Είναι όλοι Ευρωπαίοι!

Νατουραλιζέ: Η λέξη προέρχεται από το αγγλικό ρήμα naturalise (μτφ. παίρνω κάτι και το κάνω ντόπιο) και προσδιορίζει συνήθως κάποιον που έχει λάβει κατά τη διάρκεια της ζωής του δεύτερη υπηκοότητα. Το φαινόμενο δεν είναι καθόλου «πρόσφατο», όσο και αν τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει μεγάλη… άνθηση.

Δεκατρείς ομάδες, παραπάνω από τις μισές ομάδες δηλαδή από αυτές που θα λάβουν μέρος στο Ευρωμπάσκετ της Λιθουανίας θα κάνουν χρήση του δικαιώματος της Fiba για χρησιμοποίηση ενός μη γηγενή παίκτη που έχει το διαβατήριο της χώρας και λογίζεται ως «νατουραλιζέ».

Η Ελλάδα φυσικά, δεν συμπεριλαμβάνεται στη λίστα αυτών, αφού μετά τον Ιάκωβο Τσακαλίδη (συμμετείχε στο Μουντομπάσκετ του 1998, το Ευρωμπάσκετ του 1999 και του 2003), η ΕΟΚ αποφάσισε να μην… νοθέψει ξανά την Εθνική ομάδα. Τα τελευταία χρόνια βέβαια, φορούν τη φανέλα της Εθνικής παίκτες που δεν γνωρίζουν καλά… ελληνικά, αλλά αυτοί είναι Έλληνες ομογενείς δεύτερης ή τρίτης γενιάς (Κουφός, αφοί Καλάθη, Μπράμος) και εννοείται πως δεν λογίζονται στους νατουραλιζέ.

Η έκπληξη ωστόσο στη λίστα των ομάδων που θα έχουν «εξωτερική» βοήθεια είναι η απουσία της Ρωσίας. Ο Τζέι Αρ Χόλντεν (με τον συμπατριώτη του Ντέιβιντ Μπλατ στον πάγκο) έγινε ο πιο αγαπητός Αμερικάνος ανάμεσα στους Ρώσους από την εποχή του «ψυχρού πολέμου» και μετά δίνοντας το χρυσό μετάλλιο στη «δεύτερη πατρίδα του» στο Ευρωμπάσκετ της Ισπανίας το 2007.

Το παράδειγμα του Χόλντεν ακολούθησε ο επίσης Αμερικάνος, Κέλι ΜακΚάρτι, αλλά πλέον οι Ρώσοι αποφάσισαν να μην έχουν νατουραλιζέ παίκτη στη σύνθεση τους. Την απόφαση της ομοσπονδίας επικρότησε μάλιστα και ο Αντρέι Βοτρόντσεβιτς που δήλωσε πριν από περίπου ένα μήνα πως «είναι σπουδαίο που η ομάδα που θα παίξει στο Ευρωμπάσκετ δεν θα έχει καθόλου νατουραλιζέ παίκτες στο ρόστερ της. Μέχρι πρότινος, οι “λεγεωνάριοι” ήταν τα πάντα για την ομάδα και οι Ρώσοι παίκτες έρχονταν σε δεύτερη μοίρα. Αυτό ήταν λάθος». Κάπως έτσι μπήκε μια (άνω;) τελεία στην αμερικανοποίηση των Ρώσων, αλλά το παράδειγμα ακολουθείται εδώ χρόνια από άλλους. Το gazzetta.gr αναλύει τις 13 φετινές περιπτώσεις.

Ισπανία
Σερζ Ιμπάκα (Οκλαχόμα Θάντερ)
Οι Ισπανοί συνηθίζουν εδώ και δεκαετίες να δίνουν δεύτερη υπηκοότητα σε ξένους που αγωνίζονται για χρόνια στο πρωτάθλημα τους και ξεχωρίζουν για τις επιδόσεις τους. Το φαινόμενο ωστόσο, κόπασε τα τελευταία χρόνια με τον Τζόνι Ρότζερς στους Ολυμπιακούς αγώνες του 2000 να αποτελεί το έσχατο παράδειγμα νατουραλιζέ Ισπανού. Το δίλημμα τέθηκε εκ νέου με τους Σέρζ Ιμπάκα και Νίκολα Μίροτιτς να διεκδικούν μια θέση στο ρόστερ των «φούριος ρόχας». Ο Κονγκολέζος ΝΒΑer κρίθηκε ότι μπορούσε να βοηθήσει πολύ περισσότερο από τον Μαυροβούνιο πάουερ φόργουορντ της Ρεάλ και έτσι ο Σέρτζιο Σκαριόλο υπολογίζει από τις 15 Ιουλίου (όταν πήρε το ισπανικό διαβατήριο) τον Ιμπάκα.

