«Η λευκή σκέψη»: Για την αποκατάσταση των χρωμάτων
Τι όμορφα που είναι τα χρώματα, τα αρώματα, τα σώματα, τα πτώματα! Τι όμορφα που είναι τα παιδιά, τα ζώα, τα φυτά, οι μανάδες, οι αδελφές, οι γιοι, οι κόρες, οι πατεράδες, οι φίλοι, οι εξαφανισμένοι! Τι όμορφα που είναι τα ποτάμια, τα βουνά, οι θάλασσες, ο ήλιος, το ολόγιομο φεγγάρι, οι αλυσίδες! Τι όμορφα που είναι τα έργα τέχνης, η τέχνη, τα μουσεία, η λογοτεχνία, η ζωγραφική, η μουσική, το θέατρο, η ποίηση, η φυλακή! Τι όμορφα που είναι τα παραμύθια, οι ζεστές αγκαλιές, ο ήσυχος ύπνος, η φωτιά στο τζάκι και η φωτιά στο σώμα!
Δεν είναι όμορφη η μονοχρωμία, η αλαζονεία, η αδιαφορία, η βία, η εκμετάλλευση, η επιστημονική «δικαιολογία» του ρατσισμού, η διαχωρισμός και οι αντιδραστικές ιεραρχήσεις. Δεν είναι όμορφοι οι άνθρωποι που σιωπούν, που υποτάσσονται στη μοίρα τους, στον κανόνα που τους επέβαλλαν, στα όρια που τους έφτιαξαν και στα σπίτια που έχασαν και είπαν και ευχαριστώ. Δεν είναι όμορφο το λευκό γιατί δεν προηγείται η αποκατάσταση του μαύρου. Δεν είναι όμορφο ένα κείμενο που δεν μιλάει για τη ζωή και γραμμή προς γραμμή αφήνεται στο χέρι ενός άλλου, στις οδηγίες ενός κρυμμένου τυράννου και στη μία και «μοναδική», αυτή που αποκαλείται «Η Λευκή Σκέψη» (Εκδόσεις Αντίποδες).
Η ανάλυση του λευκού μονόλιθου
Το βιβλίο του Λιλιάν Τυράμ είναι το σπάσιμο του πάγου, η καταβύθιση στις ρίζες του παγόβουνου και η επιστημονική ανάλυση του λευκού μονόλιθου που ορίζει, περιορίζει, κανονίζει, φυλακίζει και, ενίοτε, σκοτώνει τις ζωές των άλλων, αυτών που έχουν διαφορετικό χρώμα. Και ναι, η αρχή και η ουσία αυτή της μελέτης-δοκιμίου βασίζεται στην οπτική, δερματική, αποτύπωση. Κανείς δεν σκέφτεται τι συμβολίζει το χρώμα στο δέρμα και πώς μεταφράζεται στην παγκόσμια κοινωνία. Αν σταθούμε, όμως, για λίγο στον αντίκτυπο και στην ανταπόδοση που αυτό λαμβάνει, τότε θα καταλάβουμε ότι όποιος δεν είναι λευκός δεν είναι και ο άνθρωπος που θέλει η εξουσία, η κοινότητα, η θρησκεία, το οικονομικό και πολιτιστικό σύστημα.
Φυσικά και δεν μένει στην άκρη το ταξικό. Και ναι, ο φτωχός λευκός είναι σε χειρότερη θέση από τον πλούσιο λευκό. Ο φτωχός, όμως, λευκός είναι σε χειρότερη θέση από τον φτωχό μαύρο; Όχι βέβαια! «Η Λευκή Σκέψη» έρχεται να τονίσει ότι η ταξική αδικία ενισχύεται σημαντικά μέσα από το διαφορετικό χρώμα. Ο Τυράμ, μπορεί να ανήκει στους προνομιούχους αυτής της ζωής, ωστόσο η ευαισθησία, η μόρφωσή, η καλλιέργειά του, οι εμπειρίες του, τον έκαναν να δει πέρα από τη δική του πορεία, πέρα από το δικό του χρώμα.
Ως εδώ!
Ο Τυράμ εξηγεί με πάθος, προσοχή, ακρίβεια και υπομονή γιατί η λευκή σκέψη άδικα επικρατεί στο παγκόσμιο χωροχρονικό συενεχές. Πώς παγιώθηκε η αντίληψη ότι οι λευκοί είναι ανώτεροι; Πώς το εκμεταλλεύονται αυτό οι διάφοροι φασίστες και με αυτό συνεχίζουν τη βία των ρατσιστών προγόνων του; Πώς η επιστήμη υπηρέτησε την επικίνδυνη πρόθεση και έκφραση των λευκών; Πώς η τέχνη αποτύπωσε αυτή τη νοοτροπία; Πώς η εκάστοτε εξουσία δικαιολόγησε την αδικία και τη βία της λευκής σκέψης; Πώς το εκπαιδευτικό σύστημα της Δύσης παραμόρφωσε την ιστορική εικόνα;
Η περιέργεια και η αδικία «πότισαν» την εξάντληση της ανοχής του Τυράμ. Ο συγγραφέας φυσικά και ξέρει σε τι κόσμο ζει. Γι’ αυτό και είπε, με το εν λόγω βιβλίο, ως εδώ! Μέσα από καλά τεκμηριωμένο λόγο (πλούσια βιβλιογραφία), μέσα από την αποκατάσταση της κοινής λογικής και της Ιστορίας, ο Τυράμ επανατοποθετεί το φυλετικό πλαίσιο της κοινωνίας. Και με τον ξεκάθαρο, εύγλωττο, τρόπο του θέλει να πει ότι σε αυτόν τον κόσμο χωράμε όλοι, οριζόντια και όχι κάθετα. Διαβάστε και καταπολεμήστε τον ρατσισμό στη ρίζα του, αποκαταστήστε το μαύρο. Ο πυκνός λόγος του Τυράμ έχει αποδοθεί πολύ καλά από τον Άγγελο Μουταφίδη που ανέλαβε τη μετάφραση, ενώ είναι καλά προσεγμένη η επιμέλεια του Κώστα Σπαθαράκη.
*Το βιβλίο το βρίσκετε στα κεντρικά βιβλιοπωλεία και ΕΔΩ
