F1, η Ταινία: Το μεγάλο στοίχημα του Χόλιγουντ στις πίστες

• Καθαρή μυθοπλασία για το ευρύ κοινό
• Ένας κινηματογραφικός αγώνας
• Το σενάριο και οι χαρακτήρες
• Η αυθεντικότητα και η προβολή της F1
• Ένα εισιτήριο που αξίζει τα χρήματά του

Η αναμονή ήταν μεγάλη και οι προσδοκίες ακόμη μεγαλύτερες για την ταινία «F1», την πρώτη επίσημη κινηματογραφική απόπειρα που φέρνει τον μαγικό κόσμο της Formula 1 στη μεγάλη οθόνη. Παρακολουθώντας την στην avant premiere, η προσωπική μου άποψη διαμορφώθηκε σε ένα ξεκάθαρο συμπέρασμα: η ταινία είναι μια σύνθετη εμπειρία που πρέπει να «διαβαστεί» μέσα στο πλαίσιο των προθέσεων των δημιουργών της και του κοινού στο οποίο απευθύνεται.

Καθαρή μυθοπλασία για το ευρύ κοινό

Αρχικά, είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ένα βασικό σημείο: η ταινία «F1» δεν είναι ντοκιμαντέρ για τη Formula 1. Είναι καθαρή μυθοπλασία, ένα προϊόν του Χόλιγουντ που δεν το κρύβει, και αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Ο σκηνοθέτης Τζόζεφ Κοζίνσκι δεν είναι –ούτε θέλει ούτε πρέπει να είναι– ένας Βέντερς, ένας Φασμπίντερ ή ένας Ταρκόφσκι. Η «τιμιότητα» αυτή, αυτή η άρνηση να προσποιηθεί κάτι που δεν είναι, είναι από μια οπτική απελευθερωτική.

Ο πρωταρχικός στόχος της ταινίας είναι να διασκεδάσει το κοινό και να του κεντρίσει το ενδιαφέρον για την F1, μέσα από τις συγκινητικές προσωπικές ιστορίες των πρωταγωνιστών, χωρίς να προσπαθεί να εμβαθύνει ιδιαίτερα στις τεχνικές ή τις στρατηγικές πτυχές του αθλήματος. Δεν αποτελεί μια προσπάθεια να αναλύσει το σπορ σε όλο του το βάθος, αλλά να προσφέρει μια «κανονική» γεύση, μια εικόνα που, παρότι μυθοπλαστική, δεν απέχει εντελώς από την πραγματικότητα.

Ένας κινηματογραφικός αγώνας

Το μεγάλο ατού της ταινίας είναι αναμφίβολα η οπτική της εμπειρία, η οποία είναι άριστη. Ειδικά σε αίθουσες IMAX, η ταινία φλερτάρει με τα όρια του συγκλονιστικού. Η σκηνοθεσία και η κινηματογράφηση των σκηνών αγώνων είναι πραγματικά καθηλωτική. Η χρήση της τεχνολογίας αιχμής στις κάμερες είναι εμφανής και εντυπωσιακή, ενώ η αληθοφάνεια ενισχύεται σημαντικά από το γεγονός ότι τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε κανονικές πίστες της Formula 1, με την παρουσία και πραγματικών οδηγών στην οδήγηση των μονοθεσίων. Αυτό προσδίδει μια αναμφισβήτητη αυθεντικότητα.

Οι κάμερες είναι τοποθετημένες με τρόπο που σε βάζει κυριολεκτικά μέσα στο κόκπιτ, μεταφέροντας την αδρεναλίνη, την αίσθηση της ταχύτητας και την απομόνωση που βιώνει ένας οδηγός Formula 1. Η δουλειά που έχει γίνει στην ενσωμάτωση των φανταστικών μονοθεσίων APX GP δίπλα σε πραγματικά αυτοκίνητα και αγώνες της Formula 1 είναι εξαιρετικά καλοδουλεμένη, αν και ορισμένες φορές μπορεί να ξενίζει, να δημιουργεί αυτό που λέμε «uncanny valley» ή να χάνεται η αίσθηση της απόλυτης ταχύτητας σε κάποια ευρυγώνια πλάνα. Παρόλα αυτά, η οπτική εμπειρία παραμένει το μεγάλο της ατού.

Ωστόσο, πρέπει να παραδεχτούμε μια βασική πραγματικότητα: είναι αδύνατο η αγωνιστική δράση ενός αγώνα Formula 1 –πόσο μάλλον ενός ολόκληρου πρωταθλήματος– να «χωρέσει» στις 2,5 ώρες μιας ταινίας. Οι ανάγκες της αφήγησης υποχρεωτικά «συμπιέζουν» τις σκηνές δράσης. Αυτό σημαίνει ότι οι πιο σκληροπυρηνικοί φίλοι της F1 θα εντοπίσουν πολλές ελλείψεις και ανακρίβειες σε αγωνιστικό επίπεδο. Παρόλα αυτά, στο πλαίσιο της κινηματογραφικής αφήγησης, η ταινία τα πήγε μάλλον καλά και κατάφερε να διατηρήσει την ένταση και το ενδιαφέρον.

