Η Στέλλα Καλτσίδου στο GWomen: «Για μένα το μπάσκετ είναι "όλα ή τίποτα"»
Ποτέ δεν μας έλειπαν τα πρότυπα. Αντιθέτως, στον αθλητισμό, αν κανείς θέλει να εμπνευστεί και να πάρει παραδείγματα από κάποια πρόσωπα, έχει επιλογές. Αυτό που έλειπε ήταν οι γυναίκες σε θέσεις ισχύος. Προπονήτριες, πρόεδροι, γυναίκες με τη δύναμη να αλλάζουν τα δεδομένα. Σιγά σιγά το τοπίο αλλάζει και ορισμένες γυναίκες αναλαμβάνουν τον ρόλο εκείνων των προτύπων που απουσίαζαν.
Η Στέλλα Καλτσίδου είναι αυτή η γυναίκα, μία άξια εκπρόσωπος αυτής της αλλαγής. Μια αθλήτρια που έδινε την ψυχή της στο παρκέ και συνεχίζει να κάνει το ίδιο από τον πάγκο, με την ίδια ακριβώς αφοσίωση. Μετά από 16 χρόνια, ο Αθηναϊκός Qualco επιστρέφει στη διεκδίκηση ενός ευρωπαϊκού τίτλου. Στο τιμόνι αυτής της πορείας βρίσκεται η Στέλλα Καλτσίδου, η οποία κατάφερε να οδηγήσει την ομάδα γυναικών του Αθηναϊκού μέχρι τον τελικό του EuroCup, όπου θα αντιμετωπίσει τη Μερσίν.
Μια πρόκριση που δικαιώνει τις προσπάθειες ολόκληρης της φετινής χρονιάς και επιβεβαιώνει τη δουλειά που γίνεται από τον πάγκο μέχρι το παρκέ. Η ευρωπαϊκή σκηνή ήταν εξαρχής ένας από τους βασικούς στόχους του Αθηναϊκού τη φετινή σεζόν και πλέον η ομάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν την πραγματοποίηση του μεγάλου ονείρου. Η πορεία μέχρι τον τελικό μόνο εύκολη δεν ήταν. Με μια σπουδαία ανατροπή απέναντι στην Αβενίδα στα προημιτελικά και μια ακόμη μεγάλη σειρά ημιτελικών απέναντι στη Βιλνέβ, ο Αθηναϊκός έκανε το καθοριστικό βήμα στο κατάμεστο Βύρωνα και πήρε το εισιτήριο για τον μεγάλο τελικό της διοργάνωσης. Και το πλέον κατάλληλο πρόσωπο για να οδηγήσει μια ομάδα στην κορυφή δεν είναι άλλο από μια προπονήτρια που στοχεύει μόνο εκεί, γιατί τίποτα λιγότερο δεν της είναι αρκετό.
Η head coach της ομάδας γυναικών του Αθηναϊκού, μας υποδέχθηκε στο D. Kaltsas Byron Arena και μας μίλησε για τη μεγάλη μετάβαση από το παρκέ στον πάγκο και τη ζωή στο υψηλότερο επίπεδο του μπάσκετ, τις διακρίσεις και την αναγνώριση αλλά και τα σχέδιά της για το μέλλον, κόντρα σε κάθε στερεότυπο.
Των Χριστίνας Κατσαμούρη και Πηνελόπης Γκιώνη
«Ένιωσα ότι ήταν η σωστή στιγμή να σταματήσω ως παίκτρια και να δοκιμάσω τον εαυτό μου ως προπονήτρια»
Στέλλα, καλώς ήρθες στο Gazzetta Women. Πώς σε βρίσκουμε αυτή τη στιγμή και πώς ξεκίνησε η φετινή χρονιά για την ομάδα;
«Η χρονιά ξεκίνησε μέχρι στιγμής αρκετά καλά. Έχουμε κάνει καλά παιχνίδια και πιστεύω πως αν παραμείνουμε συγκεντρωμένες, ακολουθήσουμε το πλάνο μας και έχουμε και λίγη τύχη, γιατί πάντα χρειάζεται, όλα μπορούν να πάνε όπως τα θέλουμε».
