Η «ΠΑΡΘΕΝΙΚΗ» ΧΡΥΣΗ ΜΠΑΛΑ ΚΑΙ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΡ

Στάνλεϊ Μάθιους: ο πρώτος των βραβείων! (pics & vids)

Με αφορμή τη γέννηση του σαν σήμερα πριν 101 χρόνια, το gazzetta.gr θυμάται τον πρώτο νικητή του θεσμού της Χρυσής Μπάλας και του ποδοσφαιριστή της χρονιάς στην Αγγλία, όπως επίσης και τον μοναδικό παίκτη που τιμήθηκε με τον τίτλο του «σερ» όσο ακόμα έπαιζε ποδόσφαιρο!

Στάνλεϊ Μάθιους: ο πρώτος των βραβείων! (pics & vids)

Τα 71 γκολ που πέτυχε συνολικά στην καριέρα του μοιάζουν λίγα. Ενδεχομένως συγκριτικά με τις 697 συμμετοχές του σε Στόουκ (1932 - 47, 1961-65) και Μπλάκπουλ (1947-61) να είναι κιόλας. Ήταν όμως η εποχή που για να μπει κάποιος στην «ελίτ» δεν χρειαζόταν να είναι «υπεράνθρωπος», ούτε να μπλοκάρουν τα κομπιουτεράκια με τα στατιστικά του. 

Ήταν η εποχή παικτών που έπαιζαν συχνά ακόμα και ως τα 40, ή τα… 50, όπως στην περίπτωση του Μάθιους! Ήταν μια εποχή που παίκτες «ανεβοκατέβαιναν» κατηγορίες μαζί με την ομάδα τους, που ξεχώριζαν για τα απλά, που λατρευόταν για πολύ λιγότερους λόγους απ’ ότι χρειάζονται σήμερα. Ήταν η εποχή παικτών όπως ο Στάνλεϊ Μάθιους!

Ο Άγγλος είναι ο πρώτος νικητής ενός θεσμου, του οποίου η σημερινή διαδικασία και η απονομή προσομοιάζει περισσότερο σε Όσκαρ. Τότε τον αποκαλούσαν «μάγο της ντρίμπλας», ενώ ακόμα και μέχρι τα 50 χρόνια του, που τον βρήκαν με σορτσάκι μέσα στα γήπεδα, ξεχώριζε για την ποιότητα του. Ήταν «σερ» και ήταν απ' τους καλύτερους σ’ ένα τόσο διαφορετικό ποδόσφαιρο απ’ το σημερινό!

Στόουκ, η - παντός καιρού - ομάδα του

Πέρασε 19 χρόνια σ’ αυτή και φορώντας τα «ερυθρόλευκα» της γνώρισε δόξες, πίκρες, τρόπαια, τραυματισμούς, ανόδους. Έως και σήμερα, παραμένει μια απ’ τις δόξες των «potters», ένας αξέχαστος παίκτης και αρχηγός.

Σ’ ένα αγγλικό ποδόσφαιρο τελείως «ξένο» απ’ το σημερινό, η Στόουκ νίκησε στον ανταγωνισμό την Άστον Βίλα, τη Μπέρμιγχαμ, τη Γουέστ Μπρομ και τη Γούλβεράμπτον και τον ενέταξε στις ρεζέρβες της, προσφέροντας του μισθό ημιεπαγγελματία, που έφτανε τη… μια λίρα τη βδομάδα!

O πατέρας του πείστηκε πως οι «potters» ήταν η κατάλληλη ομάδα και ο 17χρονος Μάθιους ξεκίνησε να αγωνίζεται το 1932, δείχνοντας εξαρχής πως ήταν καλός. Τόσο καλός που, με την άνοδο της ομάδας το 1933 στην First Division, την πρώτη κατηγορία της εποχής, είχε ήδη καθιερωθεί.

