Η επίδραση του Μπενίτεθ και η νοοτροπία νικητή του Νίκολιτς
Των Δημήτρη Βέργου και Σωτήρη Μυκονίου
Ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ είναι οι μοναδικές ομάδες του Big-4 που άλλαξαν προπονητές σε σχέση με την περσινή σεζόν, με τους «κιτρινόμαυρους» να προβαίνουν στην πρόσληψη του Μάρκο Νίκολιτς το καλοκαίρι και τους «πρασίνους» σε κείνη του Ράφα Μπενίτεθ στα τέλη του Οκτωβρίου.
Ο Ισπανός τεχνικός ήταν αναμφίβολα μία κίνηση... από το πάνω ράφι, που τράβηξε όλα τα βλέμματα και χρειάστηκε μία οικονομική υπέρβαση από την διοίκηση του «τριφυλλιού», που έφερε τον σπουδαιότερο τεχνικό που έχει έρθει ποτέ στην Ελλάδα για να οδηγήσει την ομάδα στη νέα προσπάθεια που γίνεται, η οποία συνοδεύτηκε και από ανοικοδόμηση του ποδοσφαιρικού τμήματος. Όλα αυτά ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η σεζόν.
Ο 65χρονος κόουτς, πέραν από την προπονητική του αξία, είχε ένα κι ένα προφίλ που αποπνέει σεβασμό σε όλους και σ' αυτό πόνταρε ο Παναθηναϊκός προκειμένου να εξασφαλιστεί ο απαραίτητος χρόνος, η υπομονή, αλλά και η εμπιστοσύνη που χρειάζονται για να αρχίσουν να φαίνονται τα αποτελέσματα του νέου αυτού πρότζεκτ που είναι στα σκαριά.
Ο Μάρκο Νίκολιτς από την άλλη ήρθε σε μία ΑΕΚ που βγήκε... λαβωμένη από το φινάλε της περσινής σεζόν και κατόρθωσε μέσα σ' ένα σύντομο διάστημα να ανασυντάξει την ομάδα, να την βάλει στο League Stage του Conference League περνώντας τρεις προκριματικούς γύρους, που ήταν ο πρώτος στόχος ενώ παράλληλα προσπαθούσε να περάσει στους παίκτες την δική του φιλοσοφία.
Ξεπέρασε το δικό του δύσκολο διάστημα με τις ήττες από Τσέλιε, ΠΑΟΚ και Ολυμπιακό κι έφερε τελικά την ομάδα να είναι στην κορυφή του πρωταθλήματος, στα προημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδος και στους «16» του Conference League, αφού τερμάτισε στην τρίτη θέση της League Phase.
Ράφα Μπενίτεθ: Ένα όνομα ανάλογο του μεγέθους του πρότζεκτ που σχεδιάστηκε
Όταν ο Ρουί Βιτόρια αποχωρούσε από τον Παναθηναϊκό τον περασμένο Σεπτέμβριο και ο Χρήστος Κόντης αναλάμβανε χρέη υπηρεσιακού τεχνικού, κανείς δεν περίμενε αυτό ππου θα ακολουθούσε, ειδικά από την στιγμή που αρχικά ακουγόταν το όνομα του Σεργκέι Ρεμπρόφ.
Ο ιδιοκτήτης του Παναθηναϊκού, Γιάννης Αλαφούζος προσέλαβε τον Φράνκο Μπαλντίνι ως σύμβουλο και στην ουσία έβαλε μπροστά το μεγαλύτερο πρότζεκτ στα χρόνια που βρίσκεται στον διοικητικό θώκο του «τριφυλλιού».
Ένα τέτοιο εγχείρημα χρειαζόταν κι έναν άνθρωπο αντίστοιχου διαμετρήματος στον πάγκο και γι' αυτό ήρθε στην ομάδα ο Ράφα Μπενίτεθ, ο σπουδαιότερος, βάσει βιογραφικού, τεχνικός που πάτησε ποτέ στην Ελλάδα.
Ο Ισπανός τεχνικός είχε όλο το πακέτο που έψαχναν οι «πράσινοι». Υψηλό επίπεδο προπονητικής ικανότητας, τεράστιο κύρος που πηγάζει από τις επιτυχίες του παρελθόντος και όρεξη για να δείξει πως δεν είναι απλός ένας θρύλος, αφού όπως είπε και ο ίδιος στην παρουσίασή του, έχει ακόμη πολλά να δώσει και ο χαρακτηρισμός αυτός τον κάνει να αισθάνεται το αντίθετο.
Η συνεργασία αυτή δεν αποσκοπούσε στην κατάκτηση του φετινού πρωταθλήματος, αλλά στην προετοιμασία μια ομάδας για να μπει στο νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού, η οποία θα είναι αντάξια των προσδοκιών. Φυσικά στο ενδιάμεσο διάστημα ο στόχος είναι να διεκδικήσει όσους περισσότερους τίτλους μπορεί.
