Ιερό Τοτέμ ή Χλωμό Πρόσωπο

Τα τελευταία δευτερόλεπτα του τελικού κυλούσαν βασανιστικά για τον πάγκο του Ολυμπιακού. Στην απέναντι άκρη του παρκέ, ο Ρούμπιο πανηγύριζε στους ώμους του Βάσκεθ, ο Πασκουάλ ετοιμαζόταν να «πετάξει» στα ουράνια του Μπερσί και ο Γκριμάου σκεφτόταν πώς θα σήκωνε ψηλά το κύπελλο. Την ίδια στιγμή, ο Παναγιώτης Γιαννάκης στεκόταν αμίλητος και σκεφτικός, αναλογιζόμενος τι πήγε στραβά και ο Ολυμπιακός βρέθηκε στο καναβάτσο με 18 πόντους στο κεφάλι.

Δεν ήταν εξάλλου η πρώτη φορά. Επί των ημερών του Γιαννάκη, ο Ολυμπιακός έχει διεκδικήσει οκτώ διοργανώσεις, έχει παίξει σε έξι τελικούς (τους πέντε με τον Παναθηναϊκό) και έχει κερδίσει ένα τρόπαιο, στον φετινό τελικό Κυπέλλου. Αυτό το 0-2 στο ελληνικό πρωτάθλημα, το 1-2 στο κύπελλο και το 0-1 στην Euroleague, σε συνδυασμό με τον περσινό χαμένο ημιτελικό στο Βερολίνο, συνθέτουν μια… κακή σούμα για τον Παναγιώτη Γιαννάκη, με τους τελικούς της Α1, να αποτελούν μια οριακή ευκαιρία για τον ίδιο και το μέλλον του στο Λιμάνι. Ή μήπως όχι;

Εδώ και τρεις μέρες, δημοσιογράφοι, φίλαθλοι αλλά και μέλη της ίδιας της ομάδας, «δείχνουν» τον Γιαννάκη ως βασικό υπαίτιο της αγωνιστικής κατάρρευσης του Ολυμπιακού στο Παρίσι, της εικόνας αναρχίας στον πάγκο της ομάδας, αλλά και της γενικότερης απειθαρχίας που χαρακτηρίζει τους «ερυθρόλευλους» εντός παρκέ. Με λίγα λόγια, ο Δράκος μοιάζει να διανύει τις τελευταίες μέρες του στον πάγκο του Ολυμπιακού, καθώς η περιβόητη υπομονή, που τόσο συχνά επικαλείται, έχει μάλλον στερέψει.

Ο Γιαννάκης, εδώ και 27 μήνες που βρίσκεται στο τιμόνι του Ολυμπιακού, έχει συνηθίσει να ζει και να εργάζεται με αμφισβήτηση. Το «κάνε την ομάδα πάλι πρώτη» που δονούσε το ΣΕΦ στο ξεκίνημα της συνεργασίας του με τον Ολυμπιακό, ακούγεται πλέον μόνο στο… ΟΑΚΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι ανάμεσα στους φιλάθλους του Παναθηναϊκού, ο Γιαννάκης είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, καθώς ουδείς επιθυμεί την αποχώρησή του από τον Πειραιά.

Υπό αυτές της συνθήκες, δεν θα ήταν εύκολο για κανέναν προπονητή να εργαστεί απερίσπαστος, πόσο μάλλον για τον Γιαννάκη, έναν άνθρωπο που είχε μάθει στη θητεία του στην Εθνική και το Μαρούσι να δουλεύει χωρίς άγχος και μέσα σε γενική αναγνώριση από παίκτες και αντιπάλους. Περασμένα μεγαλεία…

Τι είναι τελικά ο Παναγιώτης Γιαννάκης; Το «ιερό τοτέμ» του ελληνικού μπάσκετ ή ένα «χλωμό πρόσωπο»; Τα συμπεράσματα δικά σας!

