Μασία: Το DNA της Μπαρτσελόνα

Ο μύθος θέλει τον πρόεδρο Νούνιεθ να δέχεται σε δευτερόλεπτα την εισήγηση του Γιόχαν Κρόιφ, ο οποίος οραματιζόταν για την Μπαρτσελόνα αυτό που είχε ήδη ο Άγιαξ. Έτσι, τον Οκτώβριο του 1979 η περίφημη «La Masia» άνοιξε τις πύλες της, για να εξελιχθεί ίσως σε αυτό που είναι πιο περήφανοι οι Μπλαουγκράνα. Στο καμάρι τους.

Η «Masia de Can Planes», όπως είναι η πλήρης ονομασία του κτιρίου, ήταν αγροικία που χτίστηκε το 1702 δίπλα στο σημερινό «Καμπ Νόου». Η Μπαρτσελόνα την αγόρασε στις αρχές της δεκαετίας του '50 και αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως γραφείο για τους πολιτικούς μηχανικούς και αρχιτέκτονες, που δούλεψαν την κατασκευή του «Καμπ Νόου». Τον Σεπτέμβριο του 1957 μετά τα εγκαίνια του γηπέδου, η «Μασία» έκλεισε για κάποια χρόνια, μέχρι που στα μέσα της δεκαετίας του '60, ο τότε πρόεδρος, Ερίκ Λαουντέτ, αποφάσισε να την ανακατασκευάσει και να την επεκτείνει, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως έδρα των γραφείων του συλλόγου.

Τελικά, με την γιγάντωση της Μπαρτσελόνα, έπρεπε να αλλάξουν τόπο και τα γραφεία, καθώς ο χώρος πλέον ήταν πολύ μικρός. Έτσι, στα 610 τετραγωνικά μέτρα του διώροφου κτιρίου δημιουργήθηκαν αίθουσες μαθημάτων, αίθουσες ψυχαγωγίας, εστιατόριο, κουζίνα, γραφεία, βιβλιοθήκη και τέσσερα μεγάλα υπνοδωμάτια. Μπροστά και πίσω από το κτίριο κατασκευάστηκαν δυο ποδοσφαιρικά γήπεδα, ώστε οι νεαροί ένοικοι να μπορούν να προπονούνται, ενώ για να προστατευτεί η προσωπική ζωή των τόσο ευαίσθητων ηλικιών, απαγορεύτηκε η είσοδος σε οποιονδήποτε. Η «Μασία», όπως την μάθαμε τα τελευταία χρόνια, πήρε σάρκα και οστά.

Με εισήγηση του Πεπ Γκουαρδιόλα το 2007 όλα έγιναν πιο επαγγελματικά στη «Μασία». Ο μετέπειτα τεχνικός της Μπαρτσελόνα επέμεινε για την μεταφορά όλων των τμημάτων στην Ciutat Esportiva (το νέο προπονητικό κέντρο), ενώ δημιουργήθηκε και το «Laboratorio de I+D». ένα εργαστήριο έρευνας και ανάπτυξης, που στόχο είχε να θέσει τις βάσεις και να εξελίξει το ποδοσφαιρικό στιλ παικτών, που πλέον δούλευαν από μικρή ηλικία σε άκρως επαγγελματικά πρότυπα.

Η μετακόμιση

Τον Οκτώβριο του 2011 η Μπαρτσελόνα εγκαινίασε τη νέα «Μασία», που κόστισε περίπου 11 εκατ. ευρώ και ονομάστηκε στη μνήμη του Οριόλ Τορτ, του πρώτου συντονιστή των τμημάτων υποδομής και του πρώτου διευθυντή της. Ο Τορτ έφυγε από τη ζωή το 1999 και αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανθρώπων, που έδωσαν και την ψυχή τους για τον σύλλογο.

