Η απώλεια της Γκλόρια Στάινεμ σε ηλικία 92 ετών σηματοδοτεί παράλληλα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για το παγκόσμιο φεμινιστικό κίνημα. Ως γυναίκες τής οφείλουμε πολλά. Υπήρξε μια από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του σύγχρονου πολιτισμού και η κληρονομιά που αφήνει πίσω της εκτείνεται από την πολιτική εκπροσώπηση και τα εργασιακά δικαιώματα των γυναικών μέχρι και τον χώρο του αθλητισμού.
Ήταν δημοσιογράφος και ακτιβίστρια. Δεν υπήρξε ποτέ η ίδια αθλήτρια, όμως η συνεισφορά της στην αναμόρφωση του αθλητισμού των γυναικών ήταν θεμελιώδης. Αυτό, γιατί αντιλήφθηκε νωρίτερα από τους συγχρόνους της ότι η σωματική ενδυνάμωσή τους, η πρόσβασή τους στον αθλητισμό και η οικονομική τους επιβράβευση μέσα από αυτόν, ήταν για εκείνες το μέσο απελευθέρωσης που αναζητούσαν.
Πόσα, όμως, από αυτά που θεωρούμε σήμερα ως δεδομένα οφείλονται στις δράσεις της Γκλόρια Στάινεμ;
Women’s rights activists Gloria Steinem has died at the age of 92.
She was most known as a nationally recognised leader of second-wave feminism in the U.S. pic.twitter.com/p3Y4V5ILEt— Pop Base (@PopBase) September 3, 2026
Ο νόμος «Title IX» και ο αγώνας της για ίση προβολή των γυναικών στα σπορ
Η πρώτη αλλαγή που πέτυχε μέσω της πολιτικής της δράσης αφορά τη θέσπιση του «Title IX» το 1972. Πριν από αυτή τη νομοθετική παρέμβαση, τα αμερικάνικα σχολεία και πανεπιστήμια αντιμετώπιζαν τον αθλητισμό ως μια δευτερεύουσα ασχολία για τις γυναίκες, μια σχεδόν ανύπαρκτη δραστηριότητα. Τα κονδύλια στις ΗΠΑ, οι εγκαταστάσεις και οι προπονητές είχαν να κάνουν αποκλειστικά με τους άνδρες, αφήνοντας τις γυναίκες που αθλούνταν τότε χωρίς καμία ουσιαστική ευκαιρία εξέλιξης.
Η Στάινεμ, αξιοποιώντας την πολιτική της ισχύ και το National Women's Political Caucus που είχε ιδρύσει από κοινού με ακόμα πέντε εξέχουσες ηγέτιδες του φεμινιστικού κινήματος, άσκησε τότε «ασφυκτική» πίεση στο Κογκρέσο. Η ψήφιση του νόμου κατέστησε παράνομη κάθε φυλετική διάκριση σε εκπαιδευτικά προγράμματα που λαμβάνουν ομοσπονδιακή χρηματοδότηση. Αυτό ανάγκασε τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να δημιουργήσουν και γυναικείες ομάδες και να αυξήσουν τη συμμετοχή τους στον αθλητισμό κατά εκατοντάδες τοις εκατό!
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή που επέφερε αφορά την αθλητική δημοσιογραφία και της προβολή των αθλητριών στα ΜΜΕ. Στη δεκαετία του 1970, η κάλυψη των αγώνων γυναικών από τον Τύπο ήταν είτε ανύπαρκτη είτε απροκάλυπτα υποτιμητική και με μια μεγάλη δόση σεξισμού. Οι δημοσιογράφοι εστίαζαν στην εξωτερική εμφάνιση, το τι φορούσαν ή το αν εκείνες ήταν παντρεμένες ή όχι, αγνοώντας τις επιδόσεις και τις αθλητικές τους ικανότητές. Με την ίδρυση του περιοδικού «Ms» το 1972, η Στάινεμ ανέτρεψε πλήρως αυτό το σκηνικό.
