Οι «γίγαντες» της Ευρώπης και τα έσοδα τους

Οι πλουσιότερες ομάδες στην Ευρώπη δεν σταματούν να γίνονται πλουσιότερες, εδραιώνοντας στις περισσότερες περιπτώσεις ένα μονοπώλιο τίτλων, διακρίσεων και πετυχαίνοντας ολοένα και μεγαλύτερη πρόοδο στο κομμάτι του μάρκετινγκ. Ο Δημήτρης Ρούσσος γράφει για τα έσοδα των «κολοσσών» του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.

Εδώ και 19 χρόνια η εταιρία Deloitte έχει συγκροτήσει το λεγόμενο «Money League» για την παρακολούθηση της οικονομικής κατάστασης των ομάδων, τις πηγές των εσόδων τους και πολλά ενδιαφέροντα  στοιχεία για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες τους. Η έκθεση για κάθε Money League, που χωρίζεται σε ποδοσφαιρικές σεζόν, δημοσιοποιείται στο τέλος ενός ημερολογιακού έτους ή και λίγο αργότερα.

Έτσι, σήμερα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τα οικονομικά στοιχεία και λεπτομέρειες γύρω  απ' την οικονομική κατάσταση των ομάδων για τη σεζόν 2014-15. Οι ομάδες κατατάσσονται ανάλογα με τα έσοδα τους, που επιμερίζονται σε εκείνα απ' την ημέρα των αγώνων (εισιτήρια, μπουτίκ, καταστήματα κλπ), τα τηλεοπτικά έσοδα και τις διαφημίσεις και τις εμπορικές συμφωνίες. Εκεί, για άλλη μια χρονιά, 7η συνεχή, καταλαμβάνει η Ρεάλ Μαδρίτης, με έσοδα της τάξης των 577 εκατ. ευρώ, δεύτερη είναι η Μπαρτσελόνα (560,8 εκ.) και την πεντάδα συμπληρώνουν η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ (519,5), η Παρί Σεν Ζερμέν (480,8) και η Μπάγερν Μονάχου (470).

  Ομάδα Συνολικά έσοδα (σε εκ. ευρώ)
1. Ρεάλ Μαδρίτης 577
2. Μπαρτσελόνα 560,8
3. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 519,5
4. Παρί Σεν Ζερμέν 480,8
5. Μπάγερν Μονάχου 474
6. Μάντσεστερ Σίτι 463,5
7. Άρσεναλ 435,5
8. Τσέλσι 420
9. Λίβερπουλ 391,8
10 Γιουβέντους 323,9

Χαρακτηριστικό του πίνακα είναι η πρωτιά των ισπανικών υπερδυνάμεων, που αποσπούν τα περισσότερα χρήματα απ' όλους, εκμεταλλευόμενες την κυριαρχία τους στην Ισπανία και τη δύναμη τους στις διαπραγματεύσεις για οτιδήποτε συλλογικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης αφορά τις ομάδες στην Primera Division. Για να γίνει πιο απλό για τις ανάγκες της στιγμής, Ρεάλ και Μπαρτσελόνα αποσπούν τεράστια μερίδια στις συμφωνίες πώλησης των τηλεοπτικών δικαιωμάτων του πρωταθλήματος τους στο εξωτερικό, «ρίχνοντας» τις υπόλοιπες ομάδες, κάτι που δεν συμβαίνει στην Αγγλία και που μέχρι πρόσφατα επίσης αποκλειόταν κατηγορηματικά στη Γερμανία. Περισσότερα επ' αυτού σε επόμενο σημείωμα.

Η δυναμική του αγγλικού ποδοσφαίρου φαίνεται απ' την παρουσία της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στο Top - 10, που είναι η μόνη που δεν συμμετείχε για μια έστω χρονιά στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ.Τον πίνακα μέχρι την εικοσάδα συμπληρώνουν ομάδες με τακτική παρουσία στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις (Ντόρτμουντ - 280,6 εκ. / Σάλκε - 219,7/ Ατλέτικο Μαδρίτης - 187,1), αλλά και άλλες, των οποίων η παρουσία θεωρείται έκπληξη, όπως η Νιούκαστλ ή η Γουέστ Χαμ.

