«Ο χρόνος τελείωσε», ήταν η φράση που έγραψε σε ανάρτησή της η grandmaster Τζένιφερ Σαχάντ πριν από περίπου τρία χρόνια και έκτοτε άλλαξαν τα πάντα στο συντηρητικο περιβάλλον του σκακιού.
Η Σαχάντ κατήγγειλε δημόσια τον grandmaster Αλεχάνδρο Ραμίρεζ για σεξουαλική κακοποίηση, αποκαλύπτοντας ότι η ίδια είχε δεχθεί επίθεση από εκείνον πριν από μια δεκαετία. Η κίνησή της αυτή λειτούργησε ως καταλύτης, καθώς αμέσως μετά δεκάδες άλλες γυναίκες -ανάμεσά τους και ανήλικες- επικοινώνησαν μαζί της για να μοιραστούν παρόμοιες τραυματικές εμπειρίες με τον ίδιο άνθρωπο ή άλλους προπονητές και παίκτες.
Η Σαχάντ κατήγγειλε ότι η ομοσπονδία αγνοούσε τις προειδοποιήσεις της επί χρόνια, ενώ δέχθηκε απειλές, νομικές πιέσεις και επιθέσεις για την αξιοπιστία της. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η ίδια «το τίμημα της αποκάλυψης της αλήθειας περιελάμβανε απώλεια εργασίας και τεράστια δικαστικά έξοδα».
Η αποκάλυψη της Σαχάντ οδήγησε σε μια εκτενή έρευνα της Wall Street Journal και τελικά στην παραίτηση του Ραμίρεζ, στον οποίο επιβλήθηκε ισόβιος αποκλεισμός από την ομοσπονδία σκακιού των ΗΠΑ.
Πέρα από τις καταγγελίες, η Σαχάντ ανέδειξε και μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα μισογυνισμού στο άθλημα. Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες διαθέτουν τη νοημοσύνη και την ανθεκτικότητα να πρωταγωνιστήσουν, αποτελούν μόλις το 2% των grandmaster παγκοσμίως. Η Σαχάντ αποδίδει αυτό το χάσμα στην έλλειψη ενθάρρυνσης από την κοινωνία, αλλά και στους αλγόριθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι κατευθύνουν το σκακιστικό περιεχόμενο σχεδόν αποκλειστικά σε άνδρες, περιορίζοντας την ορατότητα των γυναικών.
Σήμερα, στα 45 της, η Σαχάντ έχει αποσυρθεί από την αγωνιστική δράση στο σκάκι και διαπρέπει στο επαγγελματικό πόκερ και τη συγγραφή βιβλίων. Στο νέο της βιβλίο, Thinking Sideways, αναλύει τα μαθήματα στρατηγικής που πήρε από τα δύο παιχνίδια, τα οποία τη βοήθησαν να σημειώσει μεγάλες επιτυχίες, όπως η πρόσφατη κατάκτηση 290.000 δολαρίων σε τουρνουά στο Λας Βέγκας.
Παρά τις δυσκολίες, η Σαχάντ δηλώνει περήφανη που έφερε στο φως μια ιστορία κακοποίησης στο σκάκι. Πιστεύει ακράδαντα ότι η μάχη για την αλήθεια είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της, υπενθυμίζοντας μία διάσημη λαϊκή ρήση για το σκάκι: «Τα ψέματα και η υποκρισία δεν αντέχουν πάνω στη σκακιέρα, γιατί αν πεις ψέματα, θα χάσεις και η ήττα θα αποδείξει το ψέμα σου».