Τα infotainment μάς κάνουν χειρότερους οδηγούς - και «γερνούν» πολύ γρήγορα

• Όσο πιο σύνθετα τόσο λιγότερο εργονομικά
• Η τεχνολογική γήρανση των infotainment
• Το σύγχρονο αυτοκίνητο είναι ψηφιακά επισφαλές
• Η λύση δεν είναι άλλη μία οθόνη

Τα τελευταία χρόνια, η αυτοκινητοβιομηχανία έχει μεταφέρει το κέντρο βάρους από τη μηχανική αρτιότητα στο ψηφιακό περιβάλλον. Μεγάλες οθόνες, πολύχρωμα UI και δεκάδες εφαρμογές παρουσιάζονται ως δείγματα «προόδου». Ωστόσο, πίσω από τον εντυπωσιασμό, η πραγματικότητα είναι λίγο πιο σύνθετη: τα σύγχρονα infotainment αλλάζουν τη φύση της οδήγησης με τρόπους που δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί σοβαρά. Και όχι απαραίτητα προς το καλύτερο.

Η οδήγηση, ως διαδικασία, λειτουργεί με βάση μια συνεχή «κατάσταση ροής» (flow state). Ο οδηγός εναλλάσσει πληροφορίες από τον δρόμο, τους καθρέφτες, το τιμόνι και το ρυθμό της κίνησης χωρίς να το σκέφτεται συνειδητά. Οι οθόνες όμως διακόπτουν αυτήν τη ροή και την αντικαθιστούν με «εναλλαγή γνωσιακών διεργασιών» (task switching). Κάθε αναζήτηση λειτουργίας, κάθε κλικ σε μενού, κάθε οπτική μετατόπιση από το δρόμο στην οθόνη απαιτεί αλλαγή γνωσιακού πλαισίου. Αυτή η μετάβαση δεν είναι αθώα: καταναλώνει σκέψη, χρόνο και προσοχή, μειώνοντας την ποιότητα της οδήγησης ακόμη κι όταν ο οδηγός θεωρεί ότι «απλώς άλλαξε σταθμό στο ραδιόφωνο».

Όσο πιο σύνθετα τόσο λιγότερο εργονομικά

Το παράδοξο αυτό είναι εντυπωσιακό. Τα αυτοκίνητα έχουν περισσότερη τεχνολογία από ποτέ, αλλά η πρόσβαση σε αυτήν είναι συχνά χειρότερη. Παλαιότερα, ένας διακόπτης έκανε ένα πράγμα και ήταν πάντα στο ίδιο σημείο. Τώρα, η ίδια λειτουργία μπορεί να κρύβεται πίσω από τρεις ή τέσσερις διαφορετικές οθόνες. Η αισθητική απλότητα οδηγεί σε λειτουργική πολυπλοκότητα. Η επιδίωξη μινιμαλισμού στη σχεδίαση παράγει ένα περιβάλλον όπου η εύρεση μιας βασικής ρύθμισης απαιτεί περισσότερα βήματα απ’ όσα χρειάζεται η ίδια η οδήγηση.

Η προσπάθεια να αντιγράψουν οι αυτοκινητοβιομηχανίες τη λογική των smartphones ενισχύει το πρόβλημα. Ένα smartphone το χρησιμοποιούμε με απόλυτη συγκέντρωση. Το αυτοκίνητο, όχι. Η σύγκρουση αυτών των δύο πραγματικοτήτων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ο οδηγός αναγκάζεται να λειτουργεί ως χειριστής συστήματος, αντί ως οδηγός. Αυτό όμως είναι σύγχυση ρόλων.

Η τεχνολογική γήρανση των infotainment

Αν η εργονομία είναι το πρώτο πρόβλημα, το δεύτερο είναι ακόμη πιο υποτιμημένο: τα infotainment γερνούν ασύγκριτα πιο γρήγορα από το ίδιο το αυτοκίνητο. Ένα όχημα έχει κύκλο ζωής 10 έως 15 χρόνια. Το λογισμικό του infotainment έχει 2 έως 4. Μέσα σε αυτό το διάστημα, oι επεξεργαστές ξεπερνιούνται και τα UI frameworks ανανεώνονται, αλλά το αυτοκίνητο δεν τα ακολουθεί. Οι εταιρείες περιορίζουν τις ενημερώσεις μετά από λίγα χρόνια. Η συμβατότητα με κινητά, εφαρμογές και νέες υπηρεσίες μειώνεται. Οι απαιτήσεις γραφικών και μνήμης αυξάνονται, αλλά το hardware του αυτοκινήτου μένει σταθερό.

Το αποτέλεσμα είναι αυτοκίνητα που μπορεί μηχανικά να είναι άψογα, αλλά ψηφιακά είναι κουρασμένα – έως εξαντλημένα. Η εμπειρία χρήσης γίνεται βραδύτερη, λιγότερο σύγχρονη, λιγότερο ασφαλής. Η διασύνδεση με τις συσκευές δυσκολεύει. Τα bugs γίνονται συχνότερα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο οδηγός αποσπάται περισσότερο επειδή το σύστημα καθυστερεί, όχι επειδή το χρησιμοποιεί λάθος. Το infotainment γίνεται «παλιό», πολλές φορές προτού ακόμη το αυτοκίνητο προλάβει να δείξει σημάδια φθοράς.

Το σύγχρονο αυτοκίνητο είναι ψηφιακά επισφαλές

Η αντίθεση που δημιουργείται είναι πρωτόγνωρη. Από τη μία πλευρά, η μηχανική αρτιότητα έχει φτάσει σε επίπεδα που πριν δέκα χρόνια θα θεωρούνταν ακραία: άνεση, οδική συμπεριφορά, ασφάλεια, αξιοπιστία. Από την άλλη, το ψηφιακό οικοσύστημα -που υποτίθεται ότι ενισχύει την εμπειρία- γερνά τόσο γρήγορα που υπονομεύει την ίδια την αίσθηση ποιότητας.

Ο οδηγός μπορεί να αγοράσει ένα αυτοκίνητο με εξαιρετική ανάρτηση, κορυφαία φρένα και ιδανική σταθερότητα, αλλά σε τρία χρόνια να έχει ένα infotainment που δείχνει παρωχημένο, δύσχρηστο και λιγότερο συμβατό με την καθημερινότητά του. Το αυτοκίνητο ως μηχανή διατηρείται. Το software, όχι.

Η λύση δεν είναι άλλη μία οθόνη

Αν κάτι χρειάζεται η βιομηχανία, δεν είναι περισσότερη ψηφιακή επίδειξη. Δεν είναι μεγαλύτερες οθόνες, περισσότερα μενού ή πιο πολύχρωμα UI. Αυτό που λείπει είναι μια νέα φιλοσοφία που να αντιμετωπίζει το infotainment ως κρίσιμο στοιχείο ασφάλειας και διάρκειας ζωής, όχι ως marketing feature.

Χρειάζεται λιγότερο γνωσιακό φορτίο στον οδηγό, πιο στιβαρό λογισμικό, μακροχρόνια υποστήριξη, ξεκάθαρη αρχιτεκτονική λειτουργιών και UI που σέβεται την πραγματικότητα της οδήγησης, όχι τις μόδες της τεχνολογίας. Μέχρι να γίνει αυτό, θα συνεχίσουμε να οδηγούμε αυτοκίνητα που μηχανικά εξελίσσονται εντυπωσιακά, αλλά ψηφιακά γερνούν προτού καν κλείσουν την πρώτη τους δεκαετία.