Ρόμπερτ Ντιβάλ: Αληθινά μεγάλος ηθοποιός (vid)

• Σταθερό σημείο αναφοράς σε κάθε ταινία
• Από το θέατρο στα Όσκαρ

Τον Ρόμπερτ Ντιβάλ τον θυμάμαι για δύο λόγους. Για τον «Νονό» και για το «Αποκάλυψη Τώρα!». Δυο ταινίες. Έτσι απλά. Και μην στέκεστε στο συναισθηματικό κομμάτι του ξεκινήματος. Σταθείτε στα κινηματογραφικά έργα και στη θέση του εν λόγω κυρίου σε αυτά. Η τύχη (;) τα έφερε έτσι και αυτές οι κλασικές, πια, ταινίες είναι το απόλυτο μέτρο σύγκρισης και επιβεβαίωσης του ερμηνευτικού μεγαλείου του Ντιβάλ. Η αμφιβολία για τον ρόλο του τυχαίου έχει να κάνει με την δημιουργική διαδικασία και την αυτονόμηση του κάθε έργου μετά απ’ αυτήν. Περίμενε ο Κόπολα ότι με αυτά τα δύο έργα θα κάνει κάτι αξέχαστο; Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το μετά σε καμία πτυχή της ζωής. Και για να μείνουμε στον εκλιπόντα, περίμενε ο ίδιος και οι θεατές ότι ο χρόνος και η επόμενη ερμηνεία δεν θα τον ξεπεράσουν; Με τον τρόπο του αντιστάθηκε στο αδυσώπητο του επόμενου, της νέας δουλειάς, του χρόνου που κυλά…
Ο Ρόμπερτ Ντιβάλ ανήκει σε αυτούς του ηθοποιούς που προσφέρουν χειροπιαστές αποδείξεις στις μεγάλες προφορικές αφηγήσεις. Κάποια στιγμή θα έχετε ακούσει κάποιον διάσημο συνάδελφό του να λέει είχα ένα μικρό ρόλο, 2-3 λεπτά. Και όμως… Ε, σε αυτό το «και όμως…» κρύβεται, εμφανίζεται και αποκαλύπτεται η αξιοσύνη, το ταλέντο και η αδιάκοπη προσπάθεια του αληθινά μεγάλου ηθοποιού. Ο Ρόμπερτ Ντιβάλ κέρδισε τον σεβασμό μας γιατί ξέρουμε τι είδαμε. Και τα μάτια ποτέ δεν λένε ψέματα, ποτέ.

Σταθερό σημείο αναφοράς σε κάθε ταινία

Θυμηθείτε (ή ψάξτε να δείτε όσοι δεν γνωρίζετε) τους ρόλους του ως «Τομ Χέιγκεν» στον «Νονό» και ως «αντισυνταγματάρχη Μπιλ Κίλγκορ» στο «Αποκάλυψη Τώρα!». Αφήστε στην άκρη, για λίγο, την εικόνα και σκεφτείτε: τι έδινε σε κάθε ταινία ο Ρόμπερτ Ντιβάλ; Ένταση, στιβαρότητα και μια εξωτερικά δύστροπη εικόνα, που, όμως, με την ήρεμη δύναμή της συμπλήρωνε και βοηθούσε σημαντικά την πλοκή, την αφήγηση και κατ’ επέκταση τους άλλους ηθοποιούς.
Ο Ντιβάλ ανήκει στους μεγάλους καρατερίστες του σινεμά, σε αυτούς που δίνουν ουσία και το κάτι παραπάνω σε μια συμβατική, κοινή, ταινία. Η κινηματογραφική βιομηχανία του Χόλυγουντ έχει πολλές τέτοιες και ο σπουδαίος αυτός ηθοποιός συνέβαλλε στην αξιοπρέπεια αρκετών τέτοιων δημιουργημάτων. Η προσπάθεια, η στάση, η αντίδραση και ο τρόπος που έπαιζε μπροστά στην κάμερα τον έκαναν, συνήθως, σταθερό σημείο αναφοράς. Γι’ αυτό και δεν «χάθηκε» μέσα στις μεγάλες παραγωγές. Ο Ντίβάλ είχε τον πλήρη έλεγχο των σκέψεων και των δράσεων-αντιδράσεων του και γι’ αυτό ποτέ δεν έπεσε στην παγίδα του θορύβου, της αχρείαστης υπερβολής. Με ηρεμία, υπομονή και γνώση κατακτούσε και έδειχνε το βάθος του χαρακτήρα που ερμήνευε. Γι’ αυτό και ό,τι έδινε στο κοινό ήταν κρυστάλλινο και πολυεπίπεδο. Ο «αντισυνταγματάρχης Μπιλ Κίλγκορ» είναι η τρέλα του πολέμου στο Βιετνάμ και ο consigliere «Τομ Χέιγκεν» η λειτουργία του παρασκηνιακού κόσμου της μαφίας.

Από το θέατρο στα Όσκαρ

Ο Ρόμπερτ Ντιβάλ γεννήθηκε το 1931, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Ο πατέρας του ήθελε να ακολουθήσει την καριέρα του στη Ναυτική Ακαδημία, όμως ο γιος έμεινε μόνο δύο χρόνια στον στρατό αφού αποφοίτησε από το κολέγιο. Δεν έχασε καιρό και μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για να σπουδάσει υποκριτική. Στους συμμαθητές του περιλαμβάνονταν οι μετέπειτα φίλοι του Τζιν Χάκμαν, Ντάστιν Χόφμαν.
Τα πρώτα επαγγελματικά βήματα έγιναν στο θέατρο. Η ερμηνεία του στο μονόπρακτο The Midnight Caller του έδωσε τον ρόλο, το 1962, στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου To Kill a Mockingbird. Μέχρι τότε είχε εμφανιστεί σε διάφορα τηλεοπτικά προγράμματα. Το Kill a Mockingbird ήταν το εισιτήριό του για μια σταθερή θέση στον κόσμο του κινηματογράφου. Το 1969 ήρθε η πρώτη συνεργασία με τον Φράνσις Φορντ Κόπολα (The Rain People). Τέσσερα χρόνια μετά θα κερδίσει την πρώτη υποψηφιότητα για Όσκαρ, για τον ρόλο του στον «Νονό».
Το 1979 έρχεται το «Αποκάλυψη Τώρα!» και η αξέχαστη ερμηνεία του ως «αντισυνταγματάρχης Μπιλ Κίλγκορ», ενώ το 1983 θα υποδυθεί τον αλκοολικό τραγουδιστή «Μακ Σλετζ» στο φιλμ «Tender Mercies». Γι’ αυτόν τον ρόλο κατάφερε να κερδίσει το χρυσό αγαλματίδιο στην κατηγορία του «Α’ Ανδρικού», στα Όσκαρ του 1984. Ο Ντιβάλ δήλωνε πιστός στο Θεό, ήταν Ρεπουμπλικανός και αγαπούσε την παράδοση των ταινιών γουέστερν. Του άρεσε επίσης το αμερικάνικο ποδόσφαιρο, το τάνγκο και λάτρευε το Μπουένος Άιρες, την πρωτεύουσα της Αργεντινής. Απεβίωσε στις 15 Φεβρουαρίου 2026.

*Χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από το άρθρο How Robert Duvall became a Hollywood great [bbc.com]