Των Πηνελόπης Γκιώνη και Βασιλικής Μπαρτζιώτη
Η πορεία μιας Παραολυμπιονίκη στην Ελλάδα δεν είναι πάντα εύκολη αφού η στήριξη που μπορεί να λαμβάνει δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προσδοκίες. Η Τάνια Κεραμιδά, που έχει κάνει το δικό της ταξίδι στον κόσμο των Παραολυμπιακών Αγώνων, μοιράζεται με το Gazzetta Women την προσωπική της εμπειρία, τις δυσκολίες αλλά και τις ελπίδες της.
Η οικογένειά της και οι κοντινοί της άνθρωποι είναι εκείνοι που τη στηρίζουν αλλά η ίδια ελπίζει πως θα υπάρξει κάποια μέριμνα για τους αθλητές με αναπηρία. Όσον αφορά τις γραφειοκρατικές δυσκολίες, μέχρι τώρα δεν έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα, καθώς η Ελληνική Αθλητική Ομοσπονδία ΑμεΑ και η Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή την έχουν στηρίξει σε κάθε βήμα.
Ο αθλητισμός υπήρξε πάντα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της, από πολύ μικρή ηλικία. Μετά τη διάγνωση της μυασθένειας Gravis, ο ρόλος του έγινε ακόμα πιο σημαντικός, καθώς η γυμναστική αποτελεί πλέον και ιατρική ανάγκη για τη διατήρηση της υγείας της. Παρά τις δυσκολίες, αισθάνεται πιο δυνατή και πιο ολοκληρωμένη από ποτέ.
«Η ζωή δεν τελειώνει με μια διάγνωση. Μπορεί να ξεκινά από εκεί. Η δύναμή μας βρίσκεται στη θέλησή μας και κανένα όνειρο δεν είναι πολύ μεγάλο αν δεν φοβηθείς να το κυνηγήσεις», τονίζει η Τάνια Κεραμιδά και ανοίγει τα χαρτιά της στο Gazzetta Women.
(Παραολυμπιακή ομοσπονδία)
Πώς θα περιέγραφες την πρώτη εμπειρία σε Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι;
«Δεν υπάρχει κάτι ανώτερο για έναν αθλητή από το να παίρνει μέρος στη μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση του πλανήτη. Στα 36 μου είχα αυτή την πρώτη εμπειρία. Εύχομαι ο Θεός να με αξιώσει να το ζήσω και στο Λ.Α. Έζησα τα πάντα με όλο μου το είναι και τα καλά και τα άσχημα. Η αλήθεια είναι ότι ακόμα και τώρα, όταν βλέπω πλάνα από τους Παραολυμπιακούς, συγκινούμαι πάρα πολύ»!
Εκείνες οι στιγμές στο Παρίσι, άλλαξαν με τον οποιονδήποτε τρόπο το μυαλό σου (αυτό που λέμε brain chemistry);
«Οι αγώνες στο Παρίσι ήταν πολύ έντονοι για εμένα συναισθηματικά. Την ημέρα του αγώνα είχα πυρετό, δεν είχα κοιμηθεί λεπτό το βράδυ επειδή δεν ένιωθα καλά, δεν είχα φάει και έβρεχε. Είναι οι χειρότερες συνθήκες για την πάθηση μου, το σώμα μου δε συνεργάζεται σε αυτές τις συνθήκες. Ήθελα όμως τόσο πολύ να ζήσω το κάθε λεπτό αυτής της εμπειρίας, που ειλικρινά έδωσα και την ψυχή μου. Νομίζω ότι περισσότερο με την ψυχή έριξα το ακόντιο εκείνη τη μέρα. Αυτό κι από μόνο του ήτανε μια μικρή προσωπική νίκη!
Εκείνο όμως που με στιγμάτισε στο Παρίσι, ήταν η στιγμή που έμαθα μέσα από μια βίντεο κλήση ότι η μητέρα μου έχει καρκίνο. Εκεί θυμήθηκα ότι ωραίες οι επιτυχίες, ωραία τα μετάλλια, αλλά δεν έχει τίποτα από όλα αυτά αξία μπροστά στην οικογένεια, στην υγεία και στην ανθρώπινη ζωή. Γενικώς η εμπειρία μου στους Παραολυμπιακούς της Γαλλίας ήταν πολύ έντονη σε όλους τους τομείς. Και αυτό είναι που σίγουρα θα την κάνει ξεχωριστή στην καρδιά μου»!
