Η κατάκτηση της Δύσης

Oσο η Εθνική ομάδα προετοιμαζόταν για το Παγκόσμιο Κύπελλο, ένας παίκτης της έψαχνε σπίτι στο Χιούστον και ετοίμαζε τη μετακόμιση για την απέναντι όχθη του Ατλαντικού. Το ημερολόγιο έγραφε "Αύγουστος 2006" και το όνομα του μπασκετμπολίστα ήταν Βασίλης Σπανούλης.

Ενας τουλάχιστον από τους μελλοντικούς του συμπαίκτες, ο Σέιν Μπάτιερ, τον περίμενε στα γήπεδα του Μουντομπάσκετ για να του διδάξει τι εστί βερύκοκο. Ο Σπανούλης δέχθηκε μία μεγαλοπρεπή τάπα από τον Μπάτιερ, σε προσπάθεια για τρίποντο, αλλά το βερύκοκο το έφαγαν τα Αμερικανάκια.

Οι τυχεροί που βρεθήκαμε εκείνο το απόγευμα στη Σαϊτάμα ζήσαμε την πιο μεγάλη μέρα στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ - κι ας μην ήταν τελικός, κι ας μην έδινε κύπελλο. Ο Σπανούλης ταξίδεψε στο Χιούστον με ύφος μυρίων καρδιναλίων και δεν έχανε ευκαιρία να θυμίζει την Ιαπωνία στους νέους του γείτονες.

Το χαστούκι από την ταπεινή Ελλάδα πέρασε στο φολκλόρ του αμερικάνικου μπάσκετ και έγινε αφορμή για να ασχοληθεί πιο μεθοδικά το ΝΒΑ με τις διεθνείς του υποχρεώσεις. Εκτοτε, η Εθνική ομάδα των ΗΠΑ παραμένει αήττητη σε αγώνες με ξένες ομάδες. Οκτώ χρόνια.

Οκτώ χρόνια, που πέρασαν στο άψε σβήσε. Ενα απόγευμα, στην άλλη άκρη της γης. Η ωραιότερη μέρα που ζήσαμε ποτέ σε γήπεδο μπάσκετ.

Η Εθνική Ελλάδας προετοιμάζεται για το Μουντομπάσκετ και ένας παίκτης της ψάχνει σπίτι στο Χιούστον. Ετη φωτός μακριά από το χωριό όπου έκανε τα πρώτα του βήματα, ο Κώστας Παπανικολάου ζει το παιδικό του όνειρο και ετοιμάζει τη δύσκολη μετακόμιση, φορτωμένος όχι με το "πρέπει", αλλά με το "θέλουμε" του χώρου που εκπροσωπεί και της χώρας που τιμά.

Θέλουμε, έτσι για το γαμώτο, να στεριώσει και να διαπρέψει στο ΝΒΑ ένας παίκτης που γεννήθηκε, μεγάλωσε και ανδρώθηκε στην Ελλάδα, ένα ατόφιο προϊόν του ελληνικού μπασκετ, χωρίς αστερίσκους ("μα αυτός εμαθε το μπάσκετ στις ΗΠΑ', "μα αυτός δεν μιλάει καν ελληνικά") και χωρίς αυτές που το ρατσισταριό θα ονόμαζε "ειδικές συνθήκες" ("μα αυτός έχει Αφρικανούς γονείς"). Είναι τελείως συντεχνιακό το θέμα και ελπίζω να μη λάβει διαφορετική διάσταση στα μάτια του αναγνώστη. Η ελληνική Α1 ουδέποτε κατόρθωσε να γαλουχήσει έναν παίκτη ικανό για καριέρα στο ΝΒΑ.

Αυτό που για χώρες όπως η Ισπανία ή η Γαλλία κατάντησε ρουτίνα, για εμάς τείνει να γίνει χίμαιρα. Ο καλός μας Αντετοκούνμπο, πολύ πιο Ελληνας από τους πατριδοκάπηλους που κάνουν πατριωτισμό με άναρθρες κραυγές, έμελλε να στρώσει τον δρόμο. Και ο Παπανικολάου καλείται να τον ακολουθήσει.