Γερμανία
Κρις Κέιμαν (Λος Άντζελες Κλίπερς)
Η όψη του έμοιαζε για Γερμανός, αλλά χωρίς να έχει πάει εκεί ποτέ στη ζωή και χωρίς να γνωρίζει να λέει ούτε «ja», ο Κρις Κέιμαν δεν θυμόταν καν ότι ο προπάππους του ήταν από τη Γερμανία. Το 2008 όμως, με την πρόκληση της συμμετοχής στους Ολυμπιακούς αγώνες μαζί με τον παλιόφιλο του, Ντιρκ Νοβίτσκι απέκτησε και τη γερμανική υπηκοότητα μαζί με την αμερικανική και φόρεσε τη φανέλα της εθνικής στο προολυμπιακό τουρνουά της Αθήνας και το τουρνουά του Πεκίνο. Λόγω λοκ άουτ στο ΝΒΑ η Γερμανία θα χρησιμοποιήσει και πάλι τον Κέιμαν που στο πλάι του Νοβίτσκι μπορεί να οδηγήσει την «νασιοναλμανσάφτ» μακριά.

Ισραήλ
Ντέιβιντ Μπλου (Μακάμπι)
Έφυγε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως Ντέιβιντ Μπλούθενταλ και Αμερικάνος και πλέον είναι Ισραηλινός και Ντέιβιντ Μπλου «κόβοντας» το επώνυμό του στη μέση. Απέκτησε την ισραηλινή υπηκοότητα το 2004, όταν είχε συμπληρώσει διετία στη χώρα, αλλά αρνήθηκε να αγωνιστεί με την εθνική ομάδα στα Ευρωμπάσκετ του 2005 και του 2007. Το 2010 μεταπείστηκε και μετά την αλλαγή του ονόματος του, αποφάσισε να αγωνιστεί στην εθνική Ισραήλ ενισχύοντας την στην πρώτη του μεγάλη διοργάνωση.

Μ. Βρετανία
Λούολ Ντενγκ (Σικάγο Μπουλς)
Η ανάληψη των ολυμπιακών αγώνων του 2012 ενεργοποίησε την μπασκετική ομοσπονδία της Μ. Βρετανίας για τα καλά. Ο γηγενής ΝΒΑer Μπεν Γκόρντον δεν τίμησε την εθνική ομάδα της πατρίδας που γεννήθηκε (από Τζαμαϊκανούς γονείς), αλλά ο Λούολ Ντενγκ είναι έτοιμος να κάνει ντεμπούτο σε μεγάλη διοργάνωση με την εθνική ομάδα που τίμησε από την ηλικία των Παίδων, παρά το ότι γεννήθηκε στο Σουδάν. Στα 13 του μετακόμισε οικογενειακώς στην Αγγλία και πήρε την υπηκοότητα που του έδωσε την ευκαιρία να κάνει θραύση στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα των μικρών ηλικιών.

ΠΓΔΜ
Μπο ΜακΚάλεμπ (Σιένα)
Στην Μερσίν ήταν καλός, στην Παρτιζάν εντυπωσιακός και στη Σιένα ηγέτης μέχρι να τραυματιστεί σοβαρά τον περασμένο Γενάρη. Η ΠΓΔΜ «ειδικεύεται» στην έκδοση διαβατηρίων, αλλά ο Μπο ΜακΚάλεμπ ήταν ο εκλεκτός για την εθνική ομάδα το καλοκαίρι του 2010. Αποδέχθηκε την πρόσκληση, αναδείχθηκε δεύτερος σκόρερ των προκριματικών και κέρδισε επάξια τη θέση και για τη Λιθουανία.

Μαυροβούνιο
Ομάρ Κουκ (Μιλάνο)
Ο Ομάρ Κουκ είναι ο πρώτος Αμερικάνος που θα αγωνιστεί σε μεγάλη διοργάνωση με το Μαυροβούνιο, καθώς η ανεξαρτητοποίηση από τη Σερβία πραγματοποιήθηκε μόλις το 2006 μετά το Μουντομπάσκετ. Ο Αμερικάνος γκαρντ ξεχώρισε με τις εμφανίσεις του στον Ερυθρό Αστέρα το 2008 και αμέσως έλαβε τη δυνατότητα να βρίσκει πιο εύκολα δουλειά στην Ευρώπη αγωνιζόμενος ως κοινοτικός, αλλά και να συμμετέχει στην εθνική ομάδα. Βοήθησε στη συμμετοχή του Μαυρουβουνίου στο Ευρωμπάσκετ όντας ο βασικός πόιντ γκαρντ την τελευταία τριετία.

Πολωνία
Τόμας Κελάτι (Κίμκι)
Ο Αμερικάνος σουτέρ με καταγωγή από την Ερυθραία είναι από τους ελάχιστους νατουραλιζέ που θα εμφανιστούν στο Ευρωμπάσκετ και θα έχουν κάποια σχέση με τη «δεύτερη πατρίδα» τους. Ο Κελάτι γνώρισε τη σύζυγο του που έχει καταγωγή από την Πολωνία κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Τουρόφ (2006-08) και λίγο αργότερα την παντρεύτηκε. Πήρε την πολωνική υπηκοότητα στις αρχές του 2010 και λίγους μήνες αργότερα αγωνίστηκε και με την εθνική ομάδα κερδίζοντας στο… νήμα και άλλους Αμερικάνους που πήραν πολωνικό διαβατήριο.