  Ομάδα Ποσά (σε εκατ. ευρώ)
11. Ντόρτμουντ 280,6
12. Τότεναμ 257,5
13. Σάλκε 219,7
14. Μίλαν 199,1
15. Ατλέτικο Μαδρίτης

187,1

16. Ρόμα 180,4
17. Νιούκαστλ 169,3
18. Έβερτον 165,1
19. Ίντερ 164,8
20. Γουέστ Χαμ 160,9

Για τις θέσεις δε που συμπληρώνουν το Top - 30, η κατάσταση είναι πλήρως... ελεγχόμενη απ' τους Άγγλους! Απ' τις 10 ομάδες οι 8 είναι ομάδες της Premier League, ενώ δεδομένης της νέας συμφωνίας πώλησης των τηλεοπτικών δικαιωμάτων του αγγλικού πρωταθλήματος, που θα αρχίσει να ισχύει απ' την ερχόμενη σεζόν (2016-17), οδηγεί τους συντάκτες της έκθεσης στο συμπέρασμα πως δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια να συμπεριλαμβάνονται στο Top - 30 και οι 20 ομάδες που θα αγωνίζονται στην Premier League!

  Ομάδα Ποσά (σε εκατ. ευρώ)
21. Γαλατάσαράι 159,1
22. Σαουθάμπτον 149,5
23. Άστον Βίλα 148,8
24. Λέστερ 137,8
25. Σάντερλαντ 132,9
26. Σουόνσι 132,8
27. Στόουκ 130,9
28. Κρίσταλ Πάλας 130,8
29. Γουέστ Μπρομ 126,6
30. Νάπολι 125,5

Πηγές εσόδων

Όπως προαναφέρθηκε, το Money League αξιολογεί τα έσοδα των ομάδων επιμερίζοντας τα σε τρεις κατηγορίες. Για το καθένα απ' αυτά συγκροτείται ξεχωριστός πίνακας, με ξεχωριστό ενδιαφέρον ο καθένας.

Matchday:

  Ομάδα Ποσά (σε εκατ. ευρώ)
1. 'Αρσεναλ 132
2. Ρεάλ Μαδρίτης 129,8
3. Μπαρτσελόνα 116,9
4. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 114
5. Τσέλσι 93,1
6. Μπάγερν Μονάχου 89,8
7. Παρί Σεν Ζερμέν 78
8. Λίβερπουλ 75
9. Μάντσεστερ Σίτι 57
10. Τότεναμ 54,2

Είναι χαρακτηριστική η πρώτη θέση της Άρσεναλ στα έσοδα των ομάδων απ' τη μέρα του αγώνα. Το Emirates δεν αποτελούσε μόνο αγωνιστική επένδυση για τους «κανονιέρηδες» του Αρσέν Βενγκέρ, αλλά και εμπορική, αφού οι τιμές των εισιτηρίων έχουν ανέβει κατακόρυφα. Η εκμετάλλευση των μπουτίκ του γηπέδου συνεπικουρούν τη βελτίωση των εσόδων τους, φέρνοντας την ομάδα πάνω από Ρεάλ και Μπαρτσελόνα, που έχουν μεγαλύτερα γήπεδα. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί πως επτά απ' τη δεκάδα προέρχονται απ' την Premier League, με την Παρί Σεν Ζερμέν να είναι η μόνη εκτός Αγγλίας και Ισπανίας.

Broadcasting:
 

  Ομάδα Ποσά (σε εκατ. ευρώ)
1. Ρεάλ Μαδρίτης 199,9
2. Μπαρτσελόνα 199,8
3. Γιουβέντους 199
4. Τσέλσι 178,2
5. Μάντσεστερ Σίτι 178
6. Άρσεναλ 167,7
7. Λίβερπουλ 163,2
8. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 141,6
9. Τότεναμ 125,2
10. Έβερτον 114,1

Eδώ επιβεβαιώνεται η κυριαρχία των Ισπανών, προς το παρόν τουλάχιστον, αφού η βελτιωμένη συμφωνία για τα τηλεοπτικά της Premier League μάλλον θα αλλάξει το τοπίο. Ξανά η παρουσία των αγγλικών ομάδων δεσπόζει (7/10), ενώ  αξιοσημείωτη είναι η «είσοδος» της Γιουβέντους, της μόνης ομάδας εκτός Ισπανίας και Αγγλίας.

