Μέρκελ: Πάρτε τώρα όλα τα μέτρα

Στην τελική ευθεία, με πολλά αγκάθια, εισέρχονται οι διαβουλεύσεις σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τη διάσωση της Ελλάδας. Στόχος των κοινοτικών παραγόντων σε αυτόν τον αγώνα δρόμου των 18 ημερών είναι να ληφθούν οριστικές αποφάσεις-πακέτο για την Ελλάδα στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 18-19 Οκτωβρίου.

Ωστόσο, παρά τη δεδηλωμένη αυτή πολιτική βούληση, εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα μια σειρά από επιμέρους δυσεπίλυτα θέματα. Βασικό εμπόδιο παραμένει η κόντρα που έχει ξεσπάσει μεταξύ ΕΕ και ΔΝΤ σχετικά με το ποιος και πώς θα επιμεριστεί το κόστος από την επιμήκυνση του ελληνικού προγράμματος.

Μεταξύ των εναλλακτικών λύσεων που εξετάζονται, περιλαμβάνεται και η δυνατότητα να διακρατήσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν ή να τα πουλήσουν στην τιμή που τα αγόρασαν. Σε αυτό το σενάριο, όμως, αντιδρούν έντονα τόσο η Γερμανία όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι πιέσεις του ΔΝΤ για κάλυψη του κόστους από τις χώρες της Ευρωζώνης συναντά τις ισχυρές αντιρρήσεις του σκληρού πυρήνα των χωρών του κοινοτικού Βορρά, που υποστηρίζουν ότι παρόμοια απόφαση «δεν εγκρίνεται από τα εθνικά τους κοινοβούλια», κυρίως στη Γερμανία που βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης ΕΕ και ΔΝΤ βρίσκεται ουσιαστικά η άρνηση των Ευρωπαίων εταίρων να αποδεχτούν «κούρεμα» στα διμερή δάνεια. Ενδεικτική των αρνητικών διαθέσεων του Ταμείου ήταν η τοποθέτηση του εκπροσώπου του στη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας της Ευρωζώνης την περασμένη Πέμπτη στις Βρυξέλλες.

Με ιδιαίτερα σκληρά λόγια επέκρινε τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν στις ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα, αλλά και στη συμφωνία μεταξύ των πολιτικών αρχηγών. Απέφυγε, ωστόσο, να αναφερθεί στο θέμα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που διχάζει τις δύο πλευρές του Ατλαντικού σχετικά με τη λύση που θα πρέπει να δοθεί στο ελληνικό ζήτημα.

Το ΔΝΤ διατυπώνει επιφυλάξεις για το κατά πόσον είναι εφικτό, με τα σημερινά δεδομένα, το δημόσιο χρέος να υποχωρήσει στα επίπεδα του 120%, που είναι και ο στόχος του δεύτερου προγράμματος. Βασικός πονοκέφαλος είναι η εξεύρεση λύσης, προκειμένου να μπορέσει το χρέος να θεωρηθεί βιώσιμο και να συνεχιστεί η χρηματοδότηση από το Ταμείο. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουάσιγκτον θεωρεί αναπόφευκτες νέες παρεμβάσεις στην οικονομική πολιτική και πιέζει για νέα αναδιάρθρωση, του δημοσίου αυτήν τη φορά, χρέους.

Προτροπές
Στις έως τώρα σχετικές προτροπές του ΔΝΤ η Ευρώπη απαντούσε ότι το θέμα δεν είναι της παρούσης, διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι το ζήτημα αυτό δεν πρέπει να ανοίξει. Ωστόσο, φαίνεται πως πλέον «ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι» και οι αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις είναι περιορισμένες. Καθοριστικοί παράγοντες για τη λήψη των τελικών αποφάσεων θα είναι η ετυμηγορία της τρόικας και κυρίως το κεφάλαιο της έκθεσης που θα αφορά τη βιωσιμότητα του χρέους.

Με δεδομένες τις δυσοίωνες προοπτικές σε ό,τι αφορά την έξοδο από το τούνελ της ύφεσης, παράγοντες των Βρυξελλών υποστηρίζουν ότι η μόνη λύση για την Ελλάδα είναι τελικά ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πέντε σημείων που θα δημιουργήσει βάσιμες προοπτικές ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.

Αυτή η στρατηγική επικεντρώνεται στην ταχεία εφαρμογή των επώδυνων μέτρων, την επιμήκυνση του προγράμματος κατά δύο χρόνια, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον ευρωμηχανισμό στήριξης, την αναπόφευκτη τελικά αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους και την εκπόνηση ενός αναπτυξιακού Σχεδίου Μάρσαλ. Ενα πρόγραμμα που θα βασίζεται κυρίως στην επίσπευση της εκταμίευσης των δόσεων και των παγωμένων κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Πάντως, πολλά θα εξαρτηθούν και από τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις τις οποίες θα δημοσιοποιήσει η Κομισιόν στις 7 Νοεμβρίου.
Οι εκτιμήσεις αυτές για βασικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας την επόμενη διετία (ανάπτυξη, έλλειμμα, χρέος, ανεργία και πληθωρισμό) θα αποτελέσουν την πυξίδα των αποφάσεων που θα πρέπει να λάβουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, πιθανώς στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Πιστή στη βήμα βήμα προσέγγιση για την επίτευξη συνολικής λύσης, η ΕΕ κινείται με γνώμονα το σύνθημα «πρώτα πράξεις και στη συνέχεια σταδιακή επιβράβευση».