Ταυτόχρονα, είχε καθιερώσει και τον διψήφιο αριθμό τερμάτων (11, 10, 10) στα πρώτα τρία χρόνια της σ’ αυτήν, αποτελώντας σημείο αναφοράς της Στόουκ στο γήπεδο. Παράλληλα με την εκτελεστική του ικανότητα, βελτίωνε κι αυτήν στις ντρίμπλες, καθιστώντας τις περίτεχνες ενέργειες σήμα - κατατεθέν του.

Όλοι πια μίλαγαν για το «αστέρι» της Στόουκ, με τις συμμετοχές του να μην πέφτουν κάτω απ’ τις 38 κάθε χρόνο μέχρι την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1940. Η ομάδα δεν πήγαινε πάντα καλά, τερματίζοντας κυρίως πάνω απ’ τη μέση της βαθμολογίας, με «ταβάνι» την τέταρτη θέση το 1936, όμως ο ίδιος είχε μετατραπεί σε «σύμβολο» για την ομάδα. Στο τέλος εκείνης της χρονιάς, έλαβε 650 λίρες ως bonus πίστης και αφοσίωσης στον σύλλογο! Είπαμε, άλλες εποχές, εντελώς διαφορετικές…

Δεν τον εκτίμησαν όπως έπρεπε…

Κι όμως, ακόμα και για τον παίκτη, στο όνομα του οποίου οι οπαδοί έπιναν «νερό» στο όνομα του, η διοίκηση της Στόουκ εκτίμησε πως τα λεφτά ήταν πολλά. Διεξήχθη ένα άτυπο και πολύ άχαρο ντιμπέιτ, σχετικά με το αν έπρεπε ο Μάθιους να λάβει 500 ή 650 λίρες, πριν καταλήξουν. Όλο αυτο προκάλεσε μια πικρή «γεύση» στον «μάγο» της ομάδας, που δεν άργησε να «ψάχνει» το μέλλον του μακριά απ’ αυτήν.

Τον Φεβρουάριο του 1939 ζήτησε μεταγραφή, με τον πρόεδρο Άλμπερτ Μπουθ να το αρνείται, βλέποντας ως ορατό το ενδεχόμενο να χάσει τον καλύτερο του παίκτη. Οι οπαδοί διοργάνωσαν μέχρι και συλλαλητήριο, όπου μαζεύτηκαν 3.000 άνθρωποι, ώστε να τον πείσουν να μείνει, δίχως όμως να τον πείθουν. 

Τελικά, όλους τους πρόλαβε ο πόλεμος. Ο Μάθιους κατατάχθηκε στην Αεροπορία, ενώ το πρωτάθλημα διακόπηκε έως το 1946, στοιχίζοντας στους ποδοσφαιριστές 7 σεζόν απραξίας. Τότε, συνηθιζόταν για τους παίκτες να αγωνίζονται με διάφορες ομάδες, προκειμένου να διατηρούν τη φόρμα τους. Έτσι, ο Μάθιους αγωνίστηκε με τη φανέλα της Στόουκ, της Μπλάκπουλ, της Άρσεναλ, της Ρέιντζερς και άλλων, όπως φυσικά και της Εθνικής Αγγλίας.

Λίγο πριν τη λήξη του Πολέμου, το 1945, πέθανε ο πατέρας του. Λέγεται πως, λίγο πριν εκπνεύσει, έβαλε τον Μάθιους να ορκιστεί δυο πράγματα: πως θα προσέχει τη μητέρα του και πως θα κατακτήσει το Κύπελλλο Αγγλίας!

Ήταν η ώρα για αλλαγή…

Η σεζόν 46-47 ήταν η πρώτη που διεξήχθη μεταπολεμικά και η Στόουκ ισοφάρισε το ρεκόρ της τέταρτης θέσης στο πρωτάθλημα. Ο Μάθιους, τσακωμένος με τον προπονητή και τη διοίκηση της ομάδας, έπεισε τη Μπλάκπουλ να καταβάλλει 11.500 λίρες, ώστε να βγάλει τα «ερυθρόλευκα» που δεν ήθελε πια να φοράει…

Έτσι, στα 32 του βρέθηκε σε άλλο περιβάλλον, έτοιμος για νέες προκλήσεις. Στη Μπλάκπουλ πέρασε 14 χρόνια, διαψεύδοντας κάθε προσδοκία! Χαρακτηριστική είναι η ατάκα του προπονητή του, Τζο Σμιθ, όταν τον υποδέχθηκε: «Λοιπόν, είσαι 32 ετών. Τι λες, θα αντέξεις ακόμα δυο-τρια χρόνια;»… Αποδείχθηκε πως άντεχε για πολύ παραπάνω!

