Αποσχιστικές τάσεις στην Ευρώπη

Κρίση χρέους, ιστορικοί και εθνοτικοί παράγοντες δημιουργούν αστάθεια σε ευρωπαϊκές χώρες όπως το Βέλγιο, η Ισπανία και η Βρετανία με ριζοσπαστικές αλλαγές μεσοπρόθεσμα μέσα στην καρδιά της Δύσης να μην μπορούν να χαρακτηριστούν ως απίθανο σενάριο.

Το πολυπόθητο δημοψήφισμα στη Σκωτία είναι γεγονός

Πριν από μερικές μέρες ο βρετανός πρωθυπουργός, Ντέιβιντ Κάμερον, με την υπογραφή του, έδωσε το πράσινο φως για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη Σκωτία το 2014, με τις πιθανότητες ανεξαρτητοποίησής της να είναι αρκετές, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στη χώρα των Χάιλαντς. Πρόκειται για μία ιστορική εξέλιξη, αφού η Σκωτία αποτελεί τμήμα της Μεγάλης Βρετανίας από το μακρινό 1707.

Η Σκωτία αποτελεί μία από τις φτωχότερες περιοχές στη Βρετανία, με τους υπερμάχους της απόσχισης να υποστηρίζουν, σύμφωνα με την International Herald Tribune, ότι εάν τα έσοδα από τους υδρογονάνθρακες της Βόρειας Θάλασσας καταλήγουν στο Εδιμβούργο αντί του Λονδίνου, η κατάσταση θα αλλάξει. Ο τοπικός ηγέτης, Άλεξ Σάλμοντ δεν σκοπεύει να οδηγήσει την ανεξάρτητη Σκωτία εκτός Ε.Ε., αλλά ούτε και να υιοθετήσει το ευρώ.

Η κρίση χωρίζει Καταλονία και Ισπανία

Η σκωτσέζικη περίπτωση έδωσε ελπίδα στους Καταλανούς για μία παρόμοια εξέλιξη, με τις δηλώσεις για ανεξαρτησία από την Ισπανία να έχουν «φουντώσει» το τελευταίο χρονικό διάστημα. Αφορμή η οριακή οικονομική κατάσταση της Καταλονίας (όπως και των περισσότερων ισπανικών περιφερειών) ενώ η Μαδρίτη απέχει ένα βήμα από την προσφυγή στον Μηχανισμό Στήριξης. Η ογκώδης διαδήλωση, του 1,5 εκατομμυρίου πολιτών στη Βαρκελώνη πριν από ένα μήνα, που θεωρούν ότι είναι «ριγμένοι» σε σχέση με τη Μαδρίτη, όπως και το 51% -στις δημοσκοπήσεις- όσων επιθυμούν ανεξαρτητοποίηση δείχνουν ότι οι ισορροπίες είναι ιδιαίτερα λεπτές.

Τάσεις ανεξαρτητοποίησης δεν παρουσιάζει μόνο η Καταλονία αλλά και η Βασκονία, η οποία παραδοσιακά αισθάνεται ότι βρίσκεται στην Ισπανία μόνο... γεωγραφικά. Οι δύο περιοχές, εξάλλου, έχουν τοπικές διαλέκτους.

Δύο… ξένοι στο Βέλγιο

Στην καρδιά της Ευρώπης, το Βέλγιο, οι αποσχιστικές τάσεις δεν αφορούν μία συγκεκριμένη περιοχή αλλά τα δύο κομμάτια της χώρας. Βαλλόνοι (γαλλόφωνοι) και Φλαμανδοί (ολλανδόφωνοι) μοιάζουν σαν... ξένοι στην ίδια χώρα. Η μετάβαση από τη Βαλλονία στη Φλάνδρα μοιάζει σαν το πέρασμα από μία χώρα σε άλλη, με τις τοπικές εκλογές της προηγούμενης Κυριακής και το θρίαμβο της αποσχιστικής Νέας Φλαμανδικής Συμμαχίας στη Φλάνδρα να δημιουργεί αβέβαιη εικόνα για το μέλλον.

Ο Μπαρτ ντε Βένερ, φλαμανδός εθνικιστής και θριαμβευτής των εκλογών δήλωσε χαρακτηριστικά πριν από τις κάλπες: «Οι Φλαμανδοί κουράστηκαν να χρησιμοποιούνται σαν αγελάδες, να είναι καλοί μόνο για το γάλα τους».

Δεν θα πρέπει να ξεχαστεί εξάλλου ότι οι διαφωνίες Φλαμανδών και Βαλλόνων οδήγησαν σε ακυβερνησία 14 μηνών το Βέλγιο, πριν αναλάβει την πρωθυπουργία ο Έλιο ντι Ρουπό.

Τα παραπάνω παραδείγματα δεν είναι τα μόνα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αφού η ιταλική επαρχία του Νότιου Τιρόλο (στα σύνορα με την Αυστρία) συγκλονίστηκε από διαδηλώσεις υπέρ της ανεξαρτησίας τον περασμένο Απρίλιο. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από το χαμηλό ποσοστό ανεργίας, κάτι που αντιστρέφεται στον φτωχότερο ιταλικό Νότο.

Μία εξήγηση της «έκρηξης» των τάσεων ανεξαρτητοποίησης είναι οι δυσχερείς οικονομικές συνθήκες, που «αναγκάζουν» τις πιο εύπορες περιοχές να πληρώνουν για τις αδύναμες. Όπως αναφέρει το Reuters, η Καταλονία και η Φλάνδρα έχουν ήδη σχετική αυτονομία και υποχρεώνονται να συνεισφέρουν για τις φτωχότερες Ανδαλουσία και Βαλλονία αντίστοιχα, περιοχές, μάλιστα, με διαφορετικές γλώσσες.

Η ύπαρξη αποσχιστικών τάσεων, φυσικά, δεν σημαίνει ότι θα αλλάξει απαραίτητα και ο ευρωπαϊκός χάρτης. Οι πολίτες εάν τους δοθεί ευκαιρία παρόμοια με της Σκωτίας θα κληθούν να διαλέξουν την αυτονομία, όμως αυτή η προοπτική μπορεί να κρύβει κινδύνους, όπως η ευρωπαϊκή απομόνωση και η έλλειψη «στεγανών» σε περίπτωση οικονομικού αδιεξόδου. Από τις παραπάνω περιοχές, μόνο στην Καταλονία το ποσοστό υπέρ της απόσχισης υπερβαίνει το 50%.

Η επιδείνωση της κρίσης, όμως, στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αποτελεί παράγοντα που γιγαντώνει τη δυναμική των τάσεων αυτών και ως εκ τούτου, κανένα σενάριο δεν θα πρέπει να αποκλειστεί.

Πηγή: newpost.gr