Η τέταρτη θέση, σε πληγώνει ή σε αφήνει με την αισιοδοξία πως στους επόμενους Αγώνες θα βρεθείς στο βάθρο;
«Στο αγώνισμα μου υπάρχει τρομερός ανταγωνισμός σε αυτό το επίπεδο. Έχασα το μετάλλιο για 30 εκατοστά και έχοντας 5 στις 6 βολές καλύτερες από την 3η αθλήτρια. Είμαι ευχαριστημένη από την παρουσία μου. Η 4η θέση βέβαια, στην αρχή σίγουρα σε κάνει να νιώθεις μια πίκρα, πιστεύω όμως ότι τελικά μου έκανε πολύ καλό! Μου έδωσε μεγαλύτερο κίνητρο. Αισθάνομαι πολύ πιο σίγουρη πλέον για το στόχο μου στο Λος Αντζελες. Δε θέλω να λέω μεγάλα λόγια γιατί είναι και πολύ νωρίς, στοχεύω όμως ξεκάθαρα στο μετάλλιο και εύχομαι ο Θεός να μας αξιώσει να τα καταφέρουμε»!
Ο στίβος έχει πάντα την τιμητική του σε Παραολυμπιακούς αλλά και Ολυμπιακούς Αγώνες. Το γεμάτο στάδιο, σου "έδωσε" περισσότερα μέτρα; Είναι κάτι που σε βοήθησε; Γιατί, δυστυχώς, δεν έχετε συνηθίσει να αγωνίζεστε σε τόσο γεμάτα στάδια…
«Από την παρουσία του κόσμου μπορώ να πω ότι ήμουν εντυπωσιασμένη! Όπως και από την ενεργή συμμετοχή τους. Το ζούσαν μαζί μας και εμείς μαζί τους!! Είναι ευλογία αυτό για έναν αθλητή να το ζει! Δεν έχω λόγια για να περιγράψω το συναίσθημα μου όταν μπήκα στο γήπεδο. Εγώ αγαπάω κιόλας το στίβο πολύ, είμαι από πολύ μικρή ηλικία μέσα στα στάδια και βλέποντας τέτοια θερμή αγκαλιά στο άθλημα μας, δεν μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματα μου. Ευγνώμων».
Πού προπονείσαι; Πώς είναι η πρόσβαση και γενικά η προπόνηση;
Τ«α τελευταία 2.5 χρόνια ζω και προπονούμαι στην Αθήνα. Ήταν μια προσωπική επιλογή, διότι ήθελα να πάω κοντά στην προπονήτρια μου Λένα Ανουσάκη. Είμαι πολύ ευχαριστημένη από τις προπονήσεις μου εκεί στον Πανελλήνιο ΓΣ και με την ευκαιρία θα ήθελα να ευχαριστήσω το Σύλλογο που μου παρέχει τους αθλητικούς του χώρους για να γυμνάζομαι καθημερινά.
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην καθημερινότητά σου, όχι μόνο ως αθλήτρια, αλλά ως άτομο με αναπηρία στην Ελλάδα;
Εμένα η μεγαλύτερη μου πρόκληση είναι το να μπορώ να αντιμετωπίζω τον εαυτό μου καθημερινά σε σχέση με την πάθηση μου. Όχι μόνο αθλητικά αλλά και σε επίπεδο καθημερινότητας. Είναι λιγάκι απρόβλεπτη μερικές φορές και πρέπει πάντα να είμαι έτοιμη να το διαχειρίζομαι».
Υπάρχουν περιοχές, υπηρεσίες, ή δραστηριότητες που δεν μπορείς να κάνεις επειδή δεν υπάρχει πρόσβαση;
«Νομίζω ότι το θέμα της προσβασιμότητας είναι ευρύτερα κοινωνικό. Σίγουρα πολλά πράγματα δεν μπορούμε να τα κάνουμε με ευκολία προς το παρόν. Το θέμα είναι να καταλάβουμε όλοι ότι η προσβασιμότητα δεν είναι χάρη, δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα»!
