και η παραγωγή της Finos Film.
Η μαμή, τα ξεματιάσματα, τα φυλακτά κι η Λεστινίτσα
Eίχε περάσει ένας χρόνος από τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας «Η θεία από το Σικάγο» και ο Αλέκος Σακελλάριος με τον Φίνο αποφασίζουν να γυρίσουν μια ακόμα ταινία με το κορυφαίο δίδυμο Ορέστη Μακρή-Γεωργία Βασιλειάδου. Η ταινία που γύρισαν λοιπόν, εν έτει 1958, ήταν «Η κυρά μας η μαμή», η οποία αποτέλεσε μια ακόμα εξαιρετική ηθογραφία εποχής, ιδιαίτερα για την ελληνική επαρχία της δεκαετίας του 1950 και τη δύσκολη ζωή των ανθρώπων σε αυτή. Βασικός άξονάς της ήταν η αντιπαράθεση της ιατρικής επιστήμης με τις κομπογιαννίτικες πρακτικές ίασης των λαϊκών ανθρώπων, όπως ήταν π.χ. το ξεμάτιασμα και τα φυλακτά. Η ταινία παρακολουθεί την πορεία ενός συνταξιούχου γιατρού (Ορέστης Μακρής) που αποφασίζει να φύγει από την Αθήνα και να εγκατασταθεί οικογενειακά στη Λεστινίτσα, στο χωριό της γυναίκας του (Ελένη Ζαφειρίου), όπου ανοίγει ιατρείο. Έρχεται όμως σιγά σιγά σε σύγκρουση με την μαμή του χωριού (Γεωργία Βασιλειάδου) και τις «ανορθόδοξες» ιατρικές πρακτικές της, δηλαδή ξεματιάσματα και φυλακτά. Ο γιος της μαμής (Δημήτρης Παπαμιχαήλ), σπουδαστής ιατρικής στην Αθήνα, έρχεται για διακοπές στο χωριό και ερωτεύεται την κόρη του γιατρού, την οποία υποδύεται ο Ξένια Καλογεροπούλου. Ωστόσο η σχέση των δύο νέων «θα περάσει από σαράντα κύματα», αφού προκαλεί την αντίδραση τόσο του γιατρού, όσο και της μαμής, για...ευνόητους λόγους. Στο τέλος ωστόσο, οι δύο νέοι παντρεύονται και συμφιλιώνουν τους δύο «αντιπάλους». Στην ταινία η Ξένια Καλογερούλου κάνει την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση, έχοντας μόλις επιστρέψει από τις σπουδές της στην Αγγλία, ενώ τη δεύτερη εμφάνισή του κάνει και ο Κώστας Βουτσάς, σε έναν μικρό ρόλο. Στην ταινία πρωταγωνιστούν ακόμα οι Δαμασιώτης Γιώργος, Λινάρδου Νίκη, Ζερβός Παντελής, Πλατής Νικήτας, Νοταρά Σαπφώ, Ρίζου Έλσα, Παπαχρήστος Κώστας, Χριστοφορίδης Περικλής, Φέρμας Νίκος, Τσαγανέα Νίτσα, Άλβα Πόπη, Διανέλλος Λαυρέντης, Καϊλας Βασιλάκης κ.α. Παρά το εξαιρετικό σενάριο και τους σπουδαίους ηθοποιούς, η ταινία δεν πήγε καλά, αφού στην πρώτη προβολή της «έκοψε» μόλις 37.094 εισιτήρια. Η πρώτη προβολή της έγινε την 1η Δεκεμβρίου του 1958.
«Πρόσωπα λησμονημένα» στην Ελλάδα του εμφυλίου
Ήταν το 1946, όταν η Ελλάδα έβγαινε από τον εφιάλτη του εμφύλιου πολέμου και προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της. Η Τέχνη και ο Πολιτισμός, για άλλη μια φορά στην ιστορία, είχαν αναλάβει να δώσουν πνοή στην ελληνική κοινωνία και να την κρατήσουν όρθια. Ο Φίνος αποφασίζει να γυρίσει μια ταινία με ενδιαφέρουσα πλοκή, εμπνευσμένη από τα φιλμ νουάρ του αμερικανικού κινηματογράφου, που εκείνη την εποχή έκαναν «θραύση» στις κινηματογραφικές αίθουσες. Έτσι, καλεί τον σπουδαίο σκηνοθέτη Γιώργο Τζαβέλλα και συμφωνούν να γυρίσουν την ταινία «Πρόσωπα λησμονημένα», η οποία ήταν και η πρώτη ταινία της Finos Film που σκηνοθέτησε ο Τζαβέλλας. (Να σημειωθεί ωστόσο ότι η ταινία ήταν συμπαραγωγή με την κινηματογραφική εταιρεία της εποχής Ωρίων). Μάλιστα, ο σκηνοθέτης που εμφανίζεται σε μια σκηνή του έργου ως οδηγός ενός αυτοκινήτου, θεωρούσε την ταινία αυτή, ως την μεγαλύτερη αποτυχία του. «Και να φανταστεί κανείς πως από τους κριτικούς χαρακτηρίστηκε, τουλάχιστον σκηνοθετικά, η καλύτερη της χρονιάς», αναφέρει χαρακτηριστικά η Finos Film, στον επίσημο ιστότοπό της. Στην ταινία πρωταγωνιστούσαν κορυφαίοι ηθοποιοί, που σήμερα θεωρούνται πλέον «ιερά τέρατα» του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου: Αιμίλιος Βεάκης, Μιράντα Μυράτ, Γιώργος Παππάς, Ζινέτ Λακάζ, Λάμπρος Κωνσταντάρας, Αθανασία Μουστάκα, Δήμος Σταρένιος, Μαρίκα Φιλιππίδου, Τζόλυ Γαρμπή, Κούλης Στολίγκας, Νάσος Κεδράκας κ.α. Για τον τελευταίο μάλιστα, ήταν η πρώτη κινηματογραφική του εμφάνιση. Όσον αφορά στην υπόθεση, ένας άνθρωπος του υποκόσμου συναντά σε ένα καμπαρέ του Πειραιά μια παλιά του ερωμένη και εκβιάζει τον τωρινό σύζυγό της επειδή την εμποδίζει να βλέπει το παιδί της που τη θεωρεί χαμένη. Η μουσική ήταν του Γιώργου Μαλλίδη και στην ταινία τραγουδούσε η Στέλλα Γκρέκα. Η πρώτη της προβολή έγινε στις 8 Απριλίου 1946.
Περιμένουμε σχόλια, απόψεις και παρατηρήσεις στο mail μας!