Commercial:

  Ομάδα Ποσά (σε εκατ. ευρώ)
1. Παρί Σεν Ζερμέν 297
2. Μπάγερν Μονάχου 278,1
3. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 263,9
4. Ρεάλ Μαδρίτης 247,3
5. Μπαρτσελόνα 244,1
6. Μάντσεστερ Σίτι 228,5
7. Λίβερπουλ 153
8. Τσέλσι 148,7
9. Ντόρτμουντ 144,3
10. Άρσεναλ 135,8

Στον πίνακα απ' τα εμπορικά έσοδα παρατηρούνται δυο στοιχεία που απουσίαζαν απ' τις δυο προηγούμενες κατηγορίες: 1) Η Παρί βάζει τα «γυαλιά» σε όλους τους άλλους, έχοντας σημαντική διαφορά απ' τη δεύτερη Μπάγερν και 2) υπάρχει μεγάλη διαφορά της 10ης Άρσεναλ με τους πρώτους Γάλλους (135,8 έναντι 297). Εδώ η κατάσταση είναι πολυποίκιλη, αφού ο πίνακας συγκροτείται από δυο γερμανικές ομάδες (Ντόρτμουντ, Μπάγερν), μια γαλλική (Παρί), πέντε αγγλικές (Μαν. Γιουνάιτεντ, Μαν. Σίτι, Άρσεναλ, Τσέλσι, Λίβερπουλ) και δυο ισπανικές (Ρεάλ, Μπαρτσελόνα).

Ένας δυνατός παίκτης σε κάθε χώρα και... νικητές οι Άγγλοι!

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση στα επιμέρους 5 κορυφαία πρωταθλήματα, δηλαδή την Premier League, την Primera Division, τη Serie A, τη Bundesliga και τη Ligue 1. Σε κάθε λίγκα φαίνεται πως η ομάδα που «μονοπωλεί» στην κατάκτηση των τίτλων είναι κι αυτή που προηγείται με διαφορά απ' τις υπόλοιπες. Είναι σημαντικό να κατανοηθεί πως εκτός της αυτονόητης εισροής μεγάλων χρηματικών ποσών στα ταμεία της Παρί Σεν Ζερμέν, της Γιουβέντους ή της Μπάγερν απ' την αδιαπραγμάτευτη συμμετοχή στους στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ, τα κέρδη γι' αυτές τις ομάδες είναι πολλαπλά, αφού εδραιώνουν την κυριαρχία τους εντός συνόρων, εκμεταλλεύονται τη θέση τους για να αποσπούν μεγαλύτερα κομμάτια απ' την «πίτα» που μοιράζεται συλλογικά, ενώ πετυχαίνουν καλύτερες εμπορικές συμφωνίες.

Μια «Μεγάλη Κυρία» ψάχνει ανταγωνιστές

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γιουβέντους, που πρώτη κατανόησε τη σημασία του ιδιόκτητου γηπέδου, πρώτη το έφτιαξε και φυσικά είναι αυτή που ξεχωρίζει σε αγωνιστικές και οικονομικές επιτυχίες. Η παρουσία της στον τελικό του Βερολίνου στο Τσάμπιονς Λιγκ 2014-15 τη βοήθησε να πετύχει αύξηση 16% στα έσοδα της, αυξάνοντας τη διαφορά απ' την 11η Ντόρτμουντ στα 40 εκατομμύρια ευρώ και παραμένοντας στη δεκάδα δίχως κινδύνους.

Παρότι μάλιστα υπάρχουν τέσσερις ιταλικές ομάδες στο Top - 20, οι σύλλογοι  της Serie Α δυσκολεύονται να κοντράρουν τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές ομάδες της λίστας, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης ιδιόκτητων γηπέδων. Χαρακτηριστικό είναι πως οι υπόλοιπες τρεις ιταλικές ομάδες, πλην της Γιούβε, καταλαμβάνουν τις τρεις τελευταίες θέσεις στο top - 20 των εσόδων απ' τις ημέρες των αγώνων τους, με τις προοπτικές του ανταγωνισμού να μην είναι ευνοϊκές γι' αυτές τα επόμενα χρόνια.

