Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσες ζωντανός;
- Η χρησιμότητα δεν μπορεί να είναι το μοναδικό κριτήριο
- Η ουσία της συμμετοχής
- Η ενοχή του ελεύθερου χρόνου
- Η διεκδίκηση του χώρου
Υπάρχει κάτι παράδοξο στον τρόπο με τον οποίο μοιράζουμε το χρόνο μας: όσα κάνουμε από υποχρέωση έχουν σχεδόν πάντα εξασφαλισμένη θέση στο πρόγραμμά μας, ενώ όσα κάνουμε από αγάπη συνήθως περιμένουν στην ουρά. Να τελειώσει η δουλειά, να κλείσουν τα ανοιχτά μέτωπα, να βρεθεί ένα ελεύθερο Σαββατοκύριακο, ή ακόμα και να βγούμε στη σύνταξη (μη γελάτε, ξέρω τι λέω).
Θεωρούμε αυτή την ιεράρχηση αυτονόητη. Και μέχρι ενός σημείου είναι. Η καθημερινότητα φέρνει ευθύνες, οι ανάγκες τρέχουν και οι λογαριασμοί δεν περιμένουν τις διαθέσεις μας. Το ζήτημα είναι αν, προσπαθώντας να ανταποκριθούμε σε όλα, μάθαμε να αντιμετωπίζουμε ως πολυτέλεια ακριβώς εκείνο το πράγμα που μας κρατάει όρθιους και μας δίνει όρεξη για την επόμενη μέρα.
Η χρησιμότητα δεν μπορεί να είναι το μοναδικό κριτήριο
Αυτή είναι μια σκέψη που με επισκέπτεται από καιρό σε καιρό, και μια διαδρομή με μοτοσικλέτα το περασμένο Σαββατοκύριακο την έφερε ξανά στην επιφάνεια. Ομολογώ ότι αγαπώ την οδήγηση μοτοσικλέτας, ίσως περισσότερο ακόμη και από του αυτοκινήτου. Όμως το θέμα εδώ δεν είναι οι δύο τροχοί. Είναι η θέση που αφήνουμε να έχουν στη ζωή μας όσα αγαπάμε χωρίς να περιμένουμε από αυτά κέρδος, χειροκρότημα ή κάποιο πρακτικό αποτέλεσμα.
Μια βόλτα χωρίς συγκεκριμένο προορισμό δύσκολα δικαιολογείται με τους όρους της λογικής. Δεν πήγες κάπου που έπρεπε, δεν έκλεισες μια δουλειά, δεν έσβησες τίποτα από τη λίστα των εκκρεμοτήτων σου. Ήταν απλώς χρόνος δοσμένος σε κάτι που ήθελες πραγματικά να κάνεις. Και αυτή η επιθυμία από μόνη της θα έπρεπε να είναι υπεραρκετή.
Κανένα πάθος δεν χρωστάει να αποδείξει τη χρησιμότητά του. Η μουσική δεν χρειάζεται να μας κάνει πιο παραγωγικούς στο γραφείο για να έχει αξία. Ένας περίπατος δεν χρειάζεται να μετρηθεί σε χιλιόμετρα ή θερμίδες σε ένα smartwatch. Η χαρά τού να φτιάχνεις κάτι με τα χέρια σου παραμένει ακέραιη ακόμη κι αν δεν το δει ποτέ κανείς. Υπάρχουν πράγματα που αξίζουν απλώς και μόνο επειδή, την ώρα που τα ζεις, είσαι πραγματικά εκεί.
Η ουσία της συμμετοχής
Αυτό ακριβώς σημαίνει να αναρωτιέσαι πότε ένιωσες για τελευταία φορά ζωντανός. Δεν είναι ένα κάλεσμα για φανταχτερές απαντήσεις ούτε για ακραίες καταστάσεις και εκρήξεις αδρεναλίνης. Δεν χρειάζεται να φτάσεις στην άλλη άκρη του πλανήτη ούτε να ρισκάρεις τη σωματική σου ακεραιότητα για να νιώσεις ότι ζεις.
Στη μοτοσικλέτα, τουλάχιστον για εμένα, όλη η ουσία κρύβεται στην απόλυτη συμμετοχή: στη συγκέντρωση που απαιτεί ο δρόμος, στην επαφή με τον αέρα, στην αίσθηση ότι είσαι ολόκληρος δοσμένος σε αυτό που κάνεις. Αρκεί η καθαρή εμπειρία της διαδρομής για να γυρίσεις σπίτι νιώθοντας ότι οι ώρες που πέρασαν έπιασαν πραγματικά τόπο.
