“Ελλάδα μη ποντάρεις στη FIFA, επίβαλλε μόνη σου τη διαφάνεια στο ποδόσφαιρο!”

“Ελλάδα μη ποντάρεις στη FIFA, επίβαλλε μόνη σου τη διαφάνεια στο ποδόσφαιρο!”

Ο Βασίλης Σαμπράκος κουβεντιάζει με τον Andrew Jennings, τον δημοσιογράφο που αποκάλυψε τα σκάνδαλα διαφθοράς στη FIFA και καθοδήγησε το FBI στην έρευνα που οδήγησε στην σύλληψη στελεχών και στην καθαίρεση του Μπλάτερ. 

“Ελλάδα μη ποντάρεις στη FIFA, επίβαλλε μόνη σου τη διαφάνεια στο ποδόσφαιρο!”

Οι συλλήψεις των στελεχών της FIFA τον Μάιο του 2015 ήταν η αρχή της αποκάλυψης μιας ατελείωτης σειράς σκανδάλων διαφοράς στην Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Συνομοσπονδία. Ηταν η αρχή του τέλους του Σεπ Μπλάτερ, του Μισέλ Πλατινί και αρκετών ακόμη προσωπικοτήτων της διοίκησης του ποδοσφαίρου. Ηταν και το μεγαλείο της ερευνητικής δημοσιογραφίας. Το μεγαλείο του Andrew Jennings, ενός Σκοτσέζου Ρεπόρτερ, ο οποίος εκείνο τον καιρό συμπλήρωνε 13 χρόνια στο κυνήγι της διοίκησης της FIFA. Τα ευρήματα της δικής του έρευνας ήταν αυτά που προκάλεσαν το ενδιαφέρον του FBI και αποτέλεσαν την βάση της έρευνας που έκανε το FBI μαζί με την Διεθνή Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών και την Γενική Εισαγγελέα των ΗΠΑ με τη στενή συνεργασία του Andrew Jennings από το 2009 μέχρι και σήμερα.

Ο 73χρονος σήμερα Jennings είναι ένα είδος δημοσιογράφου υπό εξαφάνιση. Ο ορισμός του δημοσιογράφου που λειτουργεί στην ερευνητική δημοσιογραφία. Η ιστορία του στις μεγάλες αποκαλύψεις ξεκινά 30 χρόνια πίσω, όταν ετοίμασε ένα ντοκιμαντέρ για την διαφθορά στην Σκότλαντ Γιαρντ, και το BBC, για το οποίο εργαζόταν τον καιρό εκείνο, αρνήθηκε να το μεταδώσει. Ο Jennings παραιτήθηκε, και μετέτρεψε το υλικό σε βιβλίο, το Scotland Yard's Cocaine Connection, προβάλλοντας και το ντοκιμαντέρ σε άλλο τηλεοπτικό δίκτυο. Στη συνέχεια καταπιάστηκε με τη διαφθορά στην ΔΟΕ, στην οποία “αφιέρωσε” τρία βιβλία γεμάτα από σοβαρές αποκαλύψεις για δωροδοκίες και σκάνδαλα ντόπινγκ, οι οποίες ανάγκασαν μέλη της ΔΟΕ να παραιτηθούν. “Σκάλισε” το παρελθόν του τότε προέδρου της ΔΟΕ Χουάν Αντόνιο Σάμαρανγκ, φτάνοντας μέχρι τις ημέρες που υπηρετούσε τον δικτάτορα Φράνκο ως υπουργός των Σπορ στην Ισπανία. Κι όταν, το 2001, ο Σάμαρανγκ παραιτήθηκε από την ΔΟΕ, ο Jennings έστρεψε το βλέμμα του προς την FIFA.

Ξεκίνησε, το 2002, να ερευνά την πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και των εμπορικών δικαιωμάτων του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Συνειδητοποίησε γρήγορα ότι δεν θα πετύχαινε τίποτα αν δεν κατάφερνε να πάρει στα χέρια του έγγραφα – ντοκουμέντα της παράνομης διακίνησης χρήματος μεταξύ των στελεχών της FIFA. Βλέποντας την ανάγκη να φτάσει σε πηγές εντός FIFA, εμφανίστηκε σε μια συνέντευξη Τύπου του προέδρου Μπλάτερ στα γραφεία της FIFA στη Ζυρίχη, πήρε το μικρόφωνο και ρώτησε τον παντοδύναμο Μπλάτερ αν έχει δωροδοκηθεί ποτέ, προκειμένου να στείλει το “αν έχετε άπλυτα για τον Μπλάτερ, είμαι εδώ για να τα βγάλω στη φόρα” μήνυμα προς τα στελέχη της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας.

