Ο προφήτης Μάγερς, η Γιουρσενάρ και τα ελληνικά Ιμια!

31ο Ευρωμπάσκετ
(21 Ιουνίου-3 Ιουλίου 1999, Αντίμπ, Κλερμόν Φεράν, Ντιζόν, Τουλούζ, Λε Μαν, Πο, Παρίσι/ Γαλλία)
Στο βάθρο: 1. Ιταλία, 2. Ισπανία, 3. Γιουγκοσλαβία. Η Ελλάδα 16η με 0-3

Ναι, θα αρχίσω ασυνήθιστα αυτό το κείμενο, επισημαίνοντας προς τους νεότερους σε ηλικία ή τους έχοντες ασθενή μνήμη ότι δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, όπως διαιωνίζεται στο Μουντιάλ του 1950 το (απροσδόκητο και απίστευτο) αποτέλεσμα του αγώνα ΗΠΑ-Αγγλία που ενώ ήταν 1-0, αναπαράχθηκε από τις εφημερίδες ως 1-10!

Ναι, είναι αλήθεια και δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος ότι για την (τέταρτη στο Ευρωμπάσκετ του 1997 και στο Μουντομπάσκετ του 1998) ελληνική ομάδα, το Ευρωμπάσκετ του 1999 απέβη ένα πρωτοφανές, μοναδικό και ανεπανάληπτο κάζο: διήρκεσε μόλις τρία βράδια και κατέληξε σε τρεις ήττες, στην τελευταία θέση της κατάταξης, μεταξύ των 16 ομάδων, στον αποκλεισμό από το Ολυμπιακό Τουρνουά του 2000 και σε μια περίοδο εσωστρέφειας!

Ηellas, cent fois hélas», όπως ήταν ο τίτλος της γαλλικής εφημερίδας «Basket Hebdo» και σημαίνει «Ελλάδα, εκατό φορές αλίμονο»!

Για να πούμε και του στραβού το δίκιο, κάποιος... κερατάς πρέπει να μας έδωσε μια γερή μούντζα εκείνες τις μέρες, διότι δεν εξηγείται αλλιώς τόση μαζεμένη γκαντεμιά: στην πορεία προς τη Ντιζόν (όπου παράγεται η ομώνυμη μουστάρδα η οποία μας έκαψε τα σωθικά) η Εθνική έχασε από τραυματισμούς μια ολόκληρη, κανονική και εξαιρετική πεντάδα: τον Σιούτη, τον Λιαδέλη, τον Αλβέρτη, τον Οικονόμου και τον Ρεντζιά! Σαν να μην έφτανε αυτή η αδιανόητη ατυχία, η Εθνική έπεσε κιόλας στην κέντα του Μπογκόγεβιτς στην πρεμιέρα με τη Γερμανία, του Μπάρτον στη δεύτερη αγωνιστική με την Τσεχία και των Λιθουανών και ολοκληρώθηκε η συμφορά...

Κι ενώ η ελληνική ομάδα έβγαινε κακήν κακώς και κλοτσηδόν από το κάδρο της διοργάνωσης και συν τοις άλλοις έπρεπε να επουλώσει κιόλας τις μεγάλες πληγές του φιάσκου, η Ιταλία πετύχαινε ένα εντυπωσιακό «come back» στη διεθνή σκηνή και στεφόταν πρωταθλήτρια Ευρώπης μετά από 16 άγονα χρόνια, πάλι επί γαλλικού εδάφους και με τον ίδιο αντίπαλο στον τελικό: το 1983 είχε κατακτήσει τον τίτλο στη Ναντ και το 1999 ανέκτησε τα σκήπτρα στο Παρίσι, νικώντας και τις δύο φορές την Ισπανία!

Με τη λογική πως «η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που σερβίρεται κρύο», οι «ατζούρι» με τον Μπόγκνταν Τάνιεβιτς στον πάγκο τους πήραν τη ρεβάνς από τη Γιουγκοσλαβία για τις ήττες τους στους τελικούς του 1991 και του 1997. Απλώς αυτή τη φορά δεν αναμετρήθηκαν στον τελικό, αλλά στον ημιτελικό (71-62), όπου ο Τάνιεβιτς ρισκάρησε παίζοντας χωρίς κλασικό πόιντ γκαρντ και είδε την ομάδα του να επιδεικνύει τον ισχυρό χαρακτήρα τους, ο οποίος σφυρηλατήθηκε με τις... ήττες τους από την Κροατία και τη Λιθουανία!

Το Ευρωμπάσκετ του 1999 ήταν το πρώτο που διαχύθηκε σε τόσο μεγάλο βαθμό: οι αγώνες διεξήχθησαν σε επτά πόλεις (τέσσερις στην πρώτη φάση των ομίλων, δύο στον δεύτερο γύρο και το Παρίσι ως έδρα της τελικής φάσης). Από πλευράς αγωνιστικών τακτικών, η διοργάνωση σημαδεύθηκε από την έμφαση όλων των ομάδων στις (αλά Ζαλγκίρις στο προηγηθέν Φάιναλ Φορ του Μονάχου) αλλαγές κοντών-ψηλών στην άμυνα.