Υπήρξες για χρόνια μία από τις κορυφαίες Ελληνίδες μπασκετμπολίστριες. Πώς πήρες την απόφαση να αφήσεις πίσω σου την ταυτότητα της παίκτριας και να περάσεις απευθείας στην ελίτ της προπονητικής;
«Η αλήθεια είναι πως δεν σκεφτόμουν καθόλου την προπονητική μέχρι περίπου δύο χρόνια πριν σταματήσω να παίζω. Μάλιστα, έλεγα πως δεν υπήρχε περίπτωση να ασχοληθώ, παρότι είχα τελειώσει τη Γυμναστική Ακαδημία και είχα το πτυχίο προπονητικής. Η αλλαγή ξεκίνησε την τελευταία μου χρονιά στην Πολωνία, όταν συνειδητοποίησα ότι έβλεπα το παιχνίδι διαφορετικά. Σκεφτόμουν περισσότερο τακτικά, αναλυτικά, σε βαθμό που αγωνιστικά αυτό με επηρέαζε αρνητικά, γιατί έκανα overthinking. Παρ’ όλα αυτά, μου άρεσε πολύ αυτή η οπτική».
«Κάποια στιγμή άρχισα να σκέφτομαι διαφορετικά σε βαθμό που αγωνιστικά αυτό με επηρέαζε αρνητικά, γιατί έκανα overthinking»
Και εκεί άρχισε να «γεννιέται» η προπονήτρια;
«Άρχισα να δουλεύω πιο βαθιά το παιχνίδι. Με έναν assistant coach καθόμασταν με τις ώρες, μου έμαθε scouting, ανάλυση βίντεο, μου έβαζε στόχους και tasks. Ήταν μια πολύ δημιουργική διαδικασία και εκεί κατάλαβα ότι αυτό μου ταιριάζει. Παράλληλα, ένιωθα πως το σώμα μου, λόγω καταπόνησης και τραυματισμών, δεν μου επέτρεπε πλέον να παίζω στο επίπεδο που ήθελα. Για μένα το μπάσκετ ήταν πάντα «όλα ή τίποτα». Δεν ήθελα να παίζω απλώς για να παίζω».
Οπότε η απόφαση να σταματήσεις ήταν συνειδητή και ήρεμη;
«Ναι, ήθελα να σταματήσω στην κορυφή, όχι όταν θα ένιωθα ότι δεν μπορώ πια. Είχα μια γεμάτη καριέρα, χωρίς απωθημένα, και ένιωσα ότι αυτή ήταν η σωστή στιγμή. Είπα λοιπόν στον εαυτό μου, οτι θα δοκιμάσω την προπονητική και θα δω μέχρι πού μπορώ να φτάσω».
Σε βοήθησε το γεγονός ότι ήσουν παίκτρια υψηλού επιπέδου στη διαχείριση των αθλητριών;
«Το θεωρώ μεγάλο πλεονέκτημα. Προσπαθώ να κρατάω μέσα μου το συναίσθημα που είχα ως παίκτρια, τι χρειαζόμουν, τι με ανέβαζε, τι με πίεζε, πώς ένιωθα πριν ή κατά τη διάρκεια ενός αγώνα. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ίδιοι, αλλά αυτή η εμπειρία μού έχει δώσει πολλές φορές τη σωστή οπτική».
Η πρώτη σου εμπειρία ήταν στην ανδρική ομάδα του Αμαρουσίου. Πόσο απαιτητικό ήταν αυτό το βήμα;
«Ήταν μεγάλη πρόκληση, αλλά και πολύ όμορφη εμπειρία. Δεν ένιωσα καμία διαφορετική αντιμετώπιση. Υπήρχε σεβασμός από την πρώτη στιγμή, κάτι που με βοήθησε πολύ».
Στη συνέχεια ήρθε η Εθνική Σλοβενίας...
«Ναι, συνεργάστηκα με ανθρώπους που με πίστεψαν, όπως παλαιότερα κάποιοι προπονητές είδαν σε μένα πράγματα που εγώ δεν έβλεπα και με ώθησαν να κάνω καριέρα στο εξωτερικό, έτσι και τότε ο Τζορτζ (Δικαιουλάκος) με πίστεψε προπονητικά. Με πήρε δίπλα του στην Εθνική Σλοβενίας και συνεχίζω να μαθαίνω πάρα πολλά».