Η τακτική απέδωσε, ο Jennings απέκτησε πηγές εντός FIFA και έβαλε στο χέρι ένα σωρό από έγγραφα που ενοχοποιούσαν μια σειρά από ανώτατα στελέχη της FIFA, τα οποία μοιράζονταν το χρήμα που έκλεβαν από το ποδόσφαιρο.

Το 2006 ο Jennings κατάφερε το πρώτο σοβαρό χτύπημα στην FIFA του Μπλάτερ, με το ντοκιμαντέρ που ετοίμασε για την σειρά Panorama του BBC, με τίτλο "The Beautiful Bung: Corruption and the World Cup", παρουσιάζοντας τα ευρήματα της έρευνάς του πάνω σε καταγγελίες για δωροδοκίες στελεχών της FIFA για την εξαγορά ψήφων και για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων σχετικών με τα τηλεοπτικά και τα εμπορικά δικαιώματα του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Εβαλε στο κάδρο τον Μπλάτερ, και τον τότε αντιπρόεδρο της FIFA Τζακ Γουόρνερ, που ήταν και πρόεδρος της CONCACAF. Εκείνο τον καιρό ο Γουόρνερ ένιωθε τόσο αδιάφθορος, που δεν δίσταζε να εξυβρίζει και να απειλεί τον Jennings on camera.

Την ίδια χρονιά εξέδωσε και το πρώτο σχετικό βιβλίο, με τίτλο “FOUL! The Secret World of FIFA: Bribes, Vote-Rigging and Ticket Scandals”.

Το δεύτερο, και πιο ισχυρό χτύπημα ο Jennings το κατάφερε τον Νοέμβριο του 2010, με ένα νέο ντοκιμαντέρ που έπαιξε στον αέρα του BBC, με τίτλο “FIFA's dirty secrets”. Αν δεν το έχεις δει, μπορείς να το δεις σε δύο μέρη, πατώντας εδώ και εδώ. Θα μπεις αμέσως στο νόημα. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2014 εξέδωσε το δεύτερο σχετικό βιβλίο, με τίτλο “Omertà: Sepp Blatter's FIFA Organised Crime Family”. Το τρίτο εξεδόθη λίγο καιρό μετά τις πρώτες συλλήψεις στη Ζυρίχη, με τίτλο “The Dirty Game: Uncovering the Scandal at FIFA “.

Στα πρώτα χρόνια της έρευνάς του, για περίπου μια 5ετία, ο Jennings αντιμετωπιζόταν ως “ο τρελός του χωριού” ή/και ως ένας γραφικός που υπερβάλει. Οι celebrities δημοσιογράφοι έτρεχαν να εγκαταλείψουν τις διπλανές θέσεις σε κάθε συνέντευξη Τύπου, για να μη τους παρεξηγήσει ο Μπλάτερ και τα υπόλοιπα στελέχη της FIFA. Πολύ σύντομα η Παγκόσμια Συνομοσπονδία του απαγόρευσε την είσοδο στα γραφεία της. Ο Jennings όμως όχι απλώς δεν έχασε το κουράγιο του αλλά χρησιμοποίησε αυτό το πλεονέκτημα προκειμένου να κάνει γνωστό σε όλον τον πλανήτη ότι είναι αυτός που ερευνά τη FIFA με διάθεση να αποκαλύψει. Κάθε “πόρτα” από τη FIFA, κάθε άρνηση του Μπλάτερ και του Γουόρνερ να απαντήσουν στις ερωτήσεις που τους έθετε κυνηγώντας τους σε αεροδρόμια και προαύλια ξενοδοχείων έφερνε τον Jennings πιο κοντά σε όσους λειτουργούσαν εντός FIFA και δεν ανέχονταν άλλο το διεφθαρμένο καθεστώς.

Σήμερα, μερικές μέρες μετά τα 73α γενέθλιά του, ο Jennings ζει στη φάρμα του στη Βόρεια Αγγλία, συνεχίζει να σκαλίζει τη FIFA και να συνεργάζεται με τις αμερικανικές και τις διεθνείς ερευνητικές αρχές, περιμένει νέες συλλήψεις και το ίδιο σοβαρές εξελίξεις, σχεδιάζει να κάνει το ταξίδι στις ΗΠΑ για να παρευρεθεί στη δίκη του προφυλακισμένου Γουόρνερ και των υπολοίπων συλληφθέντων, και συνεχίζει να ερευνά τόσο τη ΔΟΕ του Τόμας Μπαχ όσο και την IAAF του Σεμπάστιαν Κόε. Ολη αυτή η δικαίωση της έρευνάς του δεν τον έβαλε στην “παίρνω εκδίκηση από όλους όσους με βάφτιζαν γραφικό για να απαξιώσουν τις αποκαλύψεις μου” φάση λειτουργίας. Δίχως ίχνος έπαρσης και γεμάτος ζωντάνια ο Andrew Jennings βρίσκει νόημα σε κάθε πράξη που μπορεί να δυναμώσει την ένταση της φωνής περί της ανάγκης να καθαρίσει επιτέλους το ποδόσφαιρο. “Αυτά τα αποβράσματα έκλεψαν το άθλημα του λαού. Το έκλεψαν, αυτά τα καθάρματα, οι κυνικοί κλέφτες”, επαναλαμβάνει σε κάθε δημόσια τοποθέτησή του.