Στον ημιτελικό με την Ιταλία οι «πλάβι» (με τον Στογιάκοβιτς να μένει άφαντος, λόγω του τραυματισμού του και να γράφει μόλις επτά λεπτά συμμετοχής και 0/4 σουτ σε δυο ματς) γνώρισαν μόλις την τέταρτη ήττα τους σε πέντε χρόνια! Στον πάγκο των Σέρβων βρισκόταν βεβαίως ο Ομπράντοβιτς, που μερικές μέρες νωρίτερα είχε αναλάβει τον Παναθηναϊκό και στη δεύτερη φάση του Ευρωμπάσκετ, στο Πο, αντιμετώπισε (ως προπονητή της Σλοβενίας) τον προκάτοχό του στον πάγκο του «τριφυλλιού», Λευτέρη Σούμποτιτς!

Οι πέντε αλησμόνητες «εικόνες» μου

-Όλα τα ‘χε η (ελληνική) Μαριορή με τις απανωτές αποχωρήσεις παικτών λόγω τραυματισμών, της έτυχε και το κακό με τον Αλβέρτη και μας πήρε ο διάολος. Η τεχνική ηγεσία είχε στηρίξει σχεδόν όλα τα επιθετικά πλάνα της στον αρχηγό του Παναθηναϊκού, ο οποίος όμως κτύπησε στην προτελευταία προπόνηση της Εθνικής, στη Ντιζόν και το γεγονός αυτό ανέτρεψε όλο τον σχεδιασμό με αποτέλεσμα η ομάδα να βγει εκτός λειτουργίας και να αποτύχει παταγωδώς. Όπως είχε πει εκείνες τις μέρες ένα μέλος της ομάδας, «με το που βγήκε έξω ο Φράνκι, ξαφνικά όλοι θέλαμε να το παίξουμε Τζόρνταν»!

-Η σχηματική και αφηρημένη αναφορά (στην προηγούμενη παράγραφο) σε τεχνική ηγεσία κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά (Φεβρουάριος) είχε αποχωρήσει ο Παναγιώτης Γιαννάκης και η σκυτάλη πέρασε στα χέρια του Κώστα Πετρόπουλου, με τεχνικό σύμβουλο τον Γιάννη Ιωαννίδη, ο οποίος στο μεταξύ είχε επιστρέψει (και) στον Ολυμπιακό. Ωστόσο από την πρώτη στιγμή διαφάνηκε η σύγχυση των ρόλων και των αρμοδιοτήτων, καθώς ναι μεν ο «Ξανθός» καθόταν στην εξέδρα, αλλά είχε εμφανή επιρροή στα δρώμενα, με αποτέλεσμα αφενός να πάθουν...κοκομπλόκο (που βεβαίως τότε ήταν άγνωστη λέξη) οι παίκτες και αφετέρου να γίνουμε ως αποστολή το ανέκδοτο του Ευρωμπάσκετ! Στο αποκορύφωμα αυτής της ιλαροτραγωδίας, μας πήρε στο δούλεμα και ο Τσέχος προπονητής που είπε ότι «είχαμε εύκολη δουλειά, διότι οι μισοί παίκτες άκουγαν τον έναν κόουτς του πάγκου και οι άλλοι μισοί κοίταζαν τον κόουτς της εξέδρας»! Σαν να μην έφταναν τα απότοκα της δυαρχίας, η Εθνική, για πρώτη φορά, ανέδιδε και μια πολύ περίεργη και νεοπλουτίστικη ατμόσφαιρα, τον τόνο της οποίας έδιναν διάφοροι παρατρεχάμενοι που μπλέκονταν στα πόδια των παικτών...

-Στη Ντιζόν εμφανίστηκε για πρώτη φορά διεθνώς ο ηλικίας 21 ετών και προερχόμενος από την παρθενική σεζόν του στο ΝΒΑ, Ντιρκ Νοβίτσκι. Στην κολοβή, ελέω του lock out, χρονιά ο Γερμανός φόργουορντ των Μάβερικς είχε μέσο όρο 8.2 πόντους και 3.4 ριμπάουντ, αλλά οι Αμερικανοί τον ειρωνεύονταν, αποκαλώντας τον Irk Nowtzki: αφαιρούσαν επίτηδες από το όνομα του το αρχίγραμμα D, το οποίο στην μπασκετική καθομιλουμένη είναι η συντομογραφία του defense, εννοώντας ότι είναι νούλα στην άμυνα. Ωστόσο για την ελληνική ομάδα η Νέμεσις σε αυτόν τον αγώνα δεν ήταν ο Νοβίτσκι, αλλά ο εκ Σερβίας ορμώμενος Βλάντιμιρ Μπογκόγεβιτς ο οποίος μας «κάρφωσε» στην πρεμιέρα (58-59) με ένα τρίποντο-μαχαιριά με το οποίο οι Γερμανοί γύρισαν από το 56-48!