Το 1948 έφτασε με τη Μπλάκπουλ στον τελικό του FA Cup, όπου έχασε απ’ τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Ματ Μπάσμπι. Η βράβευση του όμως ως παίκτης της χρονιάς στο αγγλικό ποδόσφαιρο, στην πρώτη χρονιά του βραβείου «Football Writers’ Association Footballer of the Year», ήρθε να πιστοποιήσει την αξία και την ποδοσφαιρική του πορεία στο Νησί!

Το 1951 η Μπλάκπουλ ξανάφτασε στον τελικό του Κυπέλλου, χάνοντας απ’ τη Νιουκάστλ. Την επόμενη χρονιά τέθηκε θέμα επιστροφής του στην Στόουκ, με τον Τζο Σμιθ να «στυλώνει» τα πόδια και να αρνείται: «Μπορεί να είσαι 37 χρονών, όμως εγώ πιστεύω πως έχεις μπροστά σου το καλύτερο ποδόσφαιρο της ζωής σου. Ίσως με θεωρούν τρελό, όμως δεν έχεις να πας πουθενά»!

Πιο… διάνα δεν γινόταν να κάνει ο προπονητής της Μπλάκπουλ. Το 1953 ο 38χρονος Στάνλεϊ Μάθιους  σήκωσε στο Γουέμπλεϊ το Κύπελλο κόντρα στην Μπόλτον με 4-3, σε ένα παιχνίδι που μπορεί ο Μόρτενσεν να σκόραρε τρις για τους νικητές, όμως το παιχνίδι έμεινε στην ιστορία ως «ο τελικός του Μάθιους»!

Χρυσή Μπάλα και Hall of Fame!

Ήταν ο πρώτος του ομαδικός τίτλος και έβαζε ήδη πλώρη για τους σπουδαιότερους. Τη σεζόν 195-56 η Μπλάκπουλ τερμάτισε δεύτερη, 11 βαθμούς πίσω απ' τη Γιουνάιτεντ, με τον Μάθιους να ξεχωρίζει με 36 συμμετοχές και 3 γκολ. Κι αν αυτά φαίνονται ελάχιστα, αρκούσαν για να κατακτήσει ο Άγγλος τη Χρυσή Μπάλα, το βραβείο για τον κορυφαίο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή της χρονιάς το 1956, κερδίζοντας με 47 έναντι 44 ψήφων τον Αλφρέδο Ντι Στέφανο!

Παρέμεινε στη Μπλάκπουλ μέχρι το 1962, όταν αποφάσισε την επιστροφή του στο «Victoria Ground» και τη Στόουκ, παρότι αυτή αγωνιζόταν στη Second Division. Η ομάδα του φάνηκε «χολωμένη» απ' την επιλογή του, προσπαθώντας να του δημιουργήσει πρόβλημα μέχρι την τελευταία στιγμή, ζητώντας 3.500 λίρες για τη μεταγραφή: «Ξεχνάς εύκολα. Εμείς σε φτιάξαμε σαν παίκτη. Θέλουμε τα λεφτά μας, αλλιώς δεν πας πουθενά». Τελικά η Στόουκ κατέβαλε το ποσό και ο Μάθιους, με μισθό 50 λιρών την εβδομάδα και σε ηλικία 48 ετών γύρισε στο σύλλογο όπου ανδρώθηκε.

