Ζήσε και γίνε «Ο αυτοκράτορας της χαράς»
Όλα τα ξέρουμε και όλα τα χρωστάμε από το πρώτο κλάμα, το πρώτο γέλιο. Δεν χρειάζεται να πληκτρολογήσουμε τα διάσημα αποφθέγματα, να ανοίξουμε τα βιβλία, να επικαλεστούμε τους προγόνους μας. Η πορεία μας είναι προδιαγεγραμμένη και εμείς απλά γεμίζουμε τον τόπο, τον χρόνο και το τοπίο. Ζούμε μόνο μια φορά, αλλά οι ακούσια παραπλανητικές έννοιες της δημιουργίας και της κληρονομιάς μας καθορίζουν και μας κάνουν να μετράμε λάθος τον χρόνο και τον χώρο. Ίσως γιατί ενεργούμε ασυνείδητα και με βάση την καρδιά και τον έρωτα. Θέλουμε την επιβίωση και την επιβράβευση, τον μόχθο και την άνεση, το υψηλό και το νικημένο ρεαλιστικό, τη νοσταλγία τη θνητότητας και την ουτοπία της αθανασίας. Ερωτευόμαστε τον εαυτό μας και τις εικόνες αυτού και δεν κοιτάμε τα ραγίσματα των σωμάτων, των πραγμάτων, το τσάκισμα των ελπίδων και τον πόνο της επιτυχίας-αποτυχίας. Και όσο κοπιάζουμε να «γεμίσουμε» τα είδωλά μας, τόσο αφηνόμαστε στις «πολλές» ζωές μας. Και έτσι πορευόμαστε και δείχνουμε δυνατοί. Ο δυνατός, όμως, είναι αυτός που ζει μονάχα μια φορά και που κάνει τα πάντα για λίγη χαρά και για λίγη δόξα που κρύβεται στου δρόμου τα στενά. Αν γίνεις «Ο αυτοκράτορας της χαράς» (Εκδόσεις Gutenberg) θα έχεις επιβεβαιώσει την ύπαρξή σου, τη ζώη σου.
Αληθινή συγκίνηση, αληθινή χαρά
Ο Όσιαν Βουόνγκ είναι πάνω απ’ όλα ποιητής και έτσι ξέρει να γράφει. Τα πάντα. Στα πάντα. Για πάντα. Ναι, έχει δώσει και το υπέροχο μυθιστόρημα «Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι» (Εκδ. Gutenberg), ωστόσο όλα εκκινούν από την ποιητική του ματιά. Η ματιά που βλέπει τον κόσμο όπως είναι και όπως προσπαθεί να είναι. Η γραφή του έρχεται από τα κάτω και είναι γεμάτη σάρκα, υγρά βλέμματα και κερδισμένες αναπνοές. Ο Βουόνγκ γράφει γι’ αυτόν που ζει στο περιθώριο, γι’ αυτόν που είναι μεταίχμιο ζωής-παλιοζωής, γι’ αυτόν που είναι λαϊκός άνθρωπος και ξέρει ότι έρχεται από τον λαό και σε αυτόν στρέφεται, κατευθύνεται. Ο 37χρονος συγγραφέας διαλύει καθετί λαϊκιστικό και συλλαμβάνει τη γνήσια συγκίνηση της ζωής, αυτή που ξέρει ότι η χαρά δεν κρατά πολύ και ότι η λύπη είναι η μόνη οδός για την καθαρότητα.
Ο τρόπος που σκέφτεται και ενεργεί λογοτεχνικά ο Βουόνγκ είναι η ψιθυριστή πειθώ απέναντι στη ζωή που τρέχει, απαιτεί και ελάχιστα δίνει. Ό,τι γίνεται εκεί έξω είναι δεκτό και προκλητικό γι’ αυτόν και το καλεί με το τρόπο ήρεμο, νηφάλιο, μαγικό, σαρκαστικό, ανυπόκριτο. Αυτό κάνει και στο «Ο αυτοκράτορας της χαράς» και μας δίνει το πιο συγκινητικό, βαθιά ανθρώπινο, βιβλίο του.
Λίγη χαρά γι’ αυτούς που μοχθούν
«Ο Αυτοκράτορας της χαράς» είναι 19χρονος Χάι, Αμερκανο-βιετναμέζος κάτοικος της Ανατολικής Χαράς του Κονέκτικατ Βρίσκεται σε επαγγελματικό, κοινωνικό, προσωπικό αδιέξοδο. Ετοιμάζεται να κάνει το απονενοημένο διάβημα. Λίγο πριν πηδήξει από γέφυρα, τον σταματά μια ηλικιωμένη από τη Λιθουανία. Η Γκραζίνα (αυτό είναι το όνομά της) έχει συμπτώματα άνοιας. Αποφασίζουν να συγκατοικήσουν και να βοηθήσουν ο ένας τον άλλο. Ο Χάι βρίσκει δουλειά σε ταχυφαγείο και φροντίζει να παίρνει τα φάρμακά της η Γκραζίνα. Αυτή του κάνει παρέα και σπάει τη μοναξιά του. Ο Χάι έχει πει ψέματα στη μητέρα του ότι θα σπουδάσει γιατρός. Το ψέμα, όμως, σταδιακά υποχωρεί μπροστά στην αλήθεια και στα δάκρυα λύπης και χαράς της ζωής.
Ο Βουόνγκ με την ποίηση στον πυρήνα της αφήγησης, της σκιαγράφησης προσώπων, καταστάσεων, στήνει ένα μυθιστόρημα-αντίδωρο γι’ αυτούς που μοχθούν για την ευημερία του κόσμου τούτου. Οι υπάλληλοι και οι εργάτες, ο κόσμος τους και η θέση τους μέσα στον άδικο κόσμο που αυτοί αναγκαστικά υπηρετούν. Εδώ τίποτα δεν καταγγέλλεται με φωνές και ουρλιαχτά. Μόνο η ανθρώπινη επαφή, η ανάγκη για επικοινωνία και συντροφιά, μόνο αυτά σημαδεύουν τον ουρανό.
Ο Βουόνγκ παρουσιάζει εύστοχα και χωρίς φιοριτούρες την εργασιακή καθημερινότητα στις ΗΠΑ, τις αλλοτριωμένες συνειδήσεις της εργατικής τάξης και τους ψυχικούς-σωματικούς δεσμούς που την ενώνουν. Ο κυνισμός και η αδιαφορία ης όποιας εξουσίας, ακόμα και της «οικογενειακής εξουσίας», εμφανίζεται καθαρά και αντικειμενικά. Ο Βουόνγκ έχει μελετήσει καλά τη μέχρι τώρα ζωή του και απ’ αυτήν αντλεί για να μας δείξει από τι είμαστε φτιαγμένοι και πώς μέσα απ’ αυτή μπορούμε να κρατήσουμε τη χαρά, την αυτοκρατορία μας. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα ήταν εφικτό και προσβάσιμο σε μας χωρίς τη μετάφραση του Δημήτρη Μαύρου. Του αξίζουν τα εύσημα…