Τι σε εξοργίζει περισσότερο σε μια ελληνική πόλη; Τα πεζοδρόμια; Το ότι παρκάρουν στις ράμπες ή η συμπεριφορά άλλων πεζών;
«Αυτό που με εξοργίζει, είναι ότι δεν υπάρχει παιδεία πάνω στο συγκεκριμένο κομμάτι. Και για εμένα τα θέματα της προσβασιμότητας, της συμπερίληψης, της αναπηρίας και φυσικά της ενσυναίσθησης, θα πρέπει να διδάσκονται στα σχολεία. Όλα ξεκινούν από τα παιδιά και η αλλαγή από εκεί θα έρθει. Το πιστεύω, πιστεύω πολύ στα παιδιά».
Τι θα έλεγες σε κάποιον που πιστεύει πως έχει γίνει πρόοδος στη βελτίωση των συνθηκών για τα άτομα με αναπηρία; Έχει γίνει όντως;
«Βλέπω ότι έχει ξεκινήσει να υπάρχει πρόοδος. Σίγουρα έχουμε δρόμο, δεν μπορούν να αλλάξουν όλα από τη μια μέρα στην άλλη. Αλλά οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει πλέον μια μεγαλύτερη κινητικότητα πάνω σε αυτά τα θέματα. Πρέπει και εμείς οι ίδιοι να βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Δεν είναι λύση το να επιρρίπτουμε ευθύνες, είναι μια ευκαιρία να συνεργαστούμε πολίτες και φορείς γιατί βλέπω ότι υπάρχει ευαισθησία, υπάρχει διάθεση και το μόνο που χρειάζεται είναι συντονισμένη δράση».
Τι στήριξη λαμβάνει ένας Παραολυμπιονίκης στην Ελλάδα από το κράτος;
«Είμαι «φρέσκια» Παραολυμπιονίκης και προς το παρόν ακόμα πορεύομαι έτσι ακριβώς όπως ξεκίνησα. Μόνη μου και με την οικογένεια Καρρά στο πλευρό μου. Με τους δικούς μου ανθρώπους δηλαδή. Δε θέλω να αδικήσω κανέναν όμως, γιατί όλους αυτούς τους μήνες έχω δώσει βαρύτητα στην υγεία της μητέρας μου και δεν έχω ασχοληθεί ακόμα με αυτό που πέτυχα και το τι μπορεί να δικαιούμαι. Δεν έχω προλάβει ούτε καν να το ζήσω μέσα μου. Θέλω να πιστεύω όμως ότι κάποια μέριμνα υπάρχει για έναν Παραολυμπιονίκη».
Ποια είναι η πιο ακραία γραφειοκρατική δυσκολία που έχεις ζήσει ως αθλήτρια ΑΜΕΑ;
«Η αλήθεια είναι καμία προς το παρόν, ευτυχώς η ΕΑΟΜ ΑμεΑ και η ΕΠΕ με βοήθησαν όποτε χρειάστηκε με αθλητικά γραφειοκρατικά θέματα και θα ήμουν αχάριστη να πω ότι αντιμετώπισα κάποιο θέμα».
Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που λείπει αυτή τη στιγμή για τους αθλητές ΑΜΕΑ;
«Νομίζω πως θα πρέπει να δώσουμε βαρύτητα στα θέματα των αθλητικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού και βλέπω πως αυτό πλέον έχει γίνει αντιληπτό και γίνονται κινήσεις, ώστε να αρχίσουν σιγά σιγά οι αθλητικοί χώροι να μπορούν να δέχονται το κάθε άτομο που θέλει να αθληθεί. Ο καθένας έχει δικαίωμα στην άθληση είτε βρίσκεται σε μεγαλουπόλεις είτε στην επαρχία. Είναι ότι πιο υγιές. Χαίρομαι όταν βλέπω έργα. Πρέπει να συνεχιστούν να γίνονται».
