Όταν ο ΚΟΜΒΟΣ φτάνει στο χτένι, η ΤΝ δεν φτάνει για να σώσει την κατάσταση
Drones να περιπολούν πάνω από τον Κηφισό, 235 κάμερες να μεταδίδουν ζωντανή εικόνα, αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης να αναλύουν ροές και ένας «Traffic Commander» σε ρόλο συντονιστή. Η ανακοίνωση της επιχείρησης «ΚΟΜΒΟΣ» από την Ελληνική Αστυνομία διαθέτει όλη τη λάμψη ενός σύγχρονου τεχνολογικού δελτίου τύπου. Υπόσχεται, μάλιστα, μια εντυπωσιακή βελτίωση της κυκλοφοριακής ροής κατά 20% έως 25%, χάρη στην άμεση επέμβαση ειδικών ομάδων σε μικροσυμβάντα.
Όσο εντυπωσιακό κι αν ακούγεται το ψηφιακό περιτύλιγμα, η πραγματικότητα που βιώνει ο μέσος οδηγός κάθε πρωί στην Κηφισίας, τη Μεσογείων ή τη λεωφόρο Αθηνών παραμένει αμείλικτη. Η τεχνολογία είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο εποπτείας, όμως δεν διαθέτει μαγικές ιδιότητες: καμία κάμερα υψηλής ευκρίνειας και κανένας αλγόριθμος δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να εξαφανίσει αυτοκίνητα από έναν ήδη κορεσμένο δρόμο.
Η ψευδαίσθηση της ψηφιακής διαχείρισης
Το θεμελιώδες πρόβλημα με τη συγκεκριμένη προσέγγιση δεν βρίσκεται στα εργαλεία, αλλά στη φιλοσοφία της. Η πολιτεία επιλέγει για πολλοστή φορά να αντιμετωπίσει ένα καθαρά συγκοινωνιακό, πολεοδομικό και αναπτυξιακό έμφραγμα με όρους δημόσιας τάξης και αστυνόμευσης. Είναι σαφώς πιο εύκολο, πιο οικονομικό και εξαιρετικά πιο «φωτογενές» να εξαγγέλλεις επιχειρησιακά κέντρα και οθόνες ελέγχου, από το να παραδεχτείς ότι το κυκλοφοριακό μοντέλο του λεκανοπεδίου έχει καταρρεύσει δομικά.
Η κίνηση στην Αθήνα δεν παραλύει επειδή ένα όχημα έμεινε από μηχανική βλάβη στη δεξιά λωρίδα, ούτε επειδή δύο οδηγοί αντάλλαξαν στοιχεία μετά από ένα μικροτρακάρισμα. Αυτά είναι τα συμπτώματα, όχι η ασθένεια. Η ασθένεια είναι ότι ο όγκος των κινούμενων οχημάτων υπερβαίνει κατά πολύ τη φυσική, θεωρητική χωρητικότητα των βασικών οδικών αξόνων τις ώρες αιχμής. Όταν ένας δρόμος σχεδιασμένος για 3.000 οχήματα την ώρα καλείται να εξυπηρετήσει 6.000, το μποτιλιάρισμα αποτελεί μαθηματική βεβαιότητα, όχι ζήτημα ελλιπούς παρακολούθησης.
Η υπόσχεση για ανάκτηση του 20% της ροής μέσω της ταχύτερης απομάκρυνσης εμποδίων μοιάζει περισσότερο με ευσεβή πόθο παρά με συγκοινωνιακή μελέτη. Ακόμα κι αν το drone εντοπίσει το συμβάν σε μηδενικό χρόνο και το περιπολικό φτάσει πέντε λεπτά νωρίτερα, η ουρά που έχει ήδη δημιουργηθεί σε έναν άξονα όπως ο Κηφισός απαιτεί ώρες για να εκτονωθεί, απλώς και μόνο λόγω της αδράνειας του κυκλοφοριακού κύματος.
Λείπουν οι εναλλακτικές
Η αποδόμηση της υπόσχεσης γίνεται ακόμα πιο προφανής όταν αναλογιστεί κανείς τι λείπει από την εξίσωση: η εναλλακτική. Ο οδηγός δεν επιλέγει να εγκλωβιστεί για μιάμιση ώρα στο τιμόνι επειδή απολαμβάνει τη διαδρομή. Το κάνει επειδή τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς παραμένουν ασύνδετα, υποστελεχωμένα και απρόβλεπτα. Όσο οι λεωφορειολωρίδες υπάρχουν μόνο ως κίτρινη μπογιά στην άσφαλτο χωρίς φυσικό διαχωρισμό, και όσο τα μέσα σταθερής τροχιάς δεν επεκτείνονται με ρυθμούς αντίστοιχους των αναγκών, το ΙΧ παραμένει αναγκαστικός μονόδρομος.
Αν η πολιτεία ήθελε πραγματικά να παρέμβει στη ρίζα του προβλήματος, δεν θα αναζητούσε εντυπωσιακά τεχνολογικά αναλγητικά. Θα εφάρμοζε πολιτικές διαχείρισης της κυκλοφοριακής ζήτησης, οι οποίες απαιτούν πολιτικό θάρρος και όχι απλώς αγορά εξοπλισμού. Η αυστηρή ρύθμιση της αστικής τροφοδοσίας με καθολική απαγόρευση φορτοεκφορτώσεων σε ώρες αιχμής, η ουσιαστική εφαρμογή κλιμακωτών ωραρίων σε δημόσιο τομέα και σχολεία, και η δημιουργία πραγματικών σταθμών μετεπιβίβασης (Park & Ride) στις εισόδους της πόλης είναι μέτρα δοκιμασμένα και αποτελεσματικά.
Μέχρι να αποφασιστεί μια τέτοια συνολική αναδιάρθρωση, σχέδια όπως ο «ΚΟΜΒΟΣ» θα λειτουργούν απλώς ως ψηφιακοί παρατηρητές της καθημερινής μας ταλαιπωρίας. Η τεχνολογία έχει αναμφισβήτητη αξία όταν υπηρετεί έναν συγκροτημένο συγκοινωνιακό σχεδιασμό. Όταν όμως χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την απουσία ουσιαστικών έργων και μέτρων, το μόνο που καταφέρνει είναι να καταγράφει το έμφραγμα σε υπερυψηλή ανάλυση.
Ακολουθήστε την σελίδα του gMotion στο Facebook!