Το σενάριο και οι χαρακτήρες

Σεναριακά, η ανάπτυξη των χαρακτήρων ίσως δεν είναι ακριβώς ιδανική. Εδώ όμως η κατάσταση σώζεται από το αδιαμφισβήτητο ταλέντο των ηθοποιών. Η λάμψη του Μπραντ Πιτ βοηθάει σημαντικά την ταινία, χωρίς όμως να την επισκιάζει, ενώ ο Χαβιέ Μπαρδέμ είναι -όπως πάντα- τρομερός στον ρόλο του. Ωστόσο, ένα σημείο που έχει ήδη συζητηθεί εκτενώς σε άλλα άρθρα και το οποίο επιβεβαιώνεται και από τη δική μου οπτική, είναι ο κάπως προβληματικός τρόπος που απεικονίζονται οι γυναικείοι χαρακτήρες στην ταινία.

Ένα σοβαρότερο πρόβλημα, ειδικά για τους γνώστες του σπορ, είναι οι άμεσες συσχετίσεις της πλοκής με το διαβόητο «crashgate» του 2008. Στην ταινία, αυτές οι ενέργειες εμφανίζονται σχεδόν ως ιδιοφυείς ιδέες, ενώ στην πραγματικότητα παραπέμπουν σε μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία του αθλήματος. Αυτή η παράλληλη ανάγνωση αφήνει μια λίγο πικρή γεύση.

Παρά ταύτα, η ταινία είναι πολύ καλύτερη από ό,τι φοβόμουν ότι θα είναι. Λείπουν οι πολλές σεναριακές ευκολίες και αφέλειες, στις οποίες μας έχουν συνηθίσει άλλες ταινίες του είδους. Σε αυτό, η συμβολή του Λούις Χάμιλτον ως συμβούλου και συμπαραγωγού ήταν μάλλον καθοριστική, προσδίδοντας μια αναγκαία δόση ρεαλισμού και βάθους στην παραγωγή.

Η αυθεντικότητα και η προβολή της F1

Ένα πολύ ενδιαφέρον επίπεδο ανάλυσης είναι το πώς η ταινία λειτουργεί ως «καθρέφτης» του τρόπου με τον οποίο η Formula 1 αντιλαμβάνεται –ή μάλλον θέλει να προβάλλει– τον εαυτό της. Η απρόσκοπτη ενσωμάτωση της φανταστικής ομάδας APX GP στο πραγματικό «τσίρκο» της F1, με την παρουσία πραγματικών ομάδων και οδηγών, είναι ένα στρατηγικό επίτευγμα. Τα cameo του Τότο Βολφ και του Φερνάντο Αλόνσο, αν και σύντομα, προσθέτουν μια ωραία νότα αυθεντικότητας και οικειότητας για τους φίλους του αθλήματος.

Η ταινία μπορεί να θεωρηθεί ως ένα μακροσκελές διαφημιστικό για την F1, με στόχο την αύξηση της τηλεθέασης, την ενίσχυση της αφοσίωσης των υφιστάμενων φίλων και, κυρίως, την προσέλκυση εκατομμυρίων νέων θεατών, τόσο νέων όσο και μεγαλύτερων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ταινία αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα του πώς η F1 έχει γίνει μια από τις πιο ψηφιακά καινοτόμες αθλητικές διοργανώσεις παγκοσμίως. Αφήνει ελάχιστα στην φαντασία, αποκαλύπτοντας κάθε πτυχή του αθλήματος.

Ένα εισιτήριο που αξίζει τα χρήματά του

Στο τέλος της ημέρας, τίθεται το ερώτημα: Θα βάλω ποτέ την ταινία «F1» μέσα σε κάποιο top 10 κινηματογραφικών ταινιών; Μάλλον όχι. Θα αποτρέψω όμως κάποιον από το να πάει να τη δει; Σίγουρα όχι!

Είμαι βέβαιος ότι όποιος δει την ταινία, είτε έχει προηγούμενη επαφή με την F1 είτε όχι, δεν θα «κλάψει» τα χρήματα που θα δώσει για αυτό το εισιτήριο. Οι νέοι θεατές θα πάρουν μια καλή «γεύση» από το σπορ, μια εικόνα που, αν και όχι σε όλο της το βάθος, είναι αρκετά ρεαλιστική ώστε να τους κεντρίσει το ενδιαφέρον. Για τους φίλους της Formula 1, παρά τις μικρές ατέλειες και τις σεναριακές συμβάσεις, η ταινία είναι μια οπτική πανδαισία και μια συναρπαστική βύθιση στον κόσμο που αγαπούν. Η εμπειρία της μεγάλης οθόνης, ειδικά σε IMAX, είναι κάτι που δεν πρέπει να χάσουν.

H ταινία «F1» προβάλλεται από τις 26/6 στους κινηματογράφους από την Tanweer.