Τί ρόλο έπαιξε ο αθλητισμός στην αποδοχή της νέας σου πραγματικότητας μετά τη διάγνωσή σου;
«Ο αθλητισμός υπήρχε πάντα στη ζωή μου από 4-5 ετών, επομένως είναι και θα είναι ένα παντοτινό κομμάτι μου. Ένα παραπάνω από τότε που άλλαξαν τα πράγματα με την υγεία μου, είναι πλέον και ιατρικά απαραίτητο το να γυμνάζομαι, διαφορετικά γίνομαι ένα κουρέλι. Είτε το πιστεύετε είτε όχι, είναι στιγμές που αισθάνομαι πολύ πιο δυνατή τώρα, απ’ ότι «στην προηγούμενη ζωή μου». Όλα είναι στο μυαλό»!
Τι θα ήθελες να πεις σε κάποιο παιδί ή νέο άτομο με αναπηρία που νιώθει πως δεν μπορεί να πετύχει τα όνειρά του;
«Στην αρχή όλοι νιώθουν ότι δεν μπορούν, το ίδιο ένιωσα κι εγώ. Μόνο για λίγο όμως!! Γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι έτσι! Κατάλαβα ότι η ζωή δεν τελειώνει με μια διάγνωση. Μπορεί να ξεκινά από εκεί!! Η δύναμη μας δεν είναι στο σώμα μας, αλλά στη θέληση μας! Κανένα όνειρο δεν είναι πολύ μεγάλο, αρκεί να μη φοβηθείς να το κυνηγήσεις».
Πώς έχει αλλάξει η εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου πριν και μετά τη διάγνωση με της μυασθένεια Gravis; Και πώς έχει αλλάξει η σχέση με το σώμα σου;
«Άλλαξε το μυαλό μου η πάθηση αυτή. Είμαι ένα άλλο άτομο πλέον σε σχέση με πριν, αλλά νομίζω ότι κατέληξα να αγαπώ περισσότερο τον εαυτό μου. Είμαι πιο προσεκτική, πιο προστατευτική απέναντι στον εαυτό μου και το σώμα μου. Πλέον το σέβομαι πολύ περισσότερο, το ακούω, του μιλάω».
Υπάρχει κάποια στιγμή που σε πλήγωσε βαθιά ένα βλέμμα ή μια κουβέντα; Πώς το διαχειρίστηκες;
«Υπάρχουν στιγμές που έχω νιώσει άσχημα, αλλά προσπαθώ να το αφήνω πίσω μου και να δίνω χώρο στην αγάπη και όχι στο μίσος ή στη μιζέρια. Δεν έχει νόημα το αντίθετο. Υπάρχει ένας στόχος που είναι πολύ πιο σημαντικός».
Στον χώρο του αθλητισμού ακόμα και ανάμεσα στους Παραολυμπιονίκες, υπάρχουν ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών;
«Δυστυχώς ναι, και υπάρχουν αρκετές. Χρειάζεται να δουλέψουμε όλοι πάνω σε αυτό».
(Παραολυμπιακή ομοσπονδία)
Έχεις βρεθεί ποτέ σε θέση να συγκρίνεις τον «παλιό» εαυτό σου με τον «νέο»; Πώς συμφιλιώθηκες με την αλλαγή;
«Έχω κοιτάξει πίσω και έχω δει ότι άλλαξα, αλλά δεν μετανιώνω τίποτα. Η αλλαγή με έκανε πιο δυνατό και πιο σοφό άνθρωπο. Η αποδοχή της είναι προσωπική διαδικασία που θέλει χρόνο και υπομονή».
Έχεις ποτέ νιώσει ότι «χρησιμοποιούν» τα άτομα με ειδικές ανάγκες για επικοινωνιακούς λόγους είτε τα ΜΜΕ είτε οι πολιτικοί χωρίς να δίνουν έμφαση στο να κάνουν ευκολότερη τη ζωή σας;
«Ναι, είναι κάτι που το έχω αισθανθεί. Είναι λυπηρό όταν η αναπηρία γίνεται εργαλείο επικοινωνίας και όχι αφορμή για ουσιαστική βελτίωση».
Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που θα ήθελες να μάθει ένα παιδί για την αναπηρία πριν πάει σχολείο και ακούσει διάφορα σχόλια από άλλα παιδιά/δασκάλους/γονείς;
«Να μάθει ότι οι άνθρωποι είμαστε όλοι διαφορετικοί και ότι αυτό είναι όμορφο. Να μάθει να σέβεται και να αγαπά τον άλλον όπως είναι».