Σήμερα το πρωί ο Andrew Jennings βρήκε νόημα για μια skype συζήτηση μαζί μου για το – φαινομενικά – νέο καθεστώς στην FIFA και για τον νέο πρόεδρο της UEFA. Ενας ερευνητής που έχει μελετήσει σε τέτοιο βάθος εδώ και περίπου 15 χρόνια την FIFA είναι ο καλύτερος συνομιλητής για να εκτιμήσει αν η Ελλάδα έχει τύχη να δει την Παγκόσμια Συνομοσπονδία να συνεργάζεται μαζί της για την πάταξη της διαφθοράς στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Είναι πολλά αυτά που κρατώ για μένα, ως ένα πολύ καλό και πολυδιάστατο μάθημα δημοσιογραφίας, από τη σημερινή συνομιλία μας. Είναι όμως και αρκετά αυτά που βρήκα νόημα να μοιραστώ μαζί σας.

Εχουμε νέο πρόεδρο στην FIFA, τον Τζιάννι Ινφαντίνο. Τον εμπιστεύεστε;

“Καθόλου! Γιατί να τον εμπιστευτώ; Είναι αποδεδειγμένα μέλος της παλιάς φρουράς. Εχει θητεύσει δίπλα σε όλους αυτούς που έχουν κατακλέψει το ποδόσφαιρο. Τον άκουγα να μιλά, προεκλογικά, για διαφάνεια, έκανε τη διαφάνεια σημαία του. Εχεις δει εσύ διαφάνεια στη FIFA από τον Φεβρουάριο που ανέλαβε μέχρι σήμερα; Ολα όσα κάνει μέχρι τώρα αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο, δεν δείχνει απολύτως καμία διάθεση για βάλει τη διαφάνεια στη λειτουργία της FIFA”.

Εχει και η UEFA νέο πρόεδρο, τον Αλεξάντερ Τσέφεριν.

“Διάβαζα χθες το εξαιρετικό ρεπορτάζ του νορβηγικού περιοδικού Josimar για την χρηματοδότηση που έλαβε η σλοβένικη ομοσπονδία από την UEFA στον καιρό του Ινφαντίνο εκεί. Είναι η πρώτη απόδειξη ότι δεν αλλάζει τίποτα στην UEFA. Το περιοδικό Josimar είχε δημοσιεύσει ένα εξαιρετικό, τεκμηριωμένο ρεπορτάζ και πριν από τις εκλογές της UEFA, σχετικά με τα κριτήρια επιλογής του Τσέφεριν. Το διαβάζεις και καταλαβαίνεις περί τίνος πρόκειται. Ευτυχώς που υπάρχουν media εκτός ελέγχου και επιρροής της FIFA στον πλανήτη. Ευτυχώς που υπάρχουν τα blogs σε όλο τον πλανήτη για να αποκαλύπτουν την αλήθεια που δεν θέλουν να αποκαλύψουν τα μεγάλα media. Τώρα που οι εφημερίδες πεθαίνουν και τα μεγάλα media ζουν με εξαρτήσεις, ευτυχώς υπάρχουν τα blogs, σε αυτά λειτουργούν αρκετοί αυθεντικοί ρεπόρτερ, που κάνουν πραγματικό ρεπορτάζ και έχουν το θάρρος να αποκαλύπτουν την αλήθεια”.

Εχετε κάνει τόσες αποκαλύψεις για τη FIFA, έχουν υπάρξει συλλήψεις, αποχώρησε ο Μπλάτερ, αλλά το καθεστώς δεν αλλάζει και το κατεστημένο απλώς αλλάζει φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά.