«Πρότυπο» ή «υπερτιμημένος»
Ο Γιαννάκης ως αθλητής ήταν τεράστιος και το μέγεθος του φάνηκε από τον τρόπο που -εντός παρκέ- συνεργάστηκε με τον μέγιστο Νίκο Γκάλη. Ως προπονητής,  οδήγησε την Εθνική σε υψίπεδα που δεν είχαμε ποτέ ονειρευτεί, κάτι που γιγάντωσε δικαίως το μύθο του. Ενσαρκώνει το πρότυπο του μέσου Έλληνα –που όλοι θα θέλαμε να είμαστε- και παρά την γκρίνια και τους δαίμονες, που κατά καιρούς κυνηγάει, εν τέλει τα καταφέρνει χάρη στη δουλειά, την ταπεινότητα και την εργασιομανία του και τελικά θριαμβεύει σε πείσμα όλων. Είναι όμως αυτός ο πραγματικός Παναγιώτης Γιαννάκης;;;

Πολλοί του καταλογίζουν ότι όλα αυτά είναι ένα έξυπνα καλλιεργημένα προσωπείο με τον Γιαννάκη, ιδίως την εποχή της Εθνικής, να «πουλάει» μπασκετικό πατριωτισμό και την ιδέα της ομαδικότητα, προς ίδιον όφελος. Αποκορύφωμα ήταν η επιλογή του να πάει στον Ολυμπιακό, ενώ ήταν ακόμα προπονητής της Εθνικής και μάλιστα επιθυμούσε να παραμείνει στο τιμόνι του εθνικού συγκροτήματος και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008. Οι αντιδράσεις του στον πάγκο στους τελικούς εκείνης της χρονιάς εναντίον του Παναθηναϊκού «έριξαν» τον Γιαννάκη στα μάτια των ουδέτερων, που έβλεπαν το «εθνικό τοτέμ» να συναγωνίζεται τον Γιάννη Ιωαννίδη σε διαμαρτυρίες προς του διαιτητές σε γενικότερες αντιδράσεις στον πάγκο.

«Θεωρητικός του μπάσκετ» ή «μετρίων δυνατοτήτων»
«Μια πάσα κάνει δύο ευτυχισμένους», «η επίθεση είναι επένδυση στο χρηματιστήριο, ενώ η άμυνα είναι λεφτά στην τράπεζα», «οι μεγάλες ομάδες βάζουν το εγώ, κάτω από το εμείς». Οι συγκεκριμένες φράσεις αποτελούν πυλώνες της φιλοσοφίας τους Δράκου, χάρη στις οποίες η Εθνική Ελλάδας και το Μαρούσι (για τον Ολυμπιακό δεν παίρνουμε όρκο) έγιναν παρέες με  θαυμαστά μάλιστα αποτελέσματα. Ο Γιαννάκης τόλμησε και πέτυχε την αλλαγή φρουράς στην Εθνική, έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο σε νέα παιδιά που συμβόλιζαν το «αύριο» του ελληνικού μπάσκετ, ενώ στο Μαρούσι με ελάχιστο μπάτζετ και ρόστερ περιορισμένων δυνατοτήτων, έφτασε μέχρι τους τελικούς της Α1 και τον τελικό της FEL (σ.σ. Fiba EuroLeague). Το χρυσό του 2005, το ασημένιο στην Ιαπωνία το 2006, η 4η θέση στο Eurobasket του 2007 στη Μαδρίτη και η 5η θέση στους Ολυμπιακούς της Αθήνας και του Πεκίνου είναι σπουδαία παράσημα για τον Παναγιώτη Γιαννάκη και ουδείς μπορεί να του τα στερήσει.

Από την άλλη, ο Γιαννάκης κατηγορείται για φανερές ελλείψεις στην τακτική προετοιμασία πριν τους μεγάλους αγώνες , ενώ δεν διαχειρίζεται σωστά την ψυχολογία της ομάδας του, όταν αυτή κατεβαίνει στο παρκέ ως φαβορί. Δεν φημίζεται για τα τρικ του, ούτε για τους «πονοκεφάλους» που προκαλεί στους αντιπάλους προπονητές, ενώ επιλέγει μια πεπατημένη οδό, που όταν «στραβώσει» αδυνατεί να ελιχθεί και να αλλάξει το αγωνιστικό του πλάνο. Ο Ολυμπιακός φέτος, παίζει ένα μπάσκετ που δεν αρέσει στον Γιαννάκη, δε στηρίζεται στην προπονητική του φιλοσοφία και είναι επόμενο να μην το «υπηρετεί» πιστά. Ο Δράκος έχει μάθει να βασίζεται στην άμυνά του, αλλά με το φετινό υλικό του Ολυμπιακού (που ο ίδιος επέλεξε ή όφειλε να έχει επιλέξει), ζει και πεθαίνει από την επίθεσή του. Το αποτέλεσμα αυτής της… διχασμένης ομάδας, είναι ορατό στο παρκέ κι αυτό δεν θα αναιρείται ακόμα κι αν ο Ολυμπιακός θριαμβεύσει στους τελικούς της Α1…

