Γιατί εδώ το πάθος ξεχειλίζει...

Απόψε έχει ντέρμπι, μεγάλο ντέρμπι στο Βελιγράδι! Τι και αν οι δυο τους παραμένουν πλέον μεγάλες μόνο εντός συνόρων, το γόητρο είναι τεράστιο! Αν χρειάζεται να μιλήσουμε για τα κίνητρα στη μεγαλύτερη γιορτή του Σερβικού ποδοσφαίρου, ο Ερυθρός θα έχει ένα επιπλέον, αφού ο αγώνας διεξάγεται απόψε, 4 Μαρτίου, στο 72ο έτος της ηλικίας του! Γυρίζουμε το χρόνο πίσω για να δούμε πως… ξέφυγαν τα πράγματα και το ντέρμπι της Σερβίας είναι κάτι σαν… πόλεμος!

Η ιστορία της πολιτικής βίας στην Σερβία εξηγεί τα τεταμένα γεγονότα στις εξέδρες στο περιθώριο των αναμετρήσεων. Οι οπαδοί αντιμετωπίζουν τους αγώνες ως ένα πεδίο δράσης και για να βγάζουν τα όποια απωθημένα από την καθημερινότητά τους. Άλλοι βλέπουν αυτές τις αναμετρήσεις ως μια ιδανική ευκαιρία να... αναμετρηθούν με τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους. Για ξεκαθάρισμα… ιδεολογικών λογαριασμών.

Πολλές φορές τους βλέπει κανείς να παίζουν ξύλο, να βρίζουν και να εκτοξεύουν καπνογόνα και φωτοβολίδες. Όλα αυτά στην διάρκεια ενός αγώνα. Εκτός από την παράμετρο της βίας υπάρχει και άλλη μία στα μεγάλα ντέρμπι. Η παράμετρος της ποιότητας του ποδοσφαίρου.

Σε επίπεδο των εγχώριων εμφανίσεών τους αυτές οι δύο ομάδες υπήρξαν κυρίαρχες. Το 1947 όταν υπήρχε Λίγκα Γιουγκοσλαβίας υπήρχε η κυριαρχία μετά τον Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι τέσσερις τοπ ομάδες ήταν οι Παρτιζάν, Ντιναμό Ζάγκρεμπ, Ερυθρός Αστέρας και Χάϊντουκ Σπλιτ.

Ο Ερυθρός Αστέρας δεν είχε πάρει το πρώτο του πρωτάθλημα μέχρι το 1951. Ήταν μία έξτρα γλυκιά γεύση για τον κόσμο του μία νίκη στην τελευταία αγωνιστική ημέρα με την Παρτιζάν. Οι ερυθρόλευκοι πήραν ακόμα τέσσερις φορές το πρωτάθλημα μέσα στην δεκαετία του '50 υπό την καθοδήγηση του αρχηγού και εμβληματικού Ράικο Μίτιτς.

Στο ίδιο χρονικό διάστημα η Παρτιζάν πήρε έναν τίτλο πρωταθλήματος και τρία Κύπελλα. Το 1961 ξεκίνησε μία χρυσή εποχή των ασπρόμαυρων που κατέκτησαν το πρώτο από τα τέσσερα σερί πρωταθλήματά τους. Τρία κατακτήθηκαν υπό την τεχνική καθοδήγηση του κόουτς Μπόμπεκ, το όνομα του οποίου συνδέθηκε ακόμα πιο έντονα με την ομάδα διότι είχε παίξει με την ομάδα πριν και στα δυο πρωταθλήματα της δεκαετίας του '40.

Το 1963 η Παρτιζάν πήγε στο JNA στάδιο, που αποτελεί το τωρινό της... σπίτι. Το ενδιαφέρον είναι πως αυτό το γήπεδο το χρησιμοποιούσε ο Ερυθρός Αστέρας για τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια. Τόσο η Παρτιζάν όσο και Αστέρας θα συνέχιζαν την κυριαρχία τους στην Λίγκα της Γιουγκοσλαβίας μέχρι και την τελευταία σεζόν.

Το 1966 ήταν μία σημαδιακή χρονιά. Η Παρτιζάν έχασε στους τελικούς του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης. Ήταν η πρώτη φορά που μία εκ των δύο ομάδων πήγαινε σε τελικό μεγάλου ευρωπαϊκού θεσμού. Θα έπρεπε να έρθει το 1979 για να συμβεί ξανά. Τότε ήταν ο Ερυθρός Αστέρας που έχασε στους τελικούς του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Για τους αληθινούς οπαδούς του Αστέρα το 1991 δεν είναι μία απλή χρονιά. Είναι η απόλυτη χρονιά. Κατόρθωσε αυτό που καμία άλλη ομάδα στην Γιουγκοσλαβία δεν είχε πετύχει έως τότε και δεν πέτυχε μετά και ποτέ. Τότε που νίκησε την Μαρσέιγ στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών και πήρε το τρόπαιο κι έπειτα έγιναν και πρωταθλητές Κόσμου παίρνοντας το Παγκόσμιο Συλλόγων. Εν μέσω ενός πολέμου που είχε διαλύσει την χώρα ο Ερυθρός Αστέρας έδωσε ένα τεράστιο δώρο στον κόσμο του και στην χώρα.

