TOP ΑΓΩΝΕΣ
  • TOP ΑΓΩΝΕΣ
  • TURKISH AIRLINES EUROLEAGUE
  • UEFA EUROPA LEAGUE
ΔΕΙΤΕ ΤΑ LIVE

Ραγκουτσάρια, καμήλες, μπαμπόγεροι και φωταράδες! (pics & vids)

Ραγκουτσάρια, καμήλες, μπαμπόγεροι και φωταράδες! (pics & vids)

Μπορεί να πρόκειται για χριστιανική γιορτή ωστόσο η Ελλάδα είναι γεμάτη από έθιμα στις γιορτές των Φώτων, εκ των οποίων αρκετά έχουν... ρίζες στην αρχαιότητα και έχουν ιδιαίτερο και μεγάλο ενδιαφέρον.

Από τα ραγκουτσάρια μέχρι καμήλες, μπαμπόγεροι, και φωταράδες. Είναι μόνο κάποια από τα έθιμα στην γιορτή των Φώτων. Στην Θεσσαλία ανήμερα των Θεοφανίων αναβιώνουν τα ρουγκάτσια. Αυτά αποτελούνταν από ομάδες (10 - 15 μεταμφιεσμένων ατόμων) οι οποίες περιφέρονταν από σπίτι σε σπίτι παίρνοντας την ανάλογη αμοιβή. Μερικά από τα απαραίτητα μέλη του κάθε ομίλου ήταν ο γαμπρός, η νύφη (νέος μεταμφιεσμένος), ο παπάς, ο παππούς, ο γιατρός και οι "αρκουδιάρηδες". Υπάρχει και ένας αριθμός τραγουδιών που έχουν στην παρουσία τους. 

Στην Καστοριά υπάρχουν τα «Ραγκουτσάρια». Οι κάτοικοι μεταμφιέζονται και φορούν απαραιτήτως μάσκες που έχουν συμβολικό χαρακτήρα, αφού η όψη τους είναι τρομακτική και αποσκοπούν στο να ξορκίσουν το κακό από την πόλη. Ζητούν χρήματα ως κομμάτι της παράδοσης καθώς διώχνουν τα κακά πνεύματα. 

 

Κάτι αντίστοιχο έχουν στην Δράμα με την ονομασία ροκατζάρια. Οι κάτοικοι φορούν τρομακτικές μάσκες και κάνοντας εκκωφαντικούς θορύβους με τα κουδούνια που φέρουν περιφέρονται στους δρόμους. Στην ίδια περιοχή και ειδικότερα στην Καλή Βρύση Δράμας υπάρχουν τα μπαμπούγερα, που ξεκινούν το πρωί της παραμονής της γιορτής. Οι γυναίκες παίρνουν στάχτη και τη σκορπίζουν με το δεξί χέρι γύρω από το σπίτι προφέροντας ξορκιστικές λέξεις για να φύγουν τα καλακάντζουρα και να μην έχει φίδια το καλοκαίρι. Μετά το τέλος της τελετής του αγιασμού των υδάτων τα μπαμπούγερα συγκεντρώνονται έξω από την εκκλησία. Η αμφίεσή τους είναι ζωόμορφη και παλιότερα κρατούσαν στα χέρια ένα μικρό σακούλι με στάχτη με το οποίο, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, χτυπούσαν όσους συναντούσαν για να φοβερίζουν τα καλακάντζουρα. Σήμερα αυτό έχει αλλάξει λόγω των επισκεπτών που μπορεί να μην καταλάβουν περί τίνος πρόκειται. Το σακούλι είναι πια άδειο και οι ομάδες ζητούν συμβολικά και για το έθιμο ένα φιλοδώρημα.

Οι Μωμόγεροι είναι ένα Ποντιακό έθιμο που γινόταν στον Πόντο τα αρχαία χρόνια. Κρατά μέχρι σήμερα και είναι σατιρικό. Κάποιες φορές κρατάει από τα μέσα Δεκέμβρη μέχρι Φλεβάρη. Λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης των Ποντίων, το έθιμο ήταν μια μορφή αναγνώρισης της ελληνικής προέλευσής τους, και επίσης ένας τρόπος να ξεχαστούν από την τουρκική δουλεία.

 

 

Το έθιμο υπαγορεύει τα άτομα ντυθούν με διάφορα κοστούμια, όπου κάθε κοστούμι συμβολίζει ένα μέρος του πολιτισμού και της λαογραφίας των Ποντίων. Η αρκούδα συμβολίζει τη δύναμη, η ηλικιωμένη γυναίκα ένα σύμβολο του παρελθόντος, η νύφη για το μέλλον, το άλογο για την ανάπτυξη, ο γιατρός για την υγεία, ο στρατιώτης για την υπεράσπιση, την αίγα (κατσίκα) για τα τρόφιμα και ο Άγιος Βασίλης συμβολίζει το νέο έτος που θα φτάσει σε μερικές μέρες.