Κροατία
Ντοντάγιε Ντράπερ (Τσεντεβίτα)
Η περιήγηση του σε Αυστραλία, Γαλλία, Βέλγιο και Ιταλία δεν του απέφερε τίποτα ουσιαστικό στα πρώτα τρία χρόνια της επαγγελματικής του ζωής. Η μεταγραφή του ωστόσο στην Τσεντεβίτα τον έκανε να ξεχωρίσει. Η κροατική ομοσπονδία του έκανε πρόταση να αγωνιστεί στην εθνική ομάδα εξασφαλίζοντάς του κοινοτικό διαβατήριο και ο μετέπειτα MVP του Eurocup δεν έχασε την ευκαιρία να πάει χαμένη. Τον Ιούνιο του 2011 πήρε το κροατικό διαβατήριο και στη Λιθουανία θα γίνει για πρώτη φορά μέλος της «Hrvatska».

Βέλγιο
Μάρκους Φεζόν (Οστάνδη)
Ο γνωστός μας από τη θητεία του στο Περιστέρι προ διετίας βρίσκει ψωμί εδώ και μια δεκαετία στην Ευρώπη χάρη στο ένστικτο του σκόρερ. Το βελγικό διαβατήριο του όμως, τον διευκολύνει αρκετά δίνοντας του την ευκαιρία να αγωνιστεί και στην Ευρωλίγκα. Ο 33χρονος Αμερικάνος φορά τη φανέλα της βελγικής Οστάνδης, αλλά έχουν ήδη προηγηθεί επτά χρόνια (Πέπινστερ 2000-02, Σαρλερουά 2002-06, Οστάνδη 2010-11) στη «δεύτερη πατρίδα» του που πλέον υπηρετεί φορώντας και το εθνόσημο.

Βοσνία
Χένρι Ντόμερκαντ (Ούνικς Καζάν)
Αν και αμέσως μετά το κολέγιο βρήκε δουλειά στην Τουρκία (Καρσιγιάκα, Εφές), η Βοσνία ήτα αυτή που του προσέφερε τη δυνατότητα να αποκτήσει κοινοτικό διαβατήριο. Το καλοκαίρι του 2005 απέκτησε και δεύτερη υπηκοότητα και ένα χρόνο αργότερα την εκμεταλλεύτηκε υπογράφοντας ως κοινοτικός στον Ολυμπιακό. Από την πρώτη στιγμή του ζητήθηκε από την βοσνιακή ομοσπονδία να αγωνίζεται στην εθνική ομάδα και εκείνος αποδέχτηκε την πρόσκληση.

Ουκρανία
Στιβ Μπαρτ (Ντνίπρο)
Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με ραγδαίους ρυθμούς το μπάσκετ και στην Ουκρανία με την τοπική ομοσπονδία να καταφεύγει και αυτή στη λύση των νατουραλιζέ για να αναβαθμίσει την εθνική ομάδα. Ο Στιβ Μπαρτ (γιός του συνονόματου πατέρα του που έπαιξε το 1992 στον Ηρακλή) ξεχώρισε στο ουκρανικό πρωτάθλημα με τη φανέλα της Ντνίπρο και έτσι οι υπεύθυνοι της ομοσπονδίας δεν πολυσκοτίστηκαν για τον Αμερικάνο που θα βοηθήσει τη χώρα στο Ευρωμπάσκετ. Ο Μπαρτ πήρε το ουκρανικό διαβατήριο στις αρχές Ιουλίου και όλα πήραν το δρόμο τους…

Βουλγαρία
Ερλ Ρόουλαντ (Μάλαγα)
Η… φάμπρικα των διαβατηρίων σε Αμερικάνους παίκτες έχει ανοίξει εδώ και χρόνια στη Βουλγαρία και αναπτύχθηκε ακόμα περισσότερων επί των ημερών του Πίνι Γκέρσον στην τεχνική ηγεσία. Ο Ρόουλαντ ήταν ο… νικητής στη μονομαχία που κλήθηκε να δώσει με τον Αντρέ Όουενς το καλοκαίρι του 2009. Ως έπαθλο για τον παίκτη που θα έπειθε ότι ήταν ο καλύτερος νατουραλιζέ, είχε οριστεί η συμμετοχή στο Ευρωμπάσκετ του 2009. Ο Ρόουλαντ έκανε ντεμπούτο στην Πολωνία και ετοιμάζεται πλέον και για τη Λιθουανία.

Γεωργία
Μαρκές Χάινς (Γκραν Κανάρια)
Εσχάτως έχει μπει και η Γεωργία στο χορό της χορήγησης διπλής υπηκοότητας σε Αμερικάνους με τον Μαρκές Χάινς να είναι αυτός που κέρδισε και το… προνόμιο να αγωνιστεί στην εθνική ομάδα. Ο 25χρονος Αμερικάνος είναι αξιόπιστος σκόρερ και για αυτό το λόγο επιλέχθηκε έναντι του συμπαίκτη του στην Γκραν Κανάρια, Τορίν Γκριν που έχει επίσης, αγωνιστεί στην εθνική Γεωργίας.