Ο Τορτ συνδύασε τη θέση του στους Μπλαουγκράνα με την κανονική του δουλειά ως ιατρικός επισκέπτης. Αφού σχολούσε, έβλεπε 100άδες ματς, προσπαθώντας να στελεχώσει τις ακαδημίες. Ήταν μία εποχή, που φυσικά δεν υπήρχαν τα μέσα που υπάρχουν σήμερα, και συνήθως η μόνη σημείωση ήταν το όνομα του παίκτη σε ένα χαρτάκι στην τσέπη του. Αργότερα, αποτέλεσε το δίδυμο της επιτυχίας με τον Ζοάν Μαρτίνεθ, που ήταν υπεύθυνος για τις ηλικίες από 14 μέχρι και 19. Ήταν η εποχή που παίκτες όπως ο Γκουαρδιόλα, ο Φάμπρεγας και ο Μπόγιαν βρέθηκαν στην Μπαρτσελόνα.

Ο Τορτ ήταν η ψυχή της «Μασία». Σε μία εποχή που ήταν δύσκολο να πείσεις τον κόσμο ότι είναι καλύτερο για τα παιδιά να μένουν μαζί και να δουλεύουν έτσι, εκείνος τα κατάφερε. Ήταν πάντα δίπλα τους. Ο Αρτέτα, μάλιστα, που ήταν πολύ μακριά από το σπίτι του και έβλεπε σπάνια την οικογένειά του, αποκάλυψε ότι ο Τορτ τον έπαιρνε μαζί του τα Σαββατοκύριακα και τον έκανε να νιώθει σαν μέλος της οικογένειάς του. Οι ιστορίες με τα ανέκδοτα, τις μιμήσεις και τα γέλια με τα παιδιά κατά τη διάρκεια των γευμάτων στην «Μασία» έδιναν και έπαιρναν.

Ο Τορτ δεν είχε γράψει ποτέ ούτε ένα report στην καριέρα του, όμως έδωσε και την ψυχή του για την Μπαρτσελόνα, κάνοντας εξαιρετική δουλειά. Πλέον, το όνομά του κοσμεί τις νέες εγκαταστάσεις, που έχουν την αισθητική που ταιριάζει απόλυτα στην Βαρκελώνη.

Κάθε χρόνο πάνω από 1000 αγόρια ηλικίας 6 έως 8 ετών περνούν από δοκιμαστικά στις ακαδημίες. Από αυτά στη «Μασία» θα καταφέρουν να γίνουν δεκτά περίπου 200. Πέρα από τα καθιερωμένα δοκιμαστικά, ο σύλλογος έχει αναπτύξει ένα τεράστιο δίκτυο scouting για παίκτες σε νεαρές ηλικίες. Περισσότεροι από 40 scouts βρίσκονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη (η πλειοψηφία φυσικά είναι εντός των συνόρων). Περισσότεροι από 300 παίκτες βρίσκονται στα διάφορα τμήματα της «Μασία», ενώ για την εξέλιξή τους δουλεύουν 25 προπονητές και πάνω από 100 γιατροί, διατροφολόγοι, ψυχολόγοι, γυμναστές κλπ.

Η φιλοσοφία της «Μασία»

Βασισμένη στις ιδέες του Πεπ Γκουαρδιόλα στηρίχτηκε σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Ανταγωνιστικότητα

2. Εκπαίδευση

3. Αθλητική κουλτούρα

Για να γίνει πραγματικότητα το πλάνο, θα έπρεπε η δεύτερη ομάδα (Barcelona B) να μην λειτουργεί απλά ως μονοπάτι για την πρώτη. Θα έπρεπε να γίνει εξίσου ανταγωνιστική. Όπως και έγινε. Αρχικά, ο Γκουαρδιόλα αποφάσισε να αγωνίζονται και παίκτες άνω των 21 ετών, προκειμένου να αποτελέσουν τον κορμό της δεύτερης ομάδας και δίπλα τους να λάμψουν οι νεαροί σε ηλικία παίκτες. Ο μέσος όρος παραμονής των τελευταίων στην ομάδα ορίστηκε στα 2 με 3 χρόνια, πριν αποφασιστεί αν πρέπει να ενσωματωθούν στην πρώτη. Για να τα καταφέρουν, θα πρέπει να έχουν την κατάλληλη ποδοσφαιρική κουλτούρα, που εστιάζεται στις αξίες που έχει θέσει η ίδια η Μπαρτσελόνα. «Εδώ μαθαίνουμε στα παιδιά πειθαρχία, τάξη και κανόνες συμπεριφοράς. Προσπαθούμε να δείξουμε στον κόσμο ότι ένας παίκτης μπορεί να εξελιχθεί σε αστέρι, χωρίς να είναι. επιδειξίας. Απλά, με το να κάνει τους συμπαίκτες του καλύτερους», είχε πει στο BBC ο διευθυντής της «Μασία», Κάρλες Φολγκέρα.