Στο Παλαιόκαστρο της Χαλκιδικής υπάρχουν οι φωταράδες. Ενδεικτικά ο «βασιλιάς» φορώντας το ταλαγάνι και φορτωμένος με κουδούνια ανοίγει το χορό ενώ ακολουθούν οι φωταράδες κρατώντας ξύλινα σπαθιά για να ξυλοφορτώσουν εκείνους που θα επιδιώξουν να πάρουν το λουκάνικο που στήνεται στην μέση του χωριού.

Στον Άγιο Πρόδρομο της Χαλκιδικής υπάρχουν οι φούταροι. Την παραμονή των Φώτων νεαροί άντρες λένε τα κάλαντα μαζεύοντας κρέας, λουκάνικα και χρήματα και την ημέρα του Αϊ Γιαννιού χορεύουν στην πλατεία του χωριού. Όταν κάνουν διάλειμμα τρέχουν να πάρουν από ένα ρόπαλο και όταν ξαναμπαίνουν στο χορό πετούν τα ρόπαλα ψηλά σφυρίζοντας με όλη τους τη δύναμη για να σηματοδοτήσουν το τέλος του Δωδεκαημέρου.

Σε χωριά της Καβάλας και της Δράμας βρίσκει κανείς το έθιμο των αράπηδων. Άντρες ντύνονται με προβιές και ζώνονται κουδούνια. Λέγεται ότι οι αράπηδες ήταν πολεμιστές που μετείχαν στην εκστρατεία του Μεγαλέξανδρου και έδιωξαν με τους αλαλαγμούς τους ελέφαντες των Ινδών.

 

Η στολισμένη καμήλα είναι ένα έθιμο που... δρομολογείται μετά τον αγιασμό των υδάτων στην Χαλκιδική. Συνήθως έξι άντρες μπαίνουν κάτω από το ομοίωμα μιας καμήλας βαδίζοντας ρυθμικά ή χορεύοντας, κουνώντας κουδούνια και τραγουδώντας. Είναι αναπαράσταση ενός πραγματικού γεγονότος, την απαγωγής μιας όμορφης κοπέλας από το γιο του Τούρκου επιτρόπου που συνέβη στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο αγαπημένος της για να την ξαναπάρει πίσω έστησε γλέντι και για να μπει στο τούρκικο σπίτι έφτιαξε ένα ομοίωμα καμήλας κάτω από το οποίο κρύφτηκαν οι φίλοι του. Αφού έκρυψαν την κοπέλα κάτω από την καμήλα την έβγαλαν έξω και την επομένη τη στεφάνωσαν με τον αγαπημένο της πριν προλάβουν να την ξαναπάρουν οι Τούρκοι.

 

 

ΤΙ ΤΗΡΕΙΤΑΙ ΣΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

Στην Ελλάδα, αλλά και στις χώρες όπου υπάρχουν απόδημοι Έλληνες, τα έθιμα των Θεοφανείων είναι τα εξής:

- Τα παιδιά τη παραμονή της εορτής και την επόμενη ημέρα λένε τα Κάλαντα Φώτων. Από θεολογική άποψη, απαλλαγμένα από κάθε άλλη επιρροή θεωρούνται μόνο αυτά που λέγονται στην Πάτμο. Αρχίζουν με την δημιουργία του κόσμου και την ημέρα που ο Θεός όρισε τα ύδατα. Συνεχίζουν με το προπατορικό αμάρτημα της Εύας και μετά αναγγέλλουν τη Βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό με μόνιμη επωδό το "Καλή σου μέρα Αφέντη με την Κυρά".

- H ανέλκυση του Σταυρού (το "πιάσιμο του Σταυρού") από κολυμβητές, τους Βουτηχτάδες. Αυτός που πιάνει το Σταυρό αφού πρώτα το φιλήσει το περιφέρει στις οικίες και λαμβάνει πλούσια δώρα. Απεικόνιση του εθίμου υπάρχει στην ταινία "Μανταλένα".

- O Αγιασμός των οικιών από τους ιερείς,

- Tο "Πλύσιμο" των εικόνων και

- O χορός των καλικάντζαρων.

- Στοιχεία και αναφορές έχουν αντληθεί από την Βικιπαίδεια και το users.sch.gr.

Επόμενα Άρθρα

Η αντεπίθεση της Ιταλίας (vids)

Η αντεπίθεση της Ιταλίας (vids)

Το gazzetta weekend γράφει για τις Ιταλικές ομάδες που δείχνουν έτοιμες να επαναφέρουν την γειτονική χώρα στην κορυφή της Ευρώπης.

Miss Violence: Πίσω από τις κλειστές πόρτες (vid & pics)

Miss Violence: Πίσω από τις κλειστές πόρτες (vid & pics)

Ο Αλέξανδρος Αβρανάς σε μια ταινία που σοκάρει. Η εικόνα της κοινωνίας που υποκρίνεται, κρύβεται και εγκληματεί με ασύλληπτα νοσηρό τρόπο. Σπουδαία ερμηνεία από τον Θέμη Πάνου.