-Το χρυσό μετάλλιο που κατέκτησε η Ιταλία υπήρξε προϊόν προφητείας του Κάρλτον Μάγερς. Όπως έμελλε να συμβεί και μετά από έξι χρόνια στα καθ’ ημάς, με την μαντεψιά του Μιχάλη Κακιούζη, ο γκαρντ της Φορτιτούντο Μπολόνια βγήκε σαράντα μέρες πριν από την έναρξη του Ευρωμπάσκετ και είπε ότι «έχω ένα προαίσθημα ότι θα πάρουμε το χρυσό μετάλλιο» κι έπεσε διάνα! Ο Μάγερς, μαζί με τον (γιο του Ντίνο, που ήταν μεταξύ άλλων παρών στον θρίαμβο του 1983) Αντρέα Μενεγκίν και τον (MVP της διοργάνωσης) Γκρεγκόρ Φούτσκα συμπεριελήφθησαν στην all star πεντάδα του Ευρωμπάσκετ, αλλά εκείνος που έκλεψε την παράσταση στο τέλος της ημέρας ήταν ο Μπόγκνταν Τάνιεβιτς. Όρθιος έξω από τα αποδυτήρια του «Μπερσί», ενθουσιασμένος από τον θρίαμβο της ιταλικής ομάδας και καπνίζοντας το αγαπημένο «toscani» πουράκι του έδωσε ένα ρεσιτάλ, που είχα την ευτυχία να το απολαύσω μαζί με τον Γιάννη Φιλέρη. Στην κορύφωση αυτής της συνέντευξης κι αφού ο (απόφοιτος της φιλοσοφικής σχολής του πανεπιστημίου του Βελιγραδίου και με ειδίκευση στην παγκόσμια λογοτεχνία) «Μπόσια» εξάντλησε τα μπασκετικά θέματα και άρχισε τις βαθυστόχαστες αναλύσεις για την τριγωνική επίθεση των Μπουλς, για το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο του Αγιαξ, για τον «Ξένο» του Αλμπέρ Καμί, για τις «Απόψεις ενός κλόουν» του Χάινριχ Μπελ, για την «Άβυσσο» της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ και για τον «Ηλίθιο» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι!

-Μολονότι έχουν περάσει κιόλας 14 χρόνια από τότε θυμάμαι την αντίδραση μου στα δημοσιογραφικά θεωρεία του γηπέδου της Ντιζόν με το που έληξε ο αγώνας με τη Λιθουανία και στ’ αλήθεια με πιάνει ακόμη μια ανατριχίλα! Ενώ γύρω μου οι περισσότεροι είχαν μείνει αποσβολωμένοι από το πατατράκ, άλλοι έβριζαν κι άλλοι έτρεχαν για να προλάβουν να φτιάξουν τις βαλίτσες τους, η ταπεινότητα μου το έριξε στο συναίσθημα! Προτού αρχίσω να γράφω το κείμενο μου, σηκώθηκα όρθιος, έβαλα τα χέρια μου σε στάση προσευχής, κοίταξα ψηλά, ευχαρίστησα μεγαλόφωνα τον Θεό για όσες χαρές και μεγάλες συγκινήσεις με αξίωσε να ζήσω σε αυτή την ομάδα, έκανα τον σταυρό μου και μετά κάθισα ήσυχα στην καρέκλα μου και άρχισα να γράφω το κείμενο-μνημόσυνο! Την ίδια στιγμή στα αποδυτήρια της Εθνικής, η βουβαμάρα αποτύπωνε το μέγεθος του σοκ. Ο μόνος που βρήκε το κουράγιο να πει δυο κουβέντες και να αυτοσαρκαστεί ήταν ο Δημήτρης Παπανικολάου: «Το μόνο που μας μένει τώρα είναι να βάλουμε την ουρά στα σκέλια και να πάμε να κρυφτούμε στα... Ιμια» σχολίασε ο πρώτος σκόρερ της ομάδας ( με μέσο όρο 15.7 πόντους), ενώ στην Ελλάδα είχαν ήδη στηθεί τα ικριώματα. Μια εφημερίδα τα ‘χωσε χοντρά στον Ιωαννίδη με τον τίτλο «Διώξτε αμέσως τον... τσαρλατάνο», ενώ κατά την επιστροφή στην Αθήνα ο Γιώργος Σιγάλας ξιφούλκησε κατά πάντων, στοιχηματίζοντας κιόλας για την ανάκαμψη της ομάδας: «Βγάλτε τώρα όση χολή θέλετε και φτύστε μας, διότι δεν θα σας ξαναδοθεί τέτοια ευκαιρία ποτέ στο μέλλον»!