Διονύσης Σαββόπουλος: Κείνο που με τρώει κείνο που με σώζει*

Ο Διονύσης Σαββόπουλος, όπως μας συστήνεται μέσα από τον επίσημο ιστότοπο του, αυτοπροσδιορίζεται ως εξής: “Μελωδός. Δηλαδή ερμηνευτής των δικών του στιχηρών ιδιομέλων ή τραγουδοποιός, δηλαδή ερμηνευτής της δικής του πάντα ποίησης και μουσικής”. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 2 Δεκεμβρίου 1944. Εγκατέλειψε το 1963 τις νομικές του σπουδές χάριν της τέχνης. Αυτοδίδακτος και ολιγογράφος, εξέδωσε 14 κύκλους τραγουδιών σε δίσκους βινυλίου και ακτίνας. Εξέδωσε επίσης ζωντανές ηχογραφήσεις πέντε συναυλιών και εμφανίσεων του. Όλοι οι δίσκοι του κυκλοφορούν και στο εξωτερικό. Παντού όπου υπάρχει ελληνισμός. Συνελήφθη και φυλακίστηκε από τη χούντα τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1967. Ταξίδεψε πολύ, και συνεχίζει, στην Ελλάδα, σ' όλα τα Βαλκάνια, στη Μεσόγειο, τη Βόρεια Ευρώπη, την Ιαπωνία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Έγραψε μουσική για τα θέατρα της Αθήνας και για την Επίδαυρο. Για τον κινηματογράφο (βραβείο μουσικής για το Happy Day το 1976, αρνήθηκε το παραλάβει). Παρουσίασε στη δισκογραφία, ως μουσικός παραγωγός, νεότερους και πρωτοεμφανιζόμενους συναδέλφους του. Εξέδωσε πέντε βιβλία με στίχους, παρτιτούρες και κείμενα του. Τον Δεκέμβριο του 2003 κυκλοφόρησε επιτομή του συνόλου των στίχων του, καθώς και δύο βιβλία αφιερωμένα στη ζωή και το έργο του από τον Κώστα Μπλιάτκα και τον Δημήτρη Καράμπελα. Σε DVD το “Σαββόραμα” (Universal) και “Ο Πυρήνας” (Λύρα).

Ο Σαββόπουλος όμως είναι η μουσική του. Μέσα απ' αυτή μας αποκαλύπτεται, εκδηλώνεται, τοποθετείται, καταγγέλλει, σαρκάζει, αφηγείται, στοχάζεται, φτιάχνει εικόνες του παρελθόντος, του παρόντος και προπαντός του μέλλοντος. Αν όλα αυτά έχουν επαναληφθεί και θεωρούνται κοινός τόπος, η περσόνα του Νιόνιου, η ανεξαρτησία του έργου και, κυρίως, η επικαιρότητα του, προβάλλουν ως ισχυρός αντίλογος. Γιατί; Διότι “επιβάλλουν” τον καλλιτέχνη Διονύση Σαββόπουλο στο διηνεκές. Η φιγούρα του Νιόνιου μένει -και θα μείνει προφανώς- αναλλοίωτη στον χρόνο και καταφέρνει να ακολουθεί τις εξελίξεις. Το ίδιο συμβαίνει και με το έργο του. Όσες αλλαγές κι αν συντελούνται σε πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό επίπεδο, ο λόγος του Σαββόπουλου τις παρακολουθεί και σε πολλές περιπτώσεις τις εξηγεί. Γι' αυτό, η παρουσίαση-ανάλυση (όσο πιο συνοπτικά γίνεται) της δισκογραφίας οφείλει να προταχθεί, να τονιστεί. Μέσω αυτής θα κατανοήσουμε το φαινόμενο “Νιόνιος” και θα μάθουμε τον καλλιτέχνη Διονύση Σαββόπουλο.