Τελικά, τι είναι η προπονητική για σένα;
«Είναι κάτι που με γεμίζει πολύ. Είναι δύσκολο, ψυχοφθόρο, απαιτητικό, αλλά και απίστευτα δημιουργικό. Δεν αφορά μόνο το αγωνιστικό κομμάτι, έχει να κάνει με ανθρώπους, χαρακτήρες, ισορροπίες. Αν δεν είσαι λίγο… «μαζόχα», δύσκολα αντέχεις σε αυτό το επίπεδο. Αλλά φαίνεται πως το έχω αυτό μέσα μου».
Σε ακούω να μιλάς για την εμπειρία σου στην ανδρική ομάδα και ομολογώ ότι είναι ευχάριστο ίσως και λίγο απρόσμενο το πόσο άμεση ήταν η αποδοχή. Θεωρείς ότι όποιος είναι πραγματικά καλός, ανεξαρτήτως φύλου, μπορεί να προχωρήσει στον αθλητισμό;
«Αυτό πιστεύω απόλυτα, όποιος είναι πραγματικά καλός μπορεί να προοδεύσει. Το βασικό ζήτημα, ειδικά για τις γυναίκες, είναι να δοθεί η πρώτη ευκαιρία. Από εκεί και πέρα, θεωρώ ότι η συμπεριφορά που συναντάς έχει να κάνει κυρίως με τον σεβασμό που εκπέμπεις ως άνθρωπος. Με τη δουλειά σου, με το πόσο σοβαρά παίρνεις αυτό που κάνεις, με το πόσο το αγαπάς και με την αξιοπρέπεια με την οποία το υπηρετείς, στο τέλος κερδίζεις τους ανθρώπους γύρω σου. Είτε βρίσκεσαι σε ανδρικό είτε σε γυναικείο περιβάλλον».
«Υπάρχουν πολλές προπονήτριες ικανότατες, όχι μόνο να σταθούν σε ανδρικό staff, αλλά ακόμη και να ηγηθούν ομάδων ανδρών»
Παρ’ όλα αυτά, το ταμπού για τις γυναίκες προπονήτριες στις ανδρικές ομάδες φαίνεται να παραμένει;
«Ναι, και θεωρώ ότι είναι ξεκάθαρα θέμα ταμπού και όχι ικανότητας. Το βλέπουμε, δεν υπάρχουν γυναίκες στα επιτελεία ανδρικών ομάδων, όχι επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή ακόμη διστάζουμε να το αποδεχτούμε ως εικόνα. Έχω μιλήσει με πολλούς προπονητές ανδρικών ομάδων. Πρόσφατα, μάλιστα, σε συζήτηση με τον κόουτς Ιτούδη, μου είπε ξεκάθαρα ότι ποτέ δεν θα είχε πρόβλημα να έχει γυναίκα στο staff του. Άρα δεν μιλάμε για άρνηση, αλλά για συγκυρίες και για το ποιος θα σου δώσει την ευκαιρία. Υπάρχουν πολλές γυναίκες προπονήτριες ικανότατες, όχι μόνο να σταθούν σε ανδρικό staff, αλλά ακόμη και να ηγηθούν ομάδων ανδρών. Το μπάσκετ δεν αλλάζει, το ίδιο είναι».
Θα σε ενδιέφερε να γίνεις head coach σε ομάδα ανδρών υψηλού επιπέδου;
«Θα ήθελα πάρα πολύ και είναι ένας προσωπικός μου στόχος. Αρχικά, θα ήθελα να ενταχθώ σωστά στο staff μιας ομάδας ανδρών Ευρωλίγκας, να το ζήσω όλο αυτό από μέσα. Έχω περάσει χρόνο παρακολουθώντας προπονήσεις, μιλώντας με πολλούς προπονητές, γιατί πιστεύω ότι έτσι εξελίσσεσαι, βλέποντας, ακούγοντας, μαθαίνοντας. Αν μου δοθεί η ευκαιρία και είμαι καλή σε αυτό που κάνω, τότε ναι, θα ήθελα να προχωρήσω και παρακάτω».
