ΔΕΙΤΕ ΤΑ LIVE
Η μέρα που αφανίστηκε μια ολόκληρη φουρνιά ποδοσφαιριστών

Η μέρα που αφανίστηκε μια ολόκληρη φουρνιά ποδοσφαιριστών

Η μέρα που αφανίστηκε μια ολόκληρη φουρνιά ποδοσφαιριστών

Σαν σήμερα, πριν από 28 χρόνια, έπεσε το αεροπλάνο που μετέφερε την εθνική ομάδα της Ζάμπιας, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους συνολικά 30 άτομα. Ο Δημοσθένης Γεωργακόπουλος γυρίζει τα χρόνο πίσω και καταγράφει τα γεγονότα μιας τεράστιας ποδοσφαιρικής τραγωδίας.

Φθινόπωρο 1988. Ολυμπιακοί Αγώνες της Σεούλ. Στο ποδοσφαιρικό τουρνουά κάνει την εμφάνισή της μια άγνωστη εθνική ομάδα, που εκπλήσσει το κοινό. Είναι η Ζάμπια, η οποία κερδίζει με το εντυπωσιακό 4-0 την Ιταλία και καταλαμβάνει από το πουθενά την 5η θέση στη διοργάνωση. Μέχρι τότε, οι «χάλκινες σφαίρες» είχαν συμμετάσχει μόνο σε Copa Africa και μεγάλος τους στόχος ήταν η συμμετοχή σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο. Εκείνη η φουρνιά έδειχνε ικανή να τα καταφέρει, όμως η μοίρα της έπαιξε άσχημο παιχνίδι. Γιατί ξεκληρίστηκε σε ένα ταξίδι της για τα προκριματικά του Μουντιάλ του 1994.

Η Ζάμπια είχε αγώνα απέναντι στη Σενεγάλη και στις 27 Απριλίου ήταν προγραμματισμένη η πτήση της για το Ντακάρ. Προκειμένου να μεταφερθεί η ομάδα με μεγαλύτερη άνεση και ασφάλεια (;), ναυλώθηκε αεροσκάφος της πολεμικής αεροπορίας της χώρας. Μόνο που το συγκεκριμένο αεροπλάνο δεν ήταν το πλέον κατάλληλο για πτήσεις. Όχι μόνο γιατί είχε κατασκευαστεί το μακρινό 1975 και πριν μερικούς μήνες είχε αποσυρθεί για ανακαίνιση, αλλά επειδή κυρίως διαπιστώθηκαν «κενά» στις δοκιμαστικές πτήσεις του. Ούτε τα προβλήματα στα φίλτρα λαδιού, ούτε κάποια κομμένα καλώδια εμπόδισαν τους... ειδικούς να πάρουν την απόφαση η πτήση να γίνει κανονικά. Μόνο που έμελλε να είναι η τελευταία.

Λόγω της μεγάλης χιλιομετρικής απόστασης, το αεροπλάνο θα έκανε τρεις στάσεις για ανεφοδιασμό, πριν φτάσει στον τελικό προορισμό του. Στη Μπραζαβίλ του Κονγκό, στη Λιμπρεβίλ της Γκαμπόν και στο Αμπιτζάν της Ακτής Ελεφαντοστού. Τα τεχνικά προβλήματα εμφανίστηκαν ξανά, όμως κανείς δεν έδωσε σημασία. Στις δύο πρώτες αφρικανικές πόλεις έφτασε κανονικά, όμως η αντίστροφη μέτρησε άρχισε μετά την απογείωση από την Λαμπρεβίλ. Λίγα δευτερόλεπτα αφότου σηκώθηκε από το έδαφος, πήρε φωτιά ο αριστερός κινητήρας του. Χωρίς κανείς να ξέρει το γιατί, ο πιλότος έσβησε και τη δεξιά μηχανή, με αποτέλεσμα το αεροσκάφος να χάσει ύψος και να συντριβεί στον Ατλαντικό Ωκεανό. Κάποιοι είπαν για λάθος ένδειξη στο σύστημα, κάποιοι άλλοι για απροσεξία του πιλότου λόγω κούρασης. Το αποτέλεσμα όμως δεν άλλαζε, 30 άτομα έχασαν τη ζωή τους μόλις 500 μέτρα από την ακτή.