Την επόμενη χρονιά ο Αστέρας πήρε τον τίτλο στο τελευταίο χρονικά πρωτάθλημα της Λίγκας της Γιουγκοσλαβίας. Θεωρήθηκε κατώτερου επιπέδου από άλλες χρονιές. Και αυτό διότι οι Κροάτες είχαν ήδη διαχωριστεί και η Χάϊντουκ με τη Ντιναμό Ζάγκρεμπ δεν συμμετείχαν. Το 1992-93 ήταν μία νέα εποχή. Μετά την απόσχιση της Σερβίας με το Μαυροβούνιο χάθηκαν οι καλύτερες ομάδες της Λίγκας. Μετά από αυτήν την εξέλιξη οι Παρτιζάν και Ερ. Αστέρας πάντως συνέχισαν τις διαρκείς κατακτήσεις τίτλων στο πρωτάθλημα Σερβίας πια.

Μέσα στην δεκαετία του '90 τα ντέρμπι στο Βελιγράδι έγιναν πιο άγρια και βίαια από ποτέ. Ουσιαστικά ήταν μία περίοδο μετάβασης για την χώρα της Σερβίας. Οι Delije τα έβλεπαν όλα αυτά σαν δικό τους θρίαμβο.

Όλα τα γεγονότα σε σχέση με την χώρα τους έδωσαν ώθηση για να το δείχνουν σε αγώνες. Στο ντέρμπι του 1999 η βία είχε ξεσπάσει για τα καλά και είχε φτάσει στο απροχώρητο. Ένας οπαδός των Παρτιζάν έστειλε ένα αυτοσχέδιο βλήμα προς την πλευρά των Delije. Ένα 16χρονο παιδί σκοτώθηκε. Από εκείνη την ημέρα η θέση του έμεινε κενή για να τιμηθεί η μνήμη του.

Ο Αστέρας σε επίπεδο... μαχών κέρδιζε σχεδόν τις περισσότερες. Είχε στο σύνολο παραπάνω τίτλους, 11 περισσότερες κατακτήσεις Κυπέλλων και τον ευρωπαϊκό του θρίαμβο. Δεν ήταν όμως όλα μαύρα για την Παρτιζάν. Από το τέλος της Λίγκας της Γιουγκοσλαβίας και μετά η Παρτιζάν είχε επτά παραπάνω πρωταθλήματα αλλά και τα έξι σερί από το 2008 έως το 2013. Δυστυχώς για εκείνους ο Αστέρας το 2015-2016 πήρε τον τίτλο με διαφορά 28 πόντων και αήττητος!

Ματς – κλειδιά!

1949 Κύπελλο Γιουγκοσλαβίας - τελικός: Μέχρι τότε ο Ερ. Αστέρας δεν είχε κερδίσει ούτε ένα Κύπελλο. Ήταν το αουτσάιντερ. Η Παρτιζάν είχε ήδη πρωτάθλημα και πήγαινε να το πάρει και εκείνη την σεζόν. Είχε και τον τρομερό φορ Στέπαν Μπόμπεκ. Παρόλα αυτά ο Αστέρας ήταν κυρίαρχος και πήρε το ματς με 3-0.

Τελευταίο ματς του 1951: Ο Ερ. Αστέρας ήθελε μία νίκη σε βάρος της Παρτιζάν για να πάρει πρωτάθλημα. Τα πράγματα όμως έδειχναν διαφορετικά για ορισμένους λόγους. Μέχρι τότε τρεις ομάδες είχαν κερδίσει την Λίγκα της Γιουγκοσλαβίας. Η Ντιναμό Ζάγκρεμπ, η Χάϊντουκ Σπλιτ και φυσικά η Παρτιζάν. Ο Ερ. Αστέρας έμοιαζε πιο πολύ με την Άρσεναλ. Ανταγωνιστικός μεν αλλά δίχως τίτλους. Αυτή η νίκη του έδωσε τον πρώτο τους τίτλο. Άφησε υποσχέσεις και έδωσε και προοπτικές για το μέλλον.

1992 Κύπελλο Γιουγκοσλαβίας - τελικός: Η δεκαετία του '90 ηταν τρομερή για τον Ερ. Αστέρα. Πήρε τρεις σερί τίτλους από το '90 και μετά και έγινε πρωταθλητής κόσμου το 1991. Την σεζόν 1991-1992 και τα δύο ντέρμπι είχαν λήξει ισόπαλα. Ο Αστέρας έπαιρνε τον τελευταίο χρονικά τίτλο στην Λίγκα της Γιουγκοσλαβίας. Μπροστά ήταν ο τελικός ανάμεσα στις δύο ομάδες.

Παρά τις προβλέψεις και τις εκτιμήσεις για φαβορί για τον Αστέρα η Παρτιζάν τα κατάφερε στο Μαρακανά. Το ματς έληξε 0-1. Ο ήρωας και σκόρερ του αγώνα ήταν ο αμυντικός Μπούντιμιρ Βούγιασιτς. Το 2ο ματς έληξε 2-2 που έδωσε σε Παρτιζάν το 1ο της τρόπαιο μετά το '89. Το ματς αυτό έδωσε το έναυσμα στην Παρτιζάν για επτά ακόμα εγχώριους τίτλους.