Tesla: Μυστικότητα και διαφωνίες για το FSD στην Ευρώπη

• Η ολλανδική αρχή RDW και το «πέπλο» μυστικότητας
• Οι φόβοι των ειδικών
• Οι αντιρρήσεις της Γαλλίας και τα διλήμματα της Φινλανδίας

Η Tesla προετοιμάζει το έδαφος για την είσοδο του συστήματος αυτόνομης -υπό επιτήρηση- οδήγησης Full Self-Driving (FSD) στην ευρωπαϊκή αγορά, στοχεύοντας σε έγκριση ακόμα και μέσα στον προσεχή Οκτώβριο. Ωστόσο, πίσω από τις κλειστές πόρτες των ευρωπαϊκών αρχών εξελίσσεται μια έντονη διαμάχη γύρω από τη διαφάνεια και την ασφάλεια του συστήματος στους δημόσιους δρόμους.

Για να γίνει κατανοητό το διακύβευμα, το FSD -παρά την ονομασία του που παραπέμπει σε πλήρως «αυτόνομη οδήγηση»- παραμένει ένα προηγμένο σύστημα υποβοήθησης. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος στο τιμόνι πρέπει να διατηρεί σταθερά την προσοχή του στον δρόμο. Η αμερικανική εταιρεία θεωρεί την έγκρισή του στην Ευρώπη κομβικής σημασίας, προκειμένου να ενισχύσει τις πωλήσεις της απέναντι στον αυξανόμενο ανταγωνισμό των κινεζικών ηλεκτρικών μοντέλων.

Η ολλανδική αρχή RDW και το «πέπλο» μυστικότητας

Επειδή η ευρωπαϊκή έδρα της Tesla βρίσκεται στο Άμστερνταμ, τον ρόλο του κεντρικού αξιολογητή για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει η ολλανδική αρχή μεταφορών RDW. Η RDW ενέκρινε το σύστημα τον Απρίλιο και έκτοτε προωθεί την υιοθέτησή του στα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Ωστόσο, αρνείται κατηγορηματικά να δημοσιοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο το δοκίμασε, τα κριτήρια που χρησιμοποίησε ή τα αποτελέσματα που συγκέντρωσε.

Αλληλογραφία που αποκαλύφθηκε μέσω αιτημάτων δημοσιοποίησης εγγράφων δείχνει ότι η ίδια η Tesla απαίτησε από τα τέλη του 2024 την απόλυτη μυστικότητα των στοιχείων, επικαλούμενη την προστασία εμπορικών δεδομένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η RDW άλλαξε σταδιακά τη διατύπωσή της: ενώ τον Απρίλιο δήλωνε ότι το FSD είναι «ασφαλέστερο από άλλα συστήματα», τον Ιούνιο περιόρισε τη δήλωση στο ότι είναι «τουλάχιστον τόσο ασφαλές όσο τα άλλα», χωρίς να παρουσιάσει άλλο αποδεικτικό στοιχείο.

Οι φόβοι των ειδικών

Η στάση αυτή έχει προκαλέσει κάποιες αντιδράσεις, καθώς έρευνα του Reuters αποκάλυψε ότι τα στατιστικά στοιχεία ασφαλείας που δημοσιοποιεί η εταιρεία του Έλον Μασκ στις ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα διογκωμένα. Αν και η ολλανδική αρχή υποστηρίζει ότι δεν βασίστηκε στις αναφορές της Tesla αλλά έκανε δικές της δοκιμές σε πίστες και δρόμους, η άρνησή της να μοιραστεί τα δεδομένα προκαλεί την ανησυχία ειδικών, όπως ο καθηγητής Όλιβερ Κάρστεν από το Πανεπιστήμιο του Λιντς και ο Φρανκ Μούτζε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών, που τονίζουν ότι η δημόσια ασφάλεια μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.

Το ζήτημα γίνει ακόμα πιο σοβαρό εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο η Tesla ζητά έγκριση. Η αμερικανική εταιρεία αιτείται μια ειδική εξαίρεση από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς: οι ισχύοντες νόμοι στην Ευρώπη επιτρέπουν τη χρήση συστημάτων αυτόνομης οδήγησης χωρίς χέρια στο τιμόνι αποκλειστικά σε αυτοκινητοδρόμους, ενώ η Tesla επιδιώκει να επιτραπεί η χρήση του FSD και στους πολυσύχναστους αστικούς δρόμους.

Οι αντιρρήσεις της Γαλλίας και τα διλήμματα της Φινλανδίας

Για να εγκριθεί η πρόταση στη κρίσιμη ψηφοφορία του Οκτωβρίου, απαιτείται η θετική ψήφος του 55% των κρατών-μελών που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ. Ωστόσο, η ομοφωνία φαίνεται ότι απέχει ακόμα αρκετά. Χώρες όπως η Γερμανία, η Νορβηγία και η Δανία κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, ενώ η Νορβηγική Αρχή αποκάλυψε σε οδηγούς ότι τα πραγματικά δεδομένα δοκιμών που έλαβε από τους Ολλανδούς διαφέρουν από τους ισχυρισμούς που προβάλλει η Tesla στην ιστοσελίδα της.

Τις πιο σοβαρές ενστάσεις εκφράζει ανοιχτά η Γαλλία, η οποία ξεκαθάρισε ότι δεν θα εγκρίνει το FSD στην παρούσα μορφή του, επικαλούμενη κινδύνους υπερβολικής ταχύτητας και ανεπάρκεια στην επιτήρηση του οδηγού. Από την πλευρά της, η αρμόδια αρχή της Φινλανδίας σημείωσε ότι παρόλο που το σύστημα παίρνει συχνά σωστές αποφάσεις, δυσκολεύεται σε ορεινούς δρόμους με απότομες στροφές, θέτοντας το εύλογο ερώτημα: αν το σύστημα κάνει ένα αιφνίδιο λάθος, πόσο εύκολα μπορεί ο άνθρωπος να αναλάβει εγκαίρως τον έλεγχο;