Από τις πρώτες του στιγμές στην Ελλάδα εκείνος κέρδισε την αποδοχή και τον σεβασμό του κόσμου με την απλότητα και την ειλικρίνειά του. Δεν ήρθε να υποσχεθεί πρωταθλήματα και επιτυχίες, αντιθέτως τόνισε πως το πρότζεκτ αυτό, που έχει ως σκοπό την δημιουργία ενός συνόλου ικανό να διεκδικεί τρόπαια, χρειάζεται χρόνο και υπομονή.
Όταν όλοι είχαν ενθουσιαστεί μ' αυτό το 6/7 στο ξεκίνημά του, εκείνος φρόντιζε να τους προειδοποιεί για τις στραβές που θα έρθουν μιλώντας στις δηλώσεις του για τις δύσκολες μέρες που μπορεί να προκύψουν, οι οποίες, καλώς ή κακώς, υπάρχουν σε μία εξελικτική διαδικασία.
Στο δύσκολο αυτό ξεκίνημά του εκείνος αγκάλιασε τους παίκτες που υπήρχαν στο ρόστερ, ανοίγοντας το ροτέισον και δίνοντας ευκαιρίες στην πλειονότητα αυτών, περνώντάς τους έτσι και από μία διαδικασία αξιολόγησης σε συνδυασμό με όσα έβλεπε καθημερινά στις προπονήσεις. Ταυτόχρονα υπήρξε ασπίδα για κείνους στην σωρεία κραυγαλέων ατομικών λαθών που έγιναν από κάποιους εξ' αυτών το τελευταίο διάστημα.
Και φαίνεται πως η συμπεριφορά του αυτή σε συνδυασμό με το προπονητικό του μέγεθος, κέρδισε τους ποδοσφαιριστές του, αφού εκείνοι μιλούν με τα καλύτερα λόγια για κείνον όπου βρεθούν κι όπου σταθούν.
Σε τακτικό επίπεδο εκείνος έφερε μία διαφορετική φιλοσοφία, η οποία περιστρέφεται γύρω από την λέξη ισορροπία. Δεν ενδιαφέρεται να έχει η ομάδα του την κατοχή, θέλει όμως να πιέζει σωστά μπροστά, να επακτά την μπάλα και να επιτίθεται σε καταστάσεις τρανζίσιον. Σε καμία όμως από τις στιγμές αυτές δεν επιθυμεί να αμελείται η αμυντική λειτουργία της ομάδας, που είναι για κείνον πρωταρχικό ζητούμενο. Κάτι που φαίνεται άλλωστε και από την μείωση που έχει υπάρξει στην απειλή που δέχονται οι «πράσινοι» από τον ερχομό του κι έπειτα. Οι ευκαιρίες των αντιπάλων του «τριφυλλιού» έπεσαν από το 1,02xGa ανά ματς των προκατόχων του στο 0,61xGa την περίοδο του Ισπανού κόουτς. Διαφορά ιδιαίτερα σημαντικά. Να σημειωθεί πως εκείνος έχει δώσει τρία ματς λιγότερα ενώ έχουμε αφαιρέσει τα πέναλτι.
Η όλη αποδοχή που υπάρχει προς το πρόσωπό του από τον οργανισμό, τους ποδοσφαιριστές, αλλά και από τον κόσμο του αποτελεί σημείο-κλειδί για να εξασφαλίσει τον χρόνο και την υπομονή που χρειάζεται για να δουλέψει το νέο ποδοσφαιρικό πρότζεκτ του Παναθηναϊκού. Αφού με την κατάσταση που υπήρχε πριν τον ερχομό του, δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει άλλος που θα εξασφάλιζε στον σύλλογο τα δύο αυτά βασικά συστατικά με το διαμέτρημά του και μόνο.
Μια ΑΕΚ με την υπογραφή του «στρατηγού» Νίκολιτς
Όταν ο Μάρκο Νίκολιτς ανέλαβε το καλοκαίρι την ΑΕΚ, είχε εξ αρχής ένα πολύ απαιτητικό έργο. Μπορεί να γνώριζε άριστα τον Χαβιέρ Ριμπάλτα, κάτι που αποτελούσε μία στέρεα βάση για να ξεκινήσει κάτι καλό, ωστόσο ο Σέρβος τεχνικός άρχισε με ένα μεγάλο «πρέπει» και μάλιστα χωρίς περιθώριο λάθους. Η ευρωπαϊκή παρουσία της Ένωσης στη League Phase του Conference League τη φετινή σεζόν ήταν επιβεβλημένη, αλλά για να το πετύχαινε αυτό θα έπρεπε να κάνει τρεις προκρίσεις το καλοκαίρι χωρίς μαξιλαράκι ασφαλείας. Το γεγονός ότι ο Νίκολιτς κατάφερε να φέρει εις πέρας αυτήν την πρώτη αποστολή έκανε το έργο του επιτυχημένο για την πρώτη του σεζόν στην ΑΕΚ κατά το ήμισυ.
