Όταν τα παιδιά έμειναν για πάντα «Μπέμπηδες»
Ο χρόνος δεν σταματά και τα ρολόγια ποτέ δεν φέρνουν αντίρρηση. Ναι, η ζωή είναι όμορφη και σκληρή την ίδια στιγμή και όσα με φειδώ σου δίνει, με ευκολία σου τα παίρνει πίσω. Το τυχαίο όμως και η μνήμη αντιστέκονται και επιβραδύνουν τη χρονική πορεία. Ο χώρος διαστέλλεται και τα πρόσωπα, τα γεγονότα, τα αντικείμενα, οι χαμένες (;) προσδοκίες αποκτούν καλύτερες βάσεις, βρίσκουν στηρίγματα για να μην παρασυρθούν από το αναπόφευκτο. Οι άνθρωποι θυμούνται και θέλουν να ξεχάσουν την ίδια στιγμή. Κερδίζουν στο «τώρα» και χάνουν στο «μετά». Αγαπάνε αυτά που τους αγαπούν και θρηνούν για πάντα για την απώλεια των αγαπημένων ανθρώπων, στιγμών, ομάδων.
Το 1958 συνέβη κάτι τραγικό στο Μόναχο. Συνέβη κάτι που σταμάτησε το μέλλον που είχε μια φτιάξει μια παρέα, μια κοινότητα, ανθρώπων. Συνέβη κάτι που δεν μεταδόθηκε αστραπιαία, αλλά σαν κεραυνός έσκισε τον γαλανό ουρανό μιας πόλης. Συνέβη κάτι που έβαλε χρώμα στο ασπρόμαυρο της εποχής και αγκάλιασε τις κρυστάλλινες εποχές που ήρθαν. Συνέβη κάτι που τα παιδιά έμειναν παιδιά, «Μπέμπηδες». Συνέβη κάτι που ένωσε την περπατησιά των ανθρώπων και κανείς αδικοχαμένος δεν περπατά πια μόνος του. Συνέβη η τραγωδία της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και ό,τι ακολούθησε είναι επίμονη ανάμνηση, είναι το «Μετά το Μόναχο» (Εκδόσεις Τόπος) του Ντέιβιντ Πις.
Η αιώνια νιότη μεταδόθηκε στις επόμενες γενεές
Οι «Μπέμπηδες του Μπάσμπι» και η αιώνια νιότη που μεταδόθηκε και χαράχτηκε ανεξίτηλα στις επόμενες γενεές του συλλόγου, της κοινωνίας, των γειτονιών, του Μάντσεστερ. Το 1958 είναι το έτος «μηδέν» για την ομάδα και τα πάντα για τον συγγραφέα. Ο Πις προσεγγίσει με σεβασμό, ταπεινότητα και σιγουριά την τραγωδία και φτιάχνει μια μυθιστορία που συνδυάζει δράμα, κοινωνική ιστορία και αθλητική βιογραφία. Το non fiction στοιχείο είναι τόσο έντονο που δίνει ένα γεμάτο ζωντάνια αφηγηματικό περιβάλλον. Και ναι, η ατμόσφαιρα είναι βαριά, όμως είναι και βαθιά ανθρώπινη και σίγουρα είναι αυτό που συμβαίνει πάντα μετά από μια μεγάλη ρήξη με τον χρόνο.
Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν, τότε, η πιο διάσημη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο. Πρωταθλήτρια Αγγλίας και με όλους τους τίτλους στα πόδια των παικτών της. Τα πάντα, όμως, άλλαξαν στις 6 Φεβρουαρίου 1958. Το αεροπλάνο που μετέφερε την ομάδα πίσω στην Αγγλία μετά από αγώνα για το ευρωπαϊκό κύπελλο, συνετρίβη στο Μόναχο κατά την απογείωσή του. Ο απολογισμός ήταν 23 άνθρωποι νεκροί, εκ των οποίων οι οκτώ παίκτες και μέλη του τεχνικού επιτελείου της ομάδας. Όταν οι εφημερίδες έκαναν γνωστή την είδηση, μια νέα εποχή, μια νέα ιστορία θα ξεκινούσε και θα κουβαλούσε για πάντα την παλιά.
Το ατομικό και συλλογικό τραύμα
Ο Ντέιβιντ Πις κατάφερε να συλλάβει το ατομικό και συλλογικό τραύμα. Η Γιουνάιτεντ ήταν, και για πολλούς είναι ακόμη, το καταφύγιο, η απόδραση και η δύναμή τους. Και ναι, ήταν σύμβολο τότε και είναι και τώρα. Την εποχή που δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα, «έξυπνες» συσκευές και φυσικά social media, ο κάτοικος της γειτονιάς, της κοινότητας, της πόλης, «δενόταν» με τον ποδοσφαιρικό σύλλογο. Η λαϊκότητα του αθλήματος επικοινωνούσε, και επικοινωνεί φυσικά, άμεσα με τον άνθρωπο. Αυτό ήταν διαταξικό και η όλη διαδικασία συγκέντρωνε τη διαρκή προσπάθεια του ατόμου να επιβιώσει, να αντέξει, να εξελιχθεί και να νικήσει τις όποιες δυσκολίες της ζωής. Η απλή και πάντα δύσκολη ζωή αντανακλούσε στις προσπάθειες των ποδοσφαιριστών, στη συλλογική τους δράση, στην ενότητά τους. Όταν έγινε το δυστύχημα, κάτι «έσπασε» στη ψυχή και στο σώμα, στα σώματα, του Μάντσεστερ.
Ο Ντέιβιντ Πις μέσα από εξαντλητική έρευνα ανοίγει τις ρωγμές του πένθους και της μνήμης και φέρνει στην επιφάνεια καθετί ανθρώπινο, καθετί που δείχνει με καθαρότητα τους δεσμούς των κοινωνιών στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Οι φίλοι που έρθουν να συμπαρασταθούν στην απώλεια του φίλου. Η μητέρα κάποιου επιζώντα που θα πάει στα γραφεία της ομάδας να βοηθήσει στη διαχείριση του συμβάντος. Οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας που με τη σιωπή μόνο ρούχο, συνοδεύουν αυτούς που «έφυγαν» απρόσμενα. Ο Πις κρατά έναν σιωπηλό ρυθμό στην αφήγησή του και ενώνει το αντικειμενικό του οριστικού γεγονότος με την υποκειμενική συμπεριφορά απέναντί του. Το συγγραφικό αποτέλεσμα είναι μια real time ντοκιμενταρίστικη (sic) γραφή που σε κάνει συμμέτοχο σε όσα συνέβησαν πριν 68 χρόνια. Η πολύπλευρη, ολοκληρωτική, προσέγγιση του συγγραφέα περνά αποτελεσματικά στην ελληνική γλώσσα χάρη στη μετάφραση της Μαρίνας Τουλγαρίδου. Με αυτό το βιβλίο θα αγαπήσετε ακόμα περισσότερο ποδόσφαιρο, τη ζωή.
