Aπό την εφτάρα στο jogo bonito

Ο Θάνος Σαρρής γράφει για τη Βραζιλία του Τιτέ, που αλλάζοντας προσέγγιση έβαλε τις βάσεις για την επούλωση του τραύματος από το Μουντιάλ.

Μινεϊράσο. Ήταν ο τίτλος που δόθηκε στην μεγαλύτερη σύγχρονη αθλητική συμφορά της Βραζιλίας, παραπέμποντας στο ιστορικό Μαρακανάσο. Σε δικό της έδαφος, μπροστά στον κόσμο της, η Σελεσάο είδε στο Μουντιάλ του 2014 τα όνειρά της να σκορπίζονται στους επτά ανέμους από τη μηχανή της Γερμανίας. Το τραύμα ήταν βαθύ. Ο χρόνος, μόνος του, δεν αρκούσε για να το γιατρέψει. Φάνηκε και από την μετάβαση στην αμέσως επόμενη εποχή, με προπονητή τον Ντούνγκα. Στο Copa America του 2016 αποχαιρέτησε υπό αποδοκιμασίες, μετά τον αποκλεισμό από το Περού για πρώτη φορά μετά από 29 χρόνια από τους ομίλους. Στη μεταξύ τους αναμέτρηση για τα προκριματικά του Μουντιάλ τα ξημερώματα της Τετάρτης, οι «Ίνκας» μάλλον δεν πρέπει να είναι και τόσο αισιόδοξοι ότι θα τα καταφέρουν ξανά.

Τι μπορεί να έχει αλλάξει από το καλοκαίρι μέχρι σήμερα στην πληγωμένη Βραζιλία και εκεί που ήταν έκτη και σε πανικό στα προκριματικά, ισοβαθμώντας με την Παραγουάη, βρίσκεται στην πρώτη θέση βάζοντας τρία γκολ στην Αργεντινή, κάτι που είχε να συμβεί από 2004; Μια ματιά στις φωτογραφίες από την προπόνηση αρκεί για να κατανοήσει κανείς ότι η σημαντικότερη αλλαγή που έφερε ο Τιτέ στον πάγκο, ήταν στην ψυχολογία, καταπνίγοντας τα «εγώ» και βγάζοντας από τη λήθη το ομαδικό πνεύμα. Απομακρύνοντας τον αυταρχισμό και την πίεση και επαναφέροντας την πίστη και το πνεύμα της συνεργασίας. Ο ίδιος, επέμεινε το ματς με την Αργεντινή να γίνει στο Μινεϊράο. Για να φύγουν τα φαντάσματα μια και καλή. 

Προφανώς, η τόσο συνταρακτική αλλαγή που συντελέστηκε στις δομές της Σελεσάο δεν είναι τόσο απλή. Ωστόσο, άνθρωποι που παρακολουθούν από κοντά το βραζιλιάνικο ποδόσφαιρο και κατανόησαν το πόσο σημαντικό αντίκτυπο είχε το Μινεϊράσο στην κοινωνία, χρεώνουν το μεγαλύτερο μέρος της επιτυχίας στους χειρισμούς του Τιτέ. Ο άνθρωπος που οδήγησε την Κορίνθιανς στο πρωτάθλημα του 2011 και του 2015, είχε το πλάνο έτοιμο. Κατανοώντας πλήρως τη διαφορά ανάμεσα στη θέση του προπονητή ενός κλαμπ και αυτού σε εθνική, προσάρμοσε την ομάδα στους παίκτες και όχι το αντίθετο.

Αρκετοί, κυρίως Άγγλοι, χλεύασαν την επιλογή του να καλέσει ξανά τον Παουλίνιο, ο οποίος απέτυχε στην Τότεναμ και άφησε τον ανταγωνισμό της Ευρώπης για τα εύκολα χρήματα της Κίνας. Ο Βραζιλιάνος, ήταν βασικός συντελεστής στην ονειρική πορεία του Πρωταθλήματος και του Copa Libertadores της Κορίνθιανς το 2011, φτιάχνοντας μαζί με τον Ραλφ ένα απροσπέλαστο δίδυμο στο κέντρο, στην ομάδα που έμοιαζε περισσότερο τακτικά δουλεμένη από κάθε άλλη στο Μπραζιλεϊράο. Ο Τιτέ γνώριζε απόλυτα τι να περιμένει από το παιχνίδι του, σε κάθε έκφανσή του.