Η Παρί παίζει μόνη της

Στη Γαλλία υπάρχει μια ομάδα, που μάλιστα βελτίωσε τη θέση της σε σχέση με πέρυσι, μετακινούμενη απ' την πέμπτη στην τέταρτη θέση, την υψηλότερη που έχει καταλάβει ποτέ γαλλικός σύλλογος στο Money League. Τα διαφημιστικά έσοδα της ήταν για άλλη μια χρονιά τα κορυφαία, ενώ παρατηρήθηκε αύξηση στα έσοδα απ' τις ημέρες των αγώνων και τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Οι επιτυχίες αυτές συνδυάστηκαν και με αγωνιστική πρόοδο, αφού η ομάδα του Λοράν Μπλαν έφτασε και μέχρι τα προημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ.

Εντούτοις στη χώρα που θα φιλοξενήσει το ερχόμενο EURO παρατηρείται το εξής παράδοξο: οι ομάδες επενδύουν στα γήπεδα, πολλές αποκτούν ιδιόκτητα, όμως καμία εκτός απ' τους Παριζιάνους δεν έχει θέση στο Top - 30. Ομάδες που παραδοσιακά συμμετείχαν στο Τσάμπιονς Λιγκ και είχαν πάντα σεβαστό πλασάρισμα στο Money League, όπως η Λυών και η Μαρσέιγ, περισσότερο «υποβιβάζονται» παρά φαίνεται να έχουν προοπτική να βελτιώσουν τη θέση τους τα αμέσως επόμενα χρόνια, σύμφωνα πάντα με τις προβλέψεις της Deloitte.

Bayern über alles, αλλά...

Οι Βαυαροί είναι μια απ' τις τρεις ομάδες, μαζί με τη Ρεάλ και τη Μάντσεσερ Γιουνάιτεντ, που βρίσκονται πάντα στο top - 10, όμως είναι η πρώτη φορά στα τελευταία 12 χρόνια που υποχώρησε μια θέση. Ο λόγος είναι η πτώση στα διαφημιστικά έσοδα παράλληλα με την άνοδο άλλων ομάδων, παρότι διατηρούν ακόμα τη δεύτερη θέση στον πίνακα.

Η Σάλκε και η Ντόρτμουντ συμπληρώνουν την τριάδα των Γερμανών στο top - 20, με τις διαφημίσεις να είναι υπεύθυνες για περίπου το 50% των εσόδων τους. Η Ντόρτμουντ εξακολουθεί μάλιστα να έχει τη μεγαλύτερη πληρότητα γηπέδου απ' όλες τις ομάδες της λίστας, σχεδόν 80.000 εισιτήρια μέσο όρο!

Τον χαβά τους οι Ισπανοί

Το κλείσιμο του 2015 βρήκε τη Ρεάλ Μαδρίτης στην κορυφή του Money League για 11η συνεχόμενη χρονιά. Η πίεση απ' τη μεριά των Άγγλων θα αυξηθεί, λόγω της νέας τηλεοπτικής συμφωνίας, όμως η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, που βρίσκεται αρκετά κοντά της, ενδεχομένως να μην εκμεταλλευτεί την ώθηση αυτή, αφού κινδυνεύει να βρεθεί για άλλη μια χρονιά, μετά την περσινή, εκτός ευρωπαϊκών διοργανώσεων.

Η Μπαρτσελόνα ανανεώθηκε απ' τους αγωνιστικούς θριάμβους της περασμένης σεζόν, ανακτώντας τον τίτλο στην Ισπανία και φυσικά κατακτώντας το Τσάμπιονς Λιγκ. Αυτό την επανέφερε στη δεύτερη θέση, αντί της Γιουνάιτεντ.

Η Ατλέτικο, παρότι δεν μπόρεσε να επαναλάβει τα όσα εκπληκτικά πέτυχε τη σεζόν 2013-14, διατήρησε τη 15η θέση στη λίστα, αυξάνοντας τα διαφημιστικά της έσοδα. Συνολικά, η προοπτική για τις ισπανικές ομάδες εκτός των δυο «γιγάντων» είναι καλή, αφού ο νέος νόμος που ψηφίστηκε πριν την έναρξη της σεζόν που διανύουμε όρισε μια δικαιότερη κατανομή των συλλογικών εσόδων απ' την πώληση των δικαιωμάτων της Primera Division. Είναι χαρακτηριστικό πως, μέχρι πέρυσι, η τελευταία ομάδα της Premier League έπαιρνε περισσότερα λεφτά απ' την Ατλέτικο Μαδρίτης, που κατετάγη τρίτη στην Ισπανία!

Πηγή στοιχείων: deloitte.com