«Παναγιώτης» ή «Γιαννάκης»
Ο Γιαννάκης μιλά στον ψυχισμό των παικτών, είναι φίλος μαζί τους, έδωσε νέα πνοή –και τι πνοή- στην Εθνική, απάλλαξε τους αθλητές του από το άγχος και αποτέλεσε πρότυπό αυταπάρνησης και εργατικότητας πάνω στο οποίο στηρίχθηκε επί πέντε χρόνια η Εθνική. Παίκτες όπως ο Σπανούλης, ο Διαμαντίδης, ο Ζήσης, ο Φώτσης, ο Παπαδόπουλος, ο Φώτσης, ο Βασιλόπουλος, ο Σχορτσανίτης, ακόμα και οι μεγαλύτεροι Παπαλουκάς και Κακιούζης, άλλαξαν επίπεδο με τον Γιαννάκη στον πάγκο, ενώ είχαν την αμέριστη στήριξη και εμπιστοσύνη του. Ο Παναγιώτης που τους ήξερε, τους καταλάβαινε, τους συμβούλευε και ήταν πάντα εκεί γι αυτούς.

Υπάρχει βέβαια και αντίλογος. Μετά τα πρώτα χρόνια, οι παίκτες του Γιαννάκη έπαψαν να παίζουν για τον ίδιο. Σταμάτησε να τους εμπνέει και σταμάτησαν να τον γουστάρουν. Εξάλλου δεν ήταν ποτέ και ο πιο εύκολος άνθρωπος για χαβαλέ (σ.σ. ποιος θα ήθελε να πάει για ποτά με τον Γιαννάκη, έχει πει χαρακτηριστικά ένας πρώην παίκτης του σε ανύποπτο χρόνο), όπως λένε όσοι τον γνωρίζουν καλά. Ακόμα και τα «παιδιά» που μεγάλωσαν με τα κατορθώματά του, συνέχιζαν να τον σέβονται, αλλά έπαψαν να τον θαυμάζουν και να τον γουστάρουν. Οι αγώνες της Εθνικής στο Πεκίνο και οι αντιδράσεις των διεθνών είναι αδιάψευστος μάρτυρας για τη συγκεκριμένη αλλαγή.

Στον Ολυμπιακό η κατάσταση μοιάζει χειρότερη. Οι παίκτες έχουν μονίμως νεύρα, η απειθαρχία και η έλλειψη υπομονής (σ.σ. τραγική ειρωνεία) είναι ορατή στον καθένα που παρακολουθεί έναν αγώνα του Ολυμπιακού, ενώ πολλές φορές μοιάζει ο καθένας να κάνει το… κομμάτι του, ανεξαρτήτως σχεδιασμού και αγωνιστικού πλάνου. Η εικόνα των παικτών του Ολυμπιακού να «διαφωνούν εντόνως» μεταξύ τους και να παρακούν τις εντολές του προπονητή, είναι τα στοιχεία που στεναχώρησαν περισσότερο τους φιλάθλους του Ολυμπιακού που ταξίδεψαν στο Παρίσι. Ο Γιαννάκης έχει «χάσει» τους παίκτες του, που δεν παίζουν αποκλειστικά για την ομάδα, αλλά ΚΑΙ για να αποδείξουν κάτι στον προπονητή τους. Σίγουρα πάντως, δεν παίζουν για πάρτη του.

Είναι δεδομένο ότι όλες οι μεγάλες ομάδες έχουν τριγμούς, ενώ δεν είναι πρακτικά αδύνατο για  παίκτες και προπονητές που ζουν μαζί επί 9 μήνες να μην έχουν κακές στιγμές μεταξύ τους. Τα ίδια έχουν συμβεί -κατά καιρούς- και στον Παναθηναϊκό, αλλά σκεφτείτε πότε ήταν η τελευταία φορά που διέρρευσαν «επεισόδια» από τα πράσινα αποδυτήρια….