Η αποστολή της εθνικής Ζάμπιας αποτελούνταν από 18 ποδοσφαιριστές. Οι υπόλοιποι 12 που έχασαν τη ζωή τους ήταν το τεχνικό τιμ, ο πρόεδρος της ομοσπονδίας, ένας δημοσιογράφος και όλο το πλήρωμα. Κανείς δε βγήκε ζωντανός, σε μία ανείπωτη τραγωδία για όλη τη χώρα. Στη Ζάμπια κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος και οι στιγμές ήταν τραγικές, όταν επέστρεψαν οι σωροί στην πρωτεύουσα Λουσάκα. Μια λαοθάλασσα κόσμου πλημμύρισε τους δρόμους από το αεροδρόμιο μέχρι το εθνικό στάδιο, όπου 30 φέρετρα απλώθηκαν κατά μήκος του αγωνιστικού χώρου. Μια ολόκληρη χώρα θρηνούσε, με τις εικόνες να κόβουν την ανάσα.

Το μεγάλο ερωτηματικό, πλέον, ήταν ποια θα ήταν η επόμενη μέρα στην εθνική ομάδα της χώρας. Στο ρόστερ είχαν απομείνει μόλις δύο ποδοσφαιριστές, οι οποίοι δε βρίσκονταν στη μοιραία πτήση. Ο αρχηγός, Καλούσα Μπουάλια, που τότε ήταν παίκτης της Αϊντχόφεν και θα πήγαινε μόνος του στη Σενεγάλη, αλλά και ο Τσαρλς Μουσόντα, που είχε πρόβλημα τραυματισμού. Ο αρχηγός της ομάδας ανέλαβε το «χτίσιμο» της νέας εθνικής. Υπό τη δική του καθοδήγηση έγιναν δοκιμαστικά ποδοσφαιριστών σε όλη τη χώρα, ενώ πολλές ευρωπαϊκές ομοσπονδίες συνέβαλλαν στο συγκεκριμένο εγχείρημα, είτε με τεχνογνωσία, είτε με χρηματική ενίσχυση.

Τα αποτελέσματα από το συγκεκριμένο «παιδομάζωμα» ήταν πραγματικά εντυπωσιακά, αφού τον επόμενο χρόνο η Ζάμπια έφτασε μέχρι τον τελικό του Copa Africa, όπου ηττήθηκε από τη μεγάλη δύναμη της Αφρικής, Νιγηρία. Το παιχνίδι της μοίρας, όμως, δεν είχε τελειώσει για τις «χάλκινες σφαίρες» και η λύτρωση ήρθε το 2012, σε μία τρομακτική συγκυρία των αριθμών. 18 χρόνια και 9 μήνες μετά το αεροπορικό δυστύχημα, οι ψυχές των 18 αδικοχαμένων ποδοσφαιριστών αναπαύθηκαν μετά από 18 εκτελέσεις πέναλτι. Η Ζάμπια κατέκτησε το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, νικώντας στη «ρώσικη ρουλέτα» την Ακτή Ελεφαντοστού. Όσο για το μέρος που στέφθηκε πρωταθλήτρια; Στις 27 Απριλίου 1993, στη Λαμπρεβίλ της Γκαμπόν, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά από τον τόπο της τραγωδίας.

Υ.Γ. Η ιστορία της εθνικής Ζάμπιας, από την τραγωδία του 1993 μέχρι το τρόπαιο του 2012 έγινε αργότερα ντοκιμαντέρ, με τον τίτλο “Eighteam”.