Το μέλλον της οδήγησης μοιάζει όλο και περισσότερο με βιντεοπαιχνίδι που έχει parental controls

• Η νέα εποχή της οδήγησης
• Όταν η πρόληψη μοιάζει με τιμωρία

Η πολιτεία του Ουισκόνσιν εξετάζει ένα νέο μέτρο που θα έκανε τους πιο «ανυπάκουους» οδηγούς να μην μπορούν απλώς να τρέξουν. Κυριολεκτικά. Ένα νομοσχέδιο που προωθούν δύο Δημοκρατικοί βουλευτές προβλέπει την υποχρεωτική εγκατάσταση συσκευών περιορισμού ταχύτητας με GPS για όσους έχουν καταδικαστεί δύο φορές για επικίνδυνη οδήγηση μέσα σε πέντε χρόνια.

Οι συσκευές αυτές, που κοστίζουν περίπου 1.700 δολάρια, «διαβάζουν» τα δεδομένα GPS, αναγνωρίζουν το εκάστοτε όριο ταχύτητας και απλώς δεν επιτρέπουν στο αυτοκίνητο να το ξεπεράσει. Με άλλα λόγια, η τεχνολογία που μέχρι χθες προειδοποιούσε τον οδηγό για ταχύτητα, σύντομα θα τον «φρενάρει» από μόνη της.

Η νέα εποχή της οδήγησης

Η φιλοσοφία πίσω από το σχέδιο νόμου θυμίζει έντονα τα αλκοολόμετρα που επιτρέπουν την εκκίνηση του αυτοκινήτου μόνο αν ο οδηγός φυσήξει και αποδείξει ότι δεν έχει πιει. Στην περίπτωση του Ουισκόνσιν, ο οδηγός δεν θα φυσά, απλώς θα περιμένει να αποφασίσει το σύστημα αν «του επιτρέπεται» να πατήσει γκάζι.

Οι εισηγητές του νομοσχεδίου θεωρούν ότι έτσι «θα αλλάξει η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης». Στην πραγματικότητα, ίσως αλλάξει κάτι άλλο: η αντίληψη του οδηγού για το ποιος έχει τον έλεγχο. Γιατί τίποτα δεν εκπαιδεύει καλύτερα από το να σου απαγορεύουν να κάνεις λάθος. Οι υποστηρικτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ένα έξυπνο εργαλείο πρόληψης. Οι επικριτές του, αντίθετα, το βλέπουν ως ένα ακόμη βήμα προς τη μετατροπή του αυτοκινήτου σε αποστειρωμένο gadget, όπου ο οδηγός υπάρχει απλώς για να κρατά το τιμόνι.

Ο ρεπουμπλικάνος βουλευτής Μπομπ Ντόνοβαν, με κάποια δόση ρεαλισμού, χαρακτήρισε την πρόταση «δημιουργική», αλλά εξέφρασε αμφιβολίες για το αν μπορεί να εφαρμοστεί πρακτικά. «Οι κακοί οδηγοί πάντα θα βρίσκουν τρόπο να παρακάμπτουν τα συστήματα», είπε.

Όταν η πρόληψη μοιάζει με τιμωρία

Το σχέδιο νόμου προβλέπει ποινή φυλάκισης έως έξι μηνών ή πρόστιμο 600 δολαρίων για όποιον προσπαθήσει να αφαιρέσει ή να παρακάμψει τη συσκευή. Πρόκειται δηλαδή για ένα σύστημα που δεν αποτρέπει το λάθος, αλλά τιμωρεί και την προσπάθεια ελευθερίας.
Ίσως γι’ αυτό και αρκετοί σχολιαστές στις ΗΠΑ κάνουν λόγο για «ψηφιακό λουρί» που αντικαθιστά την ατομική κρίση με έναν αλγόριθμο.

Παρά τα ερωτήματα, παρόμοια νομοθετήματα προωθούνται ήδη στη Βιρτζίνια και την Ουάσινγκτον, καθώς οι αρχές βλέπουν την τεχνολογία ως λύση στο φαινόμενο της επικίνδυνης οδήγησης. Και κάπως έτσι, η ιδέα της «ευφυούς βοήθειας» αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με πρόοδο και περισσότερο με μια ήσυχη, ψηφιακή μορφή κηδεμονίας. Αν αυτό είναι το μέλλον της οδήγησης, τότε το μόνο που θα μένει να αποφασίζει ο οδηγός… θα είναι αν θέλει να μπει στο αυτοκίνητο.