«Ψύχραιμος» ή «αναποφάσιστος»
Η Εθνική Ελλάδας έχει γυρίσει τουλάχιστον πέντε μεγάλους αγώνες στην πρόσφατη ιστορία της, ενώ η ικανότητά της να κερδίζει σχεδόν όλους τους αγώνες που κρίνονται στο καλάθι είναι παροιμιώδης. Ακόμα και η νίκη του Ολυμπιακού επί της Παρτίζαν στην παράταση, θύμισε την Επίσημη Αγαπημένη που αρνούνταν να υποταχθεί, ακόμα και όταν ο αγώνας έμοιαζε χαμένος. Αυτό το refuse to lose που χαρακτήριζε τον Γιαννάκη ως παίκτη, έχει περάσει ως φιλοσοφία και στις ομάδες του και είναι κάτι που όλοι οφείλουν να του πιστώσουν.

Στον αντίποδα, ο Γιαννάκης πολλές φορές δείχνει να χάνει τον έλεγχο στα κρίσιμα λεπτά του αγώνα και να αφήνεται στις εμπνεύσεις των παικτών του, ιδίως στην Εθνική, όταν με Παπαλουκλα, Διαμαντίδη, Σπανούλη και Ζήση, είχε το κεφάλι του… ήσυχο. Στον Ολυμπιακό ο Γιαννάκης είναι νευρικός, φωνάζει σε παίκτες και διαιτητές, ενώ δεν εμπνέει ψυχραιμία στους παίκτες του, τις κρίσιμες στιγμές του αγώνα, που τα νεύρα όλων είναι στο κόκκινο. Όταν ο αντίπαλος σε πιέζει και κάνεις λάθη, θέλεις να κοιτάξεις στον πάγκο και να δεις ήρεμους ανθρώπους που έχουν πλάνο και οργάνωση. Όχι κάποιους (σ.σ. ο Γιαννάκης έχει και επιτελείο) που αναλώνονται σε κραυγές και χειρονομίες προς πάσα κατεύθυνση και που αντιδρούν υπό το κράτος του πανικού.

Η ομάδα πάλι πρώτη ή… δεύτερη
Με τον Γιαννάκη στον πάγκο, ο Ολυμπιακός κατέκτησε το πλεονέκτημα στην Α1 μετά το 2000, έναν τίτλο για πρώτη φορά μετά το 2002, προκρίθηκε στο Final 4 μετά από 10 χρόνια και προκρίθηκε στον τελικό της Euroleague μετά το 1997. Ο Ολυμπιακός διεκδικεί ακόμα το ελληνικό πρωτάθλημα, ενώ ένα ενδεχόμενο double θα προκαλέσει δικαίως ντελίριο ενθουσιασμού στο Λιμάνι. Είναι δεδομένο ότι ο ίδιος ο Γιαννάκης θα έχει μεγάλο μερίδιο από μια ενδεχόμενη τέτοια επιτυχία.

Στην άλλη όψη του νομίσματος πάντως, ο Ολυμπιακός είναι μια πανάκριβη ομάδα με παίκτες που θα έπαιζαν βασικοί στις περισσότερες ευρωπαϊκές ομάδες, με πρωτοφανή στήριξη από τη διοίκηση –παρά τη συνεχή ανομβρία- που επί των ημερών του Γιαννάκη στον πάγκο έχει κατακτήσει ένα κύπελλο, ενώ ετοιμάζεται για τους τελικούς (σ.σ. θεωρούμε δεδομένο ότι οι «αιώνιοι» θα αποκλείσουν Μαρούσι και Πανελλήνιο) με μειονέκτημα έδρας και την ψυχολογία στο ναδίρ. Αυτή η περίφημη υπομονή, που επικαλείται ο Γιαννάκης σε κάθε πιθανή και απίθανη στιγμή εκνευρίζει πλέον παίκτες φιλάθλους και -εσχάτως- τη διοίκηση του Ολυμπιακού.

Αντί επιλόγου: Δεν μπορεί βέβαια για όλα τα άσχημα να ευθύνεται ο Γιαννάκης και όλα τα καλά να γίνονται χάρη στους παίκτες. Ούτε άμοιρος ευθυνών είναι ο Δράκος, ούτε και «λίγος» όπως πολλοί υποστηρίζουν στον Ολυμπιακό. Είναι ένας άνθρωπος με τεράστια ιστορία στο μπάσκετ, τη μεγαλύτερη από οποιονδήποτε άλλον Έλληνα, που προσπαθεί να γίνει τόσο καλός προπονητής όσο ήταν και παίκτης. Για όσους έχουν δει τον Γιαννάκη να παίζει, καταλαβαίνουν ότι αυτό είναι μάλλον αδύνατο…