“Ναι, αλλά υπάρχει το δώρο θεού της έρευνας του FBI. Δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Εχουμε πολλά να δούμε και να ζήσουμε ακόμη σχετικά με τη FIFA. Ομως από μόνη της η έρευνα δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται να δυναμώσει η φωνή από όλους μας, σε παγκόσμιο επίπεδο, χρειάζεται να αυξηθεί η πίεση που ασκούν τα media, αυτή είναι η μόνη ελπίδα για να καθαρίσει το ποδόσφαιρο. Οι φίλοι του ποδοσφαίρου θέλουν να ξαναδούν καθαρό ποδόσφαιρο, αλλά δεν πρόκειται να φωνάξουν και να αντιδράσουν αν δεν υποστηριχθούν από τα media”.

Στη διάρκεια αυτής της πολυετούς έρευνας, έτυχε ποτέ μπροστά σας κάποιο ελληνικό όνομα;

“Οχι, ποτέ. Αλλωστε δεν υπήρξε Ελληνας στο υψηλότερο επίπεδο διοίκησης της FIFA. Εχω ακούσει ψιθύρους σχετικούς με ελληνικά ονόματα και την UEFA, αλλά χωρίς στοιχεία στα χέρια μου”.

Φοβηθήκατε ποτέ, αισθανθήκατε κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα, για τη ζωή σας ή τη δουλειά σας σε όλο αυτό το διάστημα που ερευνάτε την FIFA;

“Οχι, ποτέ, ούτε μία φορά, είμαι απολύτως κατηγορηματικός σε αυτό, δεν δέχθηκα καν απειλές. Πρόκειται για θρασύδειλους τυπικούς κλέφτες, δεν ήταν ικανοί να με βλάψουν, αυτό αποδείχθηκε”.

Αυτό τον καιρό η ελληνική κυβέρνηση ζητεί από την FIFA και την UEFA να τη βοηθήσουν, ή τουλάχιστον να μην την εμποδίσουν να καθαρίσει τη διαφθορά στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ζητά την παρέμβασή τους στην Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία προκειμένου αυτή να αναγκαστεί να αλλάξει καθεστώς. Στη θέση του υφυπουργού Αθλητισμού της Ελλάδας θα ποντάρατε σε αυτή τη βοήθεια; Τι θα κάνατε στη θέση του;

“Οσα βλέπω στη διάρκεια των τελευταίων μηνών δεν με πείθουν στο ελάχιστο ότι η FIFA αλλάζει. Συνεπώς δεν θα περίμενα πολλά, αν ήμουν ο υπουργός των Σπορ στην Ελλάδα. Δεν έχω μελετήσει την ελληνική ποδοσφαιρική ιστορία των τελευταίων ετών, αλλά μπορώ να πω δύο σίγουρα βήματα που θα έκανα αν ήμουν στη θέση της κυβέρνησης. Καταρχήν θα πίεζα πολύ τη FIFA και θα της έκανα πιο δύσκολη τη θέση. Θα της ζητούσα να εγκαταστήσει ένα κλιμάκιό της στην Ελλάδα για να παρακολουθεί το ελληνικό ποδόσφαιρο και να επεμβαίνει. Αυτή δεν διοικεί το ποδόσφαιρο παγκοσμίως; Ε, ας συνδιοικήσει με την Ελληνική Ομοσπονδία και το ελληνικό ποδόσφαιρο. Θα τους έφερνα κάθε δεύτερη εβδομάδα στην Αθήνα για να τους ζητήσω να κουβεντιάσουμε κάθε αλλαγή που αντιλαμβανόμουν ότι είναι αναγκαία, δίχως να παρέμβω εγώ στο αυτοδιοίκητο του ποδοσφαίρου. Θα τους έδειχνα με λεπτομέρεια τα προβλήματα και τη ρίζα τους, και θα απαιτούσα με αυτό τον τρόπο να προχωρήσουν στις αλλαγές.

Το κυριότερο όμως είναι άλλο. Θα επέβαλα τη διαφάνεια στις διαδικασίες, στη διαχείριση του χρήματος. Θα απαιτούσα να είναι online όλα τα οικονομικά στοιχεία της Ομοσπονδίας, του Πρωταθλήματος, των συλλόγων, τα πάντα. Αν όσοι διοικούν το ποδόσφαιρο αναγκάζονταν να εξηγούν δημοσίως πού πηγαίνει το κάθε ευρώ των εσόδων τους, αν αναγκάζονταν να εξηγήσουν πώς πληρώνουν την ακριβή ζωή που κάνουν, τα ταξίδια και τις πολυτέλειες, θα σταματούσαν να έχουν τρόπους για να κλέψουν. Κι αν δεν μπορούν να κλέψουν, οι κλέφτες φεύγουν από το ποδόσφαιρο, πηγαίνουν αλλού. Τόσο απλά την αντιλαμβάνομαι τη λύση, όχι μόνο για το εθνικό ποδόσφαιρο μιας χώρας αλλά για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο”. 

Best of internet