Ο ίδιος άλλωστε το καλοκαίρι είχε τονίσει πως δεν θα ανησυχούσε πως θα ήταν η ομάδα του τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, αλλά πώς θα κατάφερνε εκείνη την περίοδο να πετύχει τον στόχο των τριών προκρίσεων. Ο Σέρβος τεχνικός κατάφερε να μπολιάσει στο σύνολό του ένα χαρακτηριστικό που είχε αρχίσει να ξεθωριάζει. Αυτό της νοοτροπίας του νικητή. Αυτό ήταν το στοιχείο εκείνο που άνοιξε το μονοπάτι στην ΑΕΚ για να φτάσει στη League Phase, σε συνδυασμό φυσικά με το γεγονός ότι ο Νίκολιτς είχε το know-how για να το πετύχει με βάση το βιογραφικό και τα επιτεύγματά του σε προηγούμενες ομάδες που είχε δουλέψει.
Από τις αρχές του Οκτώβρη και για ένα μήνα η εικόνα της ΑΕΚ παρουσίασε μια κάμψη, η οποία δημιούργησε ερωτηματικά. Ήταν μια δύσκολη περίοδος κατά την οποία ο Νίκολιτς έπρεπε να επαναφέρει την ομάδα του στον σωστό δρόμο προσπαθώντας να ξεπεράσει τους κλυδωνισμούς από τις προβληματικές εμφανίσεις και τα κακά αποτελέσματα. Και τα κατάφερε καθώς από τις αρχές Νοέμβρη και έπειτα η ΑΕΚ άρχισε να βελτιώνεται σημαντικά από παιχνίδι σε παιχνίδι και να πιάνει την απόδοση για την οποία ο Νίκολιτς μιλούσε το καλοκαίρι, παράγοντας ωραίο συνδυαστικό ποδόσφαιρο.

Η συμπαγής ανασταλτική λειτουργία που είχε αποτελέσει το σήμα κατατεθέν της ΑΕΚ του Νίκολιτς στις καλοκαιρινές ευρωπαϊκές της προκρίσεις επανήλθε, ενώ την ίδια στιγμή κάθε βδομάδα που περνούσε, η Ένωση έβγαζε τους αυτοματισμούς όλο και πιο εύκολα πάνω στον αγωνιστικό χώρο, εμφανίζοντας εξελιγμένα όσα είχαν δουλευτεί στις προπονήσεις υπό τις οδηγίες του Νίκολιτς. Μάλιστα οι κιτρινόμαυροι άρχισαν να βγάζουν όλο και περισσότερη ένταση στο παιχνίδι τους, δείγμα και της αλλαγής που υπήρξε στον τρόπο προπονήσεων, με το σύνολο του Σέρβου κόουτς να ομορφαίνει στο μάτι, να αποκτά αποτελεσματικότητα που του έλειπε σημαντικά και να χτίζει αυτοπεποίθηση από ένα εξαιρετικό σερί νικών ως τον Δεκέμβριο.
Κι όλα αυτά ανεξάρτητα από τον σχηματισμό με τον οποίο ο Νίκολιτς αποφάσιζε να επιλέξει σε κάθε παιχνίδι, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι είναι ένας προπονητής που του αρέσει να αλλάζει συνεχώς διάταξη ανάλογα και με αυτό που έχει να αντιμετωπίσει κάθε φορά. Το 4-4-2 σε ρόμβο, το 4-4-2 flat, το 4-2-3-1 και το 4-3-2-1 ή 4-2-2-2 είναι διατάξεις που έχει επιλέξει σε αυτό το πρώτο εξάμηνο της παρουσίας του στον κιτρινόμαυρο πάγκο, ενώ όπως έχει τονίσει και δημοσίως το αγαπημένο του είναι να παίζει με σχηματισμό με δύο επιθετικούς. Αυτό ωστόσο ήταν κάτι που δεν είχε τη δυνατότητα να το ακολουθήσει σε αρκετά παιχνίδια λόγω των απουσιών. Και αυτό δίνει ακόμα περισσότερα credits στον Νίκολιτς καθώς παρά τα αρκετά προβλήματα των τραυματισμών και παρά την καταπόνηση από τα συνεχόμενα απαιτητικά παιχνίδια, με την εξαιρετική διαχείριση του ρόστερ μπόρεσε να αντεπεξέλθει.
Η ΑΕΚ κλείνοντας το 2025 είναι γερά μέσα και στους τρεις στόχους. Είναι πρώτη στο πρωτάθλημα και έχει προκριθεί στα προημιτελικά του Κυπέλλου με προοπτική να φτάσει ως τον τελικό, ενώ στην Ευρώπη όχι μόνο κατάφερε να μπει στη League Phase του Conference League, αλλά μπόρεσε να τερματίσει στην 3η θέση παίρνοντας την απευθείας πρόκριση για τους 16 της διοργάνωσης. Όπως λέει και ο Νίκολιτς λοιπόν, «fight, believe, never give up». Δηλαδή «να παλεύεις, να πιστεύεις και να μην τα παρατάς ποτέ». Γιατί αυτά τα επιτεύγματα φέρουν φαρδιά πλατιά τη δική του υπογραφή.