Κάποιος άλλος βρίσκει αυτή τη σύνδεση σε ένα γήπεδο, σε ένα απόμερο μονοπάτι, στη θάλασσα, σε μια κιθάρα, στο χορό ή σε έναν πάγκο με εργαλεία. Η δραστηριότητα αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το κρίσιμο είναι να καταλάβουμε ότι αυτή η πλευρά δεν είναι ένα διακοσμητικό εξάρτημα που μπορείς να αφαιρείς συνέχεια χωρίς να πληρώνεις το κόστος.
Η ενοχή του ελεύθερου χρόνου
Ακόμη και η λέξη «χόμπι» συχνά αδικεί αυτό που προσπαθεί να περιγράψει. Το βάζει σε ένα μικρό συρτάρι στο πίσω μέρος του μυαλού, σαν κάτι παιδικό ή ασήμαντο δίπλα στις «σοβαρές» υποθέσεις των μεγάλων. Μια ενασχόληση που σε συγκινεί και σε κάνει να περιμένεις με ανυπομονησία το ξημέρωμα είναι ό,τι πιο σοβαρό μπορείς να έχεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η καθημερινότητα είναι ένας εχθρός από τον οποίο πρέπει διαρκώς να δραπετεύουμε. Η δουλειά μπορεί να έχει ουσία, η φροντίδα της οικογένειας και των φίλων δίνει βαθύ νόημα, και μια ήσυχη Κυριακή στο σπίτι μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι. Η αναζήτηση της ουσίας δεν σημαίνει ότι απαξιώνουμε τα απλά και καθημερινά.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει μια ισορροπία. Να μην αναγκάζονται οι επιθυμίες μας να τρέφονται μονίμως με τα ψίχουλα και τα περισσεύματα των υποχρεώσεων.
Η διεκδίκηση του χώρου
Χρειάζεται, βέβαια, ειλικρίνεια. Το να λέει κανείς «βρες χρόνο για σένα» γίνεται εύκολα ένα ανέξοδο κήρυγμα όταν αγνοεί την πραγματικότητα. Ο χρόνος, τα χρήματα και οι αντοχές δεν περισσεύουν σε κανέναν, και για πολλούς ανθρώπους η μάχη της επιβίωσης δεν αφήνει περιθώρια για επιλογές. Όμως ο προσωπικός χρόνος δεν είναι έπαθλο που σου δίνεται μόνο αν καταφέρεις να τελειώσεις τα πάντα. Μια ζωή που απαιτεί να είσαι διαρκώς διαθέσιμος, αφήνοντάς σε άδειο από όσα διαλέγεις εσύ, είναι μια συνθήκη που αξίζει να αμφισβητηθεί.
Και εκεί αξίζει να κοντοσταθούμε. Γιατί αναβάλλουμε τόσο εύκολα μια βόλτα, έναν καφέ με έναν δικό μας άνθρωπο, κάτι που ξέρουμε ότι μας καθαρίζει το μυαλό; Γιατί περιμένουμε να αδειάσει η μέρα από εκκρεμότητες; Οι εκκρεμότητες δεν τελειώνουν ποτέ. Κι αν περιμένεις τη στιγμή που δεν θα σε χρειάζεται κανείς, το πιθανότερο είναι να μην έρθει ποτέ. Ή να έρθει όταν θα είναι πολύ αργά.
Η βόλτα του Σαββατοκύριακου δεν έλυσε κανένα πρόβλημα της καθημερινότητας. Δεν χρειαζόταν να λύσει. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τον κόσμο για να δικαιολογήσεις το χρόνο που χάρισες σε εσένα. Το να ρωτάς τον εαυτό σου πότε ένιωσε ζωντανός είναι μια απλή υπενθύμιση. Μια ερώτηση για το αν υπάρχει μέσα στην ημέρα έστω και μια χαραμάδα για όσα πραγματικά αγαπάς. Αυτή η χαραμάδα δεν είναι πολυτέλεια. Και δεν χρωστάς σε κανέναν εξηγήσεις όταν τη διεκδικείς.
Ακολουθήστε την σελίδα του gMotion στο Facebook!