Ο Ντούνκα δεν εμπιστεύτηκε ποτέ το ταλέντο του next big thing στην επίθεση της χώρας του καφέ. Αντίθετα, ο Τιτέ πήρε τον Γκαμπριέλ Ζέσους της Παλμέιρας, ο οποίος από τον Ιανουάριο θα τεθεί υπό τις οδηγίες του Πεπ Γκουαρδιόλα, και τον έβαλε απευθείας βασικό. Μαζί του ήταν και αρκετοί ακόμα από τη «χρυσή» Ολυμπιακή φουρνιά της Βραζιλίας. Ο Μαρκίνιος, που έγινε βασικός στόπερ στη θέση του Τιάγκο Σίλβα. Ο Ροντρίγκο Κάιο, ο Γουίλιαμ, ο Ρενάτο Αουγκούστο και φυσικά ο Νεϊμάρ, ο οποίος προτιμήθηκε να ηγηθεί της προσπάθειας στη χώρα του και να μην πάρει μέρος στο Copa America. Τα αποδυτήρια μύριζαν νέα αρχή.

Ο πρώην τεχνικός της Κορίνθιανς καθιέρωσε κάτω από την εστία τον Άλισον και έβαλε στην συνήθως αφελή όσον αφορά την αμυντική λειτουργία Βραζιλία καθαρό αμυντικό χαφ, τον Φερναντίνιο. Έχοντας ακριβώς μπροστά του τον Παουλίνιο, συμπληρώνεται άριστα ανασταλτικά.  Η αμυντική συνοχή ήταν αδιαπραγμάτευτη. «Πρέπει να γνωρίζεις, να καταλαβαίνεις και να αξιολογείς την αμυντική δουλειά, όπως ας πούμε αυτή του Νεϊμάρ με τον Σαμπαλέτα ή τον τρόπος που δούλευε ο Γκάμπριελ για να επιτρέπει στον Νεϊμάρ να βρίσκει ελευθερία. Πολύς κόσμος λέει ότι, αν βοηθάει στην άμυνα, ο επιθετικός μετά δεν θα έχει δυνάμεις για την επίθεση. Αυτά είναι βλακείες. Το σημαντικό είναι να βρεις τον τρόπο να το ισορροπήσεις», τόνισε ο Ομοσπονδιακός προπονητής μετά το ματς με την Αργεντινή, φέρνοντας ως παράδειγμα την κρίσιμη ενέργεια στην άμυνα, ενός απίστευτα επιθετικού παίκτη στο NBA. Την τάπα του ΛεΜπρον στον Ιγκουοντάλα στον τελευταίο περσινό τελικό.

Με τον άξονα θωρακισμένο και την αλλαγή στην νοοτροπία, ο Κουτίνιο με τον Νεϊμάρ απέναντι στην Αργεντινή ξεκίνησαν στα άκρα, έχοντας αρκετά ελεύθερο ρόλο (δείτε για παράδειγμα το 1-0, όπου ο Κουτίνιο φεύγει από τα αριστερά ενώ ξεκίνησε δεξιά). Ουσιαστικά αποτελούν την αιχμή του δόρατος του παιχνιδιού των Βραζιλιάνων. Ο Τιτέ επένδυσε στους πιο φορμαρισμένους του ποδοσφαιριστές, δίνοντάς τους την μπαγκέτα. Εφαρμόζοντας πλάνο για κυκλική αρχηγία (ο Νεϊμάρ μετά το χρυσό στους Ολυμπιακούς είχε δηλώσει ότι δεν θέλει πια να είναι αρχηγός) και απελευθερώνοντας τον σούπερ σταρ της Βραζιλίας, ο 55χρονος τεχνικός πήρε πολλά περισσότερα στην ανάπτυξη και τη δημιουργία. Ο Νεϊμάρ, ο οποίος φέτος βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση, έχει τέσσερα γκολ και πέντε ασίστ σε τέσσερα ματς προκριματικών. Έχει συμμετοχή δηλαδή στα εννιά από τα 15 γκολ της νέας εποχής, στην οποία η Σελεσάο έχει δει την εστία της να παραβιάζεται μόλις μια φορά! 

«Σε οποιαδήποτε άλλη εθνική, όλος ο κόσμος είναι χαρούμενος όταν η ομάδα νικά. Στη Βραζιλία πρέπει όχι μόνο να παίρνεις νίκες, αλλά να πετυχαίνεις πολλά γκολ και να παίζεις το πιο ελκυστικό ποδόσφαιρο που έχει δει ο κόσμος. Είναι απίθανο να μην ασφυκτιείς», είχε δηλώσει ο πρώην ομοσπονδιακός τεχνικός Κάρλος Αλμπέρτο Παρέιρα. Ο Τιτέ, στο Μινεϊράο άκουσε τον κόσμο να φωνάζει το όνομά του, νιώθοντας να ξεπλένει ένα μέρος της ντροπής. Είδε την ομάδα του να γίνεται ξανά συνώνυμο του jogo bonito. Κι αν καταφέρει να συνεχίσει την εξέλιξη και να συνδυάσει το ωραίο ποδόσφαιρο με την ουσία στην τελική φάση του Μουντιάλ,  θα γίνει συνώνυμο και της αλεγρία.