Ο Σπανούλης έχασε τον οίστρο του πολύ νωρίς, ο Διαμαντίδης κράτησε τα παράθυρα κλειστά για να μην ακούει τις σειρήνες, ο Παπαλουκάς άργησε ν'ανθίσει και δεν είχε κουράγιο να κυνηγήσει την ευκαιρία, ο Φώτσης δοκίμασε όταν ακόμη ήταν άγουρος, ο Γιαννάκης γεννήθηκε σε λάθος εποχή, ο Φάνης δεν είχε μυαλό για προπόνηση.

Πιστεύω ότι όλοι αυτοί θα μπορούσαν να κάνουν αξιόλογη καριέρα στο ΝΒΑ. Ιδίως ο Διαμαντίδης είχε τα προσόντα για να γίνει ακόμα και All-Star.

Ο επόμενος που έχει σειρά να ανέβει στο παλκοσένικο είναι ο Κώστας Παπανικολάου, στην ίδια σκηνή που κάποτε ξέβρασε τον Βασίλη Σπανούλη. Ο δρόμος που τον περιμένει είναι αφάνταστα ανηφορικός, αλλά και το ταβάνι στα ύψη. Ελπίζω να καταλαβαίνει πόση δουλειά θα πρέπει να επενδύσει αν θέλει να κατακτήσει την άγρια Δύση...

Από τον πρωταθλητή Ευρώπης Ολυμπιακό στην υπέρλαμπρη Μπαρτσελόνα και από τη Βαρκελώνη απ'ευθείας στο ΝΒΑ: πτήση προς τα αστέρια, μέσα σ'ένα 12μηνο που χαρακτηρίστηκε από μετρημένα άλματα στο κενό.

Όταν οι Αγγελόπουλοι αποφάσισαν να τον πουλήσουν στους Ισπανούς, έκαναν το σωστό: όπως αποδείχθηκε, θα έχανε τον παίκτη χωρίς το παραμικρό αντίκρυσμα. Όταν η Μπαρτσελόνα έριξε στο τραπέζι του Παπανικολάου κλειστό συμβόλαιο, έκανε το σωστό: ειδάλλως θα έχανε τον παίκτη χωρίς το παραμικρό αντίκρυσμα. Όταν ο Κώστας έβαλε το χέρι βαθιά στην τσέπη για να εξαγοράσει προσωπικά τις πανάκριβες ρήτρες του συμβολαίου (όπως προβλέπεται από τον κανονισμό του ΝΒΑ) έκανε το σωστό. Δεν εμφανίζονται συχνά τέτοιες ευκαιρίες.

Οσο για τους Χιούστον Ρόκετς, που κάποτε έριξαν ασόδυο με την περίπτωση Σπανούλη, η επένδυση είναι χαμηλού ρίσκου και ενδεχομένως υψηλής απόδοσης. Για τα δεδομένα του ΝΒΑ, τα 4,8 εκατομμύρια δολάρια της πρώτης χρονιάς (της εγγυημένης δηλαδή) δεν είναι πολλά λεφτά. Ούτε θα έβρισκαν εύκολα παρόμοια περίπτωση στην κάπως κορεσμένη αγορά των free agents.

Ο Παπανικολάου φέρνει μαζί του πείρα, αθλητικά προσόντα, φλόγα, μακρυνό σουτ που σπανίζει στο ΝΒΑ, ένα πακέτο που μοιάζει με "λάιτ" εκδοχή του φευγάτου Τσάντλερ Πάρσονς. Στη χειρότερη για την ομάδα περίπτωση, θα αποδειχθεί ένα χαμένο στοίχημα, με παράπλευρα οφέλη. Και ο Σπανούλης, άλλωστε, άφησε στους Ρόκετς κέρδος. Η ανταλλαγή που έστειλε τα δικαιώματά του στους Σπερς το 2007 έφερε στο Χιούστον τον Λουίς Σκόλα.