Μιλάς για τους στόχους σου με απόλυτη καθαρότητα. Δεν σε απασχολεί καθόλου το πώς μπορεί να αντιδράσει η κοινωνία ή η κερκίδα, σωστά;
«Καθόλου. Πάντα εστιάζω σε αυτό που θέλω να κάνω εγώ και στο πώς θα το πετύχω με τον σωστό τρόπο. Το πόσο δουλεύω, το τι βγάζω στο γήπεδο και το αν μπορώ να κερδίσω τους συνεργάτες μου, σε αυτά δεν αφήνω κανέναν να έχει λόγο. Είμαστε σε έναν χώρο όπου ό,τι κι αν κάνεις πάντα θα υπάρχει κάποιος στην κερκίδα που θα έχει να πει κάτι. Αν ασχολούμασταν όλοι με αυτό, κανένας δεν θα εξελισσόταν ποτέ. Μου αρέσει να έχω στόχους, να τους βάζω σε «κουτάκια», με βοηθάει να είμαι οργανωμένη και να τους κυνηγάω».
Και αν στο τέλος δεν φτάσεις εκεί;
«Δεν με φοβίζει αυτό. Έχω μάθει ότι σημασία έχει περισσότερο το ταξίδι παρά ο προορισμός. Το να εξελίσσεσαι, να μαθαίνεις, να γίνεσαι καλύτερος. Αν τα καταφέρω, θα το δείξει ο χρόνος. Αν όχι, χαμένη δεν θα βγω σίγουρα».
Έχεις δεχτεί ποτέ σεξιστικά ή στερεοτυπικά σχόλια;
«Πιο πολύ θυμάμαι τέτοια σχόλια από την εποχή που ήμουν αθλήτρια, κυρίως από τις κερκίδες. Προσωπικά, όμως, ποτέ δεν τους έδωσα δύναμη, αντίθετα, λειτουργούσαν ως κίνητρο. Πιστεύω ότι όταν κάποιος ασχολείται αρνητικά μαζί σου, κάτι κάνεις καλά. Ό,τι κι αν πουν, δεν θα με βγάλει από τον δρόμο μου. Μόνο εγώ μπορώ να το κάνω αυτό κι αυτό δεν σκοπεύω να το επιτρέψω».
Έχεις πετύχει πολλά τόσο ως αθλήτρια όσο και ως προπονήτρια, παρότι η προπονητική σου πορεία είναι ακόμη σχετικά σύντομη. Κατέκτησες μάλιστα το ευρωπαϊκό κύπελλο με τη London Lions, ένα επίτευγμα που μόλις ένας ακόμη Έλληνας προπονητής έχει καταφέρει. Νιώθεις ότι έχεις λάβει την αναγνώριση που σου αξίζει;
«Ως αθλήτρια ναι, θεωρώ ότι έχω λάβει την αναγνώριση. Ως προπονήτρια όμως αισθάνομαι ότι ακόμη δεν έχω πετύχει τόσα πολλά. Σίγουρα το ευρωπαϊκό κύπελλο με τη London Lions ήταν μια τεράστια διάκριση. Στην Ελλάδα, αν δεν κάνω λάθος, μόνο ένας προπονητής έχει κατακτήσει ευρωπαϊκό τρόπαιο στις γυναίκες, ο Γιώργος Δικαιουλάκος με τον Αθηναϊκό. Το γεγονός ότι ήμουν η πρώτη γυναίκα προπονήτρια που το κατάφερε και στην πρώτη μου χρονιά ως head coach είναι κάτι πολύ ιδιαίτερο».
«Το δύσκολο δεν είναι να φτάσεις σε μια διάκριση, αλλά να μείνεις σε αυτό το επίπεδο, αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα»
Κι όμως, επιμένεις ότι δεν ήταν ατομικό επίτευγμα.
«Σε καμία περίπτωση. Δημιουργήθηκαν οι σωστές συνθήκες, είχα ένα εξαιρετικό γκρουπ αθλητριών που μπήκαν όλες με απόλυτη διάθεση και πίστη. Το μπάσκετ είναι ομαδικό άθλημα, κανένας δεν πετυχαίνει κάτι μόνος του. Το δύσκολο δεν είναι να φτάσεις σε μια τέτοια διάκριση, αλλά να μείνεις σε αυτό το επίπεδο. Για μένα, αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα».