Η εισχώρηση στο μουσικό σύμπαν του Διονύση Σαββόπουλου οφείλει να γίνει με τη διάθεση μικρού παιδιού. Ήτοι, με την προσμονή να ανακαλύψεις τον κόσμο. Να έχεις τη διάθεση να ξαφνιαστείς και να μην ντραπείς να εκδηλώσεις τα συναισθήματα σου. Ακόμη και τη σύγχυση σου αν δεν καταλάβεις αμέσως αυτό που άκουσες. Ο ήχος του, ακόμη και σήμερα, δεν έχει ταίρι. Δεν μπορεί να μπει σε καμία ομάδα, ούτε να κατηγοριοποιηθεί. Ο χαρακτηρισμός “έντεχνο” τον αδικεί, αφού ο Σαββόπουλος απευθύνεται στο κοινό που θέλει να βρει απαντήσεις και κυρίως να δημιουργήσει νέα ερωτήματα. Συνεπώς, δεν μπορούν να υπάρξουν διακρίσεις. Εξάλλου, ο ίδιος δεν φτιάχνει μουσική για τις ελίτ. Θα τη χαρακτηρίζαμε λαϊκή που ακουμπά στην παράδοση και άνετα στέκεται δίπλα στην πρωτοπορία. Τότε και σήμερα. Τίποτε δεν είναι συνηθισμένο. Εκεί όμως που πάει να γίνει ανοίκειο, έρχεται η “αθώα” ψυχή του Νιόνιου για να σε κάνει νιώσεις συνδημιουργός, συνένοχος στο πιο όμορφο έγκλημα. Οι κρίσεις και τα σχόλια που ακολουθούν και αφορούν τη δισκογραφία του (ως το 2001), ανήκουν στον Γιώργο Χαρωνίτη. Βρίσκονται στο κείμενο του “Σαράντα χρόνια δρόμος”, (2002) το οποίο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Jazz & Τζαζ” και περιλαμβάνεται στον επίσημο ιστότοπο του Διονύση Σαββόπουλου (savvopoulos.net, “Δημοσιεύσεις”). Μετά το 2001 κυκλοφόρησαν “Ο Σαββόπουλος στη Λύρα (2003), “Τα 45αρια” (2005) και “Ο πυρήνας” (2007). Ξεκινάμε.

Ο Σαββόπουλος κατάφερε, με κόπο φυσικά, να διατηρήσει την περιέργεια και την αμφισβήτηση του δημιουργού. Σίγουρα έκανε λάθη (“Το κούρεμα”), σίγουρα κάποιες φορές έχασε τον προσανατολισμό του εκτοπίζοντας άθελα (;) του το έργο του, σίγουρα η τοποθέτηση του για το πολιτικό-κοινωνικό γίγνεσθαι εκτός της τέχνης του δεν ήταν εύστοχη. Σαν ένα παλίμψηστο που όμως ο ίδιος έγραψε και έσβησε και έγραψε ξανά. Ο Σαββόπουλος έμαθε να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των καιρών και να παραδίδει το αντίστοιχο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Χωρίς παρεμβολές και έξωθεν επεμβάσεις. Πάντα με σκοπό να “μεταφράσει” το κλίμα της εποχής του και να προχωρήσει την τέχνη του. Η παρακαταθήκη του Σαββόπουλου δεν είναι τα τραγούδια του. Η σοφία, το γλυκό του παραμύθι, η διεισδυτική ματιά του, τα πολλά του πρόσωπα. Όχι. Αυτό που μας έχει παραδώσει είναι οι “σαββοπουλικές” εποχές του. Η περισυλλογή στιγμών και εικόνων που έμειναν στο περιθώριο του καιρού τους. Το φως στο παρασκήνιο και η επιβολή του στο αποστειρωμένο και τουλάχιστον αδιάφορο προσκήνιο. Ο Νιόνιος θα πάντα θα κρατάει τη λάμπα την τρελή πίσω από το χιλιομπαλωμένο μας λευκό σεντονάκι.

*Ο τίτλος είναι μπροστά από το σεντόνι. Γεμάτος φυσικό φως και όνειρα. Από το τραγούδι “Ο καραγκιόζης”.

Πηγή

-savvopoulos.net