Το περιοδικό άρχισε να δημοσιεύει εκτενή ρεπορτάζ για τις γυναίκες αθλήτριες, αντιμετωπίζοντάς τες ως επαγγελματίες. Μιλουσε για τις τεράστιες οικονομικές αδικίες που αντιμετώπιζαν, ενώ δημοσίευε και αποκαλυπτικά ρεπορτάζ για την άνιση χρηματοδότηση των αθλημάτων, αναγκάζοντας τα παραδοσιακά μέσα των ΗΠΑ να αναθεωρήσουν τον τρόπο με τον οποίο κάλυπταν τους αγώνες τους. Για αυτή της την προσφορά, τιμήθηκε με το Βραβείο Γυναικείας Αθλητικής Δημοσιογραφίας το 2004.
Η εισήγηση του equal pay και η φιλία της με την Μπίλι Τζιν Κινγκ
Η Γκλόρια Στάινεμ ήταν η πρώτη που εισηγήθηκε το equal pay για το οποίο γίνεται λόγος μέχρι και σήμερα. Συνέδεσε τον αγώνα της για ίσες αμοιβές στον αθλητισμό με τη γενικότερη «μάχη» που έδινε κατά του μισθολογικού χάσματος στην αγορά εργασίας. Ήδη από το 1963, με τη μυστική έρευνά της στο Playboy Club, είχε αναδείξει την οικονομική εκμετάλλευση των γυναικών σε κάθε επαγγελματικό τομέα.
"Women are not a special interest group. They are half the population."
RIP Gloria Steinem, we women owe you. pic.twitter.com/yqkZrZdpZm— Sara (@SeeRedWoman1) September 3, 2026
Στον αθλητισμό, επομένως, δεν θα μπορούσε να μη σταθεί στο πλευρό των αθλητριών που διεκδικούσαν ίσα χρηματικά έπαθλα με τους ανδρες. Στήριξε ενεργά τις προσπάθειες των αθλητριών για την κατάργηση των ανισοτήτων στα χρηματικά έπαθλα των τουρνουά τένις, ένας αγώνας που ξεκίνησε από το US Open τη δεκαετία του '70 και λειτούργησε ως ιστορικό προηγούμενο για τις σημερινές κατακτήσεις στο ποδόσφαιρο και το μπάσκετ γυναικών.
Ήταν εκείνη που ίδρυσε τη Συμμαχία Συνδικαλιστριών Γυναικών που πίεσε και τελικά κατάφερε τη νομική κατοχύρωση της ίσης αμοιβής σε κάθε επαγγελματικό τομέα στις ΗΠΑ.
Η ίδια είχε άριστες σχέσεις και με τη θρύλο του τέννις, Μπιλι Τζιν Κινγκ, με την οποία συνεργάστηκε στο ιστορικό «Battle of the Sexes» το 1973. Μέσω του περιοδικού της φρόντισε να καλύψει τον αγώνα και να τον προωθήσει ανάλογα, ενώ μετά τη νίκη της φίλης της ίδρυσαν μαζί την ανεξάρτητη Ένωση Αντισφαίρισης Γυναικών, σπάζοντας το ανδρικό μονοπώλιο στη διοργάνωση των αγώνων του αθλήματος αυτού σε διεθνές επίπεδο.
my favourite pictures of gloria steinem and dorothy pitman hughes 🕊️🕊️ pic.twitter.com/YmQcZ8ECuj
— magali 🐼 (@MagaliDMathias) September 3, 2026
Είναι σημαντικό να πούμε πως η Γκλόρια Στάινεμ μέσα από όλα όσα πρέσβευε άλλαξε ριζικά και την αντίληψη της κοινωνίας για το γυναικείο σώμα. Τότε, η μυϊκή ενδυνάμωση των γυναικών θεωρούνταν από κάτι «μη θηλυκό» έως κάτι επικίνδυνο. Κόντρα σε όλα, η ίδια θέλησε να πείσει και τις ίδιες τις γυναίκες ότι η σωματική τους δύναμη είναι πηγή αυτοπεποίθησης κι ανεξαρτησίας για εκείνες.
Προσπάθησε να καταρρίψει το στερεότυπο της «εύθραυστης» γυναίκας, προωθώντας τη μέχρί τότε ανήκουστη ιδέα ότι το σώμα μας ανήκει μόνο σε εμάς, λόγια τα οποία παραμένουν δραματικά επίκαιρα και αναγκαία μέχρι σήμερα...