Στάδια καταξίωσης

Μόλις ένας παίκτης από τις ακαδημίες καταφέρει να βρει θέση στην Barcelona B, κατατάσσεται σε μία από τις δύο κατηγορίες. Η πρώτη αφορά εκείνους τους παίκτες που έχουν ξεχωρίσει και υπολογίζεται ότι μέσα στα επόμενα 2 χρόνια θα κάνουν το μεγάλο βήμα και η δεύτερη ουσιαστικά σε εκείνους, που έχουν την τελευταία ευκαιρία να πείσουν ότι μπορούν να τα καταφέρουν, έχοντας επίσης περιθώριο 2 ετών να αποδείξουν την αξία τους. Όλοι τους θα περάσουν από 3 στάδια:

- Πρώτο στάδιο: rotation. Σε όλους δίνεται η ευκαιρία να παίξουν. Δεν υπάρχουν ούτε απαιτήσεις ούτε πίεση. Σκοπός είναι όλοι οι παίκτες να γνωρίσουν και να συνηθίσουν το ανταγωνιστικό περιβάλλον, να πάρουν λεπτά συμμετοχής, να προσαρμοστούν και να αποβάλουν το άγχος.

- Δεύτερο στάδιο: ωρίμανση. Μετά το πρώτο στάδιο, οι παίκτες έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην ομάδα. Πλέον, θα πρέπει να δείξουν με την απόδοσή τους ότι έχουν το ταλέντο να κάνουν καριέρα.

- Τρίτο στάδιο: παίκτης-κλειδί. Το τελευταίο στάδιο φέρνει τον παίκτη πιο κοντά στην πρώτη ομάδα. Πλέον, θεωρείται παίκτης-κλειδί για τη δεύτερη ομάδα, κάτι που σημαίνει μεγαλύτερες ευθύνες. Αν καταφέρει να αντεπεξέλθει επιτυχώς στην πίεση, είναι έτοιμος για την πρώτη ομάδα.

Η χρονική διάρκεια καθενός από τα παραπάνω στάδια έχει οριστεί σε 6 με 9 μήνες. Η τελική αξιολόγηση φυσικά εξαρτάται από την απόδοση του κάθε παίκτη, όμως ως όριο έχουν οριστεί τα 21 χρόνια. Ακόμη και αν κάποιος δεν καταφέρει να βρει θέση στην πρώτη ομάδα, είναι δεδομένο, ότι έχοντας περάσει από όλα τα στάδια, έχει τη δυνατότητα να παίξει σε οποιαδήποτε άλλα ομάδα της πρώτης κατηγορίας. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη επιτυχία της «Μασία».

Η επιτομή ήρθε στις 25 Νοεμβρίου του 2012, όταν στο ματς με την Λεβάντε και οι 11 παίκτες της Μπαρτσελόνα στο γήπεδο ήταν από τις ακαδημίες! Επίσης, πριν από λίγες δημοσιεύτηκε η καθιερωμένη έρευνα του CIES για τα 5 μεγάλα πρωταθλήματα και για ακόμη μία χρονιά οι Μπλαουγκράνα είχαν τα πρωτεία σε παίκτες, που προέρχονται από τις ακαδημίες τους και αγωνίζονται σε οποιαδήποτε ομάδα. Συγκεκριμένα, 43 παίκτες από την «Μασία» αγωνίζονται σε ομάδες της πρώτης κατηγορίας σε Ισπανία, Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία, ενώ ακολουθεί η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με 36 και η Ρεάλ Μαδρίτης με 34.

Τέλος, το 2010 η τελική 3άδα υποψηφίων για την Χρυσή Μπάλα αποτελούταν από τους Μέσι, Ινιέστα και Τσάβι. Τρεις παίκτες που ξεκίνησαν από την «Μασία».