Εν τω μεταξύ, στις πολυεπίπεδες κόντρες που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη εντάσσεται και η πρωτοβουλία της Γερμανίας, της Φινλανδίας και της Ολλανδίας να «πριονίσουν» τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του περασμένου Ιουνίου σχετικά με την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης. Εκμεταλλευόμενες τις ασάφειες των αποφάσεων της Συνόδου, οι τρεις αυτές χώρες επιδιώκουν να εξαναγκάσουν την Ισπανία να υπαχθεί σε Μνημόνιο.

Εμπόδιο

Μια τέτοια εξέλιξη δημιουργεί, όμως, προβλήματα στις προσπάθειες της Αθήνας και του Δουβλίνου για αναδρομική εφαρμογή των αποφάσεων και μεταφορά στον ευρωμηχανισμό στήριξης των δανείων που έχουν ήδη εγκριθεί για την Ελλάδα και την Ιρλανδία.
Επιδίωξη της Ελλάδας σε αυτήν τη μάχη είναι να μεταφερθεί το σύνολο ή τουλάχιστον το σημαντικότερο τμήμα από τα 50 δισ. ευρώ που προβλέπονται για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Κάτι που, εφόσον αποφασιστεί, θα ελαφρύνει αισθητά την εξυπηρέτηση του ελληνικού χρέους. Με αυτά τα δεδομένα, μια πιθανή λύση θα ήταν να προχωρήσει η Ελλάδα στην έκδοση ομολόγων μικρής διάρκειας, παρ' όλο που δεν επαρκούσε, καθώς στερεί τη ρευστότητα από την αγορά.

Πάντως, είναι σαφές ότι για τους κοινοτικούς ιθύνοντες αυτό που προέχει τώρα είναι να υπάρξει άμεσα συμφωνία με τους εκπροσώπους της Κομισιόν, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ώστε αμέσως μετά να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη της ομάδας εργασίας της Ευρωζώνης μόλις υπάρξει συμφωνία με την τρόικα.

Στο χρονοδιάγραμμα που εξετάζεται, στόχος παραμένει η έκθεση της τρόικας να είναι έτοιμη στις 8 Οκτωβρίου, να συζητηθεί από τους 17 υπουργούς Οικονομικών, αλλά να μη δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενό της. Εξάλλου, χαρακτηριστικό του κλίματος επιφυλακτικότητας που εξακολουθεί να υπάρχει έναντι της Ελλάδας είναι ότι ορισμένα κράτη-μέλη επιμένουν στην ανάγκη να εμφανιστεί η Ελλάδα στο Eurogroup με εγκεκριμένα τα μέτρα από τη Βουλή, προκειμένου, όπως υποστηρίζουν, να αρθούν οι αβεβαιότητες. Στην περίπτωση όμως που τα μέτρα δεν θα έχουν ψηφιστεί έως τις 8 Οκτωβρίου, θα πρέπει να θεωρείται επιβεβλημένη μια έκτακτη τηλεδιάσκεψη του Eurogroup μεταξύ 8 και 18 Οκτωβρίου, προκειμένου να γίνει λεπτομερής επεξεργασία και προετοιμασία των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής.

Ποιός θα πληρώσει
Οι πιέσεις του ΔΝΤ για κάλυψη του κόστους της επιμηνυνσης του ελληνικού προγράμματος από τις χώρες της Ευρωζώνης συναντά τις ισχυρές αντιρρήσεις του σκληρού πυρήνα των χωρών του κοινοτικού Βορρά.
Μεταξύ των εναλλακτικών λύσεων που εξετάζονται, περιλαμβάνεται και η δυνατότητα να διακρατήσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν ή να τα πουλήσουν στην τιμή που τα αγόρασαν. Σε αυτό το σενάριο, όμως, αντιδρούν έντονα τόσο η Γερμανία όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Το ΔΝΤ διατυπώνει επιφυλάξεις για το κατά πόσον είναι εφικτό, με τα σημερινά δεδομένα, το δημόσιο χρέος να υποχωρήσει στα επίπεδα του 120% ώστε να θεωρηθεί βιώσιμο για να μπορεί συνεχιστεί η χρηματοδότηση από το Ταμείο.

Ενώ επιδίωξη της Ελλάδας είναι να μεταφερθεί το σύνολο ή τουλάχιστον το σημαντικότερο τμήμα από τα 50 δισ. ευρώ που προβλέπονται για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, Γερμανία, Φινλανδία και Ολλανδία προσπαθούν να ακυρώσουν, μέσω Ισπανίας, τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του περασμένου Ιουνίου για την ενεργοποίηση του μηχανισμού.

Πηγή: ethnos.gr