«Χαιρόμαστε που είσαι ξανά μαζί μας, στο σπίτι σου. Εδώ και χρόνια ο σύλλογος δεν οδεύει πουθενά. Τώρα θα πάμε εκεί που θα μας πας εσύ», του είπε στην υποδοχή του ο πρόεδρος Τόνι Γουάντιγκτον. Μετά από 28 χρόνια, ο Άγγλος αγωνίστηκε ξανά στη δεύτερη κατηγορία, όμως μόνο για τη σεζόν 1962-63, καθώς η Στόουκ αναδείχθηκε πρωταθλήτρια και προβιβάστηκε. Ο Μάθιους ήταν καθοριστικός, κερδίζοντας μάλιστα ως επιστέγασμα της προσπάθειας του τον τίτλο του καλύτερου παίκτη στην Αγγλία για δεύτερη φορά στην καριέρα του!

Ήδη είχε κερδίσει τις «δάφνες» που άρμοζαν σε έναν παίκτη με την ποιότητα και τη διάρκεια του, όμως δεν αυτές δεν είχαν τελειώσει. Την Πρωτοχρονιά του 1965 τιμήθηκε με τον τίτλο του «Σερ» απ' το Βασίλειο της Αγγλίας, ενώ ακόμα αγωνιζόταν, κάτι που φυσικά δεν είχε προηγούμενο, αλλά ούτε και... επόμενο.

Στο τέλος της χρονιάς, εξαιτίας ενός σοβαρότατου τραυματισμού, σε ηλικία 50 ετών και έχοντας περάσει 35 χρόνια στα γήπεδα, ανακοίνωσε την απόσυρση του απ' την ενεργό δράση. «Too early», όπως ο ίδιος πίστευε, καθώς θεωρούσε πως υπό φυσιολογικές συνθήκες θα άντεχε για ακόμα δυο σεζόν!

Εξάλλου, αγωνίστηκε 54 φορές με τη φανέλα των «λιονταριών» απ' το 1934 έως το 1957, σκοράροντας 11 φορές. Το 1957 έγινε μάλιστα ο γηραιότερος ποδοσφαίριστής με το εθνόσημο, όταν σε ηλικία 42 ετών και 104 ημερών έπαιξε στη νίκη της Αγγλίας επί της Δανίας στην Κοπεγχάγη. Έπαιξε στο Μουντιάλ του 1950 στη Βραζιλία και το 1954 στην Ελβετία, ενώ απείχε απ' αυτό του 1958, καθώς αρνήθηκε να συμμετέχει στην προετοιμασία, ανακοινώνοντας το τέλος της παρουσίας του στην Εθνική μετά από 23 χρόνια.

Υστεροφημία

Πέθανε τον Φεβρουάριο του 2000, πλήρης ημερών, σε ηλικία 85 ετών, έχοντας περάσει το μεγαλύτερο κομμάτι της ενήλικης ζωής του στα γήπεδα. Ακόμα και μετά το θάνατο του όμως, έχει κανείς πολλές αφορμές να τον μνημονεύει. Η Χρυσή Μπάλα ξεχωρίζει στο παλμαρέ του και η θέση του στο Hall Of Fame του αγγλικού ποδοσφαίρου, της Στόουκ και της Μπλάκπουλ ακολούθησαν αναπόφευκτα, ως φόρος τιμής στην προσφορά του.

Τέλος, η Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικών του ποδοσφαίρου τον έχει κατατάξει στην 11η θέση των καλύτερων ποδοσφαιριστών όλων των εποχών.

Έξω απ' το νέο γήπεδο της Στόουκ, το Britannia, υπάρχει ένα άγαλμα του, που θυμίζει στους οπαδούς τα κατορθώματα και την εποχή του. Η αναγραφή στη βάση λέει: «Το όνομα του συμβολίζει την ομορφία του παιχνιδιού, η φήμη του δεν γνωρίζει σύνορα στο χώρο ή στο χρόνο. Το ήθος του ήταν απαράμιλλο και η σεμνότητα του κοινώς αποδεκτή. Ήταν ένας μαγικός παίκτης, απ' τους ανθρώπους για τους ανθρώπους».  

54HRpvcRn0w

Sir Stanley MATTHEWS dribbling compilation - christinayan

Sir Stanley Matthews - 33 years a Wizard of the Wing - Dribbling