Τι σημαίνει για σένα η αναγνώριση;
«Έχει αξία όταν προέρχεται από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζομαι καθημερινά. Ο κόσμος απ’ έξω, όταν κερδίζεις, θα σε αποθεώσει. Όταν χάνεις, θα σε κρίνει. Αυτό δεν με απασχολεί. Με ενδιαφέρει οι άνθρωποι δίπλα μου να αναγνωρίζουν τη δουλειά μου. Και μέχρι στιγμής, το έχω νιώσει αυτό και είμαι ευγνώμων».
Πόσο σίγουρη νιώθεις για τον εαυτό σου σήμερα;
«Έχω αυτοπεποίθηση και πιστεύω στον εαυτό μου αλλά ταυτόχρονα θεωρώ ότι δεν ξέρω τίποτα και αυτό είναι το κίνητρό μου. Αν κάποια στιγμή πεις «τα έμαθα όλα», τότε σταματάς να εξελίσσεσαι. Το μπάσκετ αλλάζει συνεχώς οπότε πρέπει κι εσύ να αλλάζεις, να μαθαίνεις, να εξελίσσεσαι, αυτό είναι το ωραίο του ταξιδιού».
«Έχουμε δει στο παρελθόν «πυροτεχνήματα». Το θέμα είναι αν αυτό που χτίζεται τώρα θα έχει συνέχεια, αν θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυτό το επίπεδο»
Με την εμπειρία σου, πώς βλέπεις σήμερα το μπάσκετ γυναικών στην Ελλάδα;
«Φέτος είναι πραγματικά πολύ διαφορετικά τα πράγματα. Ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός και εμείς έχουμε ανεβάσει σημαντικά τον πήχη, τόσο αγωνιστικά όσο και οργανωτικά. Βλέπουμε καλύτερο μπάσκετ, περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες συνθήκες. Το γεγονός ότι ο Παναθηναϊκός παίζει στο ΟΑΚΑ είναι τεράστιο για τη χώρα μας. Εύχομαι ο κόσμος να το αγκαλιάσει και να γεμίσει το γήπεδο».
Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, είναι η διάρκεια…
«Έχουμε δει στο παρελθόν «πυροτεχνήματα». Το θέμα είναι αν αυτό που χτίζεται τώρα θα έχει συνέχεια. Αν μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυτό το επίπεδο, τότε σε λίγα χρόνια θα μιλάμε για εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Μέχρι πρόσφατα, οι Ελληνίδες αθλήτριες αναγκάζονταν να φύγουν στο εξωτερικό και τώρα αρχίζει σιγά-σιγά αυτό να αλλάζει. Αν οι ομάδες έχουν ευρωπαϊκές επιτυχίες, αυτό θα φέρει χορηγούς, παίκτριες, προπονητές, είναι ένας κύκλος».
Supporting Women Is A Benefit, η καμπάνια που λανσάραμε ως GWomen. Πώς βλέπεις την προβολή του αθλητισμού γυναικών σήμερα;
«Είναι ακόμα πολύ πίσω. Ναι, προβάλλονται αγώνες, αλλά χωρίς ουσιαστικό marketing. Αν κάποιος ανοίξει τυχαία την τηλεόραση, μπορεί να τους δει. Το καλοκαίρι με την Εθνική Ομάδα είδαμε τι σημαίνει σωστή προβολή και διαφήμιση. Γιατί να μη γίνεται το ίδιο και με το πρωτάθλημα; Έχουν γίνει κάποια βήματα, αλλά είναι ελάχιστα σε σχέση με όσα χρειάζονται.
Χρειάζεται συνέπεια, δουλειά και πίστη. Αν συνεχίσουμε έτσι, το μπάσκετ γυναικών στην Ελλάδα μπορεί και αξίζει να πάει πολύ πιο ψηλά».
Ακολούθησε το GWomen στο instagram
Στείλε μας νέα, ιδέες, προτάσεις, απορίες για τον γυναικείο αθλητισμό στο [email protected]