Να που και τα «πάθη» των θνητών φτάνουν στα χείλη των ποιητών

Μαριλένα Καλόπλαστου
Να που και τα «πάθη» των θνητών φτάνουν στα χείλη των ποιητών

bet365

Η μπάλα, η σφαιρική απόδοση του θείου. Ο τρόπος που παίρνει υπόσταση η ποίηση των πιο «τρελών». Μια ποίηση εν δράσει. Η ιερή μυσταγωγία των πιο πιστών. Η μπάλα, που έχουν υφανθεί γύρω της τα μεγαλύτερα παράδοξα. Το ποδόσφαιρο που έχουν υμνήσει μέχρι κι οι ποιητές.

Μια μέρα σα τη σημερινή, πριν από 31 χρόνια, ο Νίκος Καρούζος «φεύγει» νικημένος από τον καρκίνο. Γεννημένος στις 17 Ιουλίου του 1926 στο Ναύπλιο, στρατευμένος στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, εξόριστος στην Ικαρία και τη Μακρόνησο, ήδη από το 1941 βρίσκει καταφύγιο στην ποίηση.

Οι άξονες του έργου του ήταν το δώρο της ζωής, που γίνεται αβάσταχτη και το αναπόφευκτο του θανάτου. Το όνειρο και η αέναη αναζήτηση της ομορφιάς. Υπήρξε ένας εκ των κορυφαίων ποιητών της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Ο «τοξικομανής των λέξεων» που ενέπλεξε στα «πενθήματά» του και το ποδόσφαιρο.

Άγγιξε έτσι, για λίγο, το φίλαθλο, το οπαδικό πνεύμα, όλων όσοι πιστεύουν, σε ένα Θέο, επισκέπονται με συνέπεια έναν ναό και ασπάζονται μια θρησκεία. Αγκάλιασε με την τέχνη του μιαν άλλη τέχνη. Ως τέτοια τ' ορίζουν όσοι αγαπούν.

Όλοι εκείνοι που ξεχνούν έστω για 90 και κάτι λεπτά την μετατροπή του σε προϊόν προς βρώση και το κρατούν στο ύψος των ονείρων τους. Ανόθευτο, αγνό. Δεν βλέπουν όσοι το αγαπούν όλες τις βδέλες που απομυζούν την ουσία του, δρώντας σε βάρος του, τσαλαπατώντας το, υποβαθμίζοντάς το. Ξεχνώντας ότι το έχουν υμνήσει ως κι οι ποιητές (Ανδρέας Εμπειρίκος, Νίκος Εγγονόπουλος, Μάνος Χατζιδάκις, Ηλίας Λάγιος).

Ανάμεσα στα ιδεώδη χρώματα και την άνοιξη των Αριθμών του Καρούζου, στα ξεφτίσματα του ορατού, κάπου στο μέσο των νέων «θανάτων» που φέρνει η κάθε καινούργια ημέρα, φτάνει και «τ' απόγευμα της Κυριακής»! Κι έρχονται μαζί της χρωματιστές φανέλες και ιαχές που διακόπτουν την παράξενη ησυχία της μοναξιάς. Και ο ποιητής μπαίνει στο παιχνίδι ανοίγοντας και κλείνοντας το ραδιόφωνο. «Απολαμβάνω για λίγο συντριπτική γαλήνη και ξανανοίγω.»

Έτσι κι αλλιώς έτσι άνοιγε η κερκόπορτα που έδινε πρόσβαση τότε, στα θαύματα της στρογγυλής Θεάς. Μέσω της ραδιοσυνχότητας ο ποιητής φαντάζεται το παιχνίδι να εξελλίσεται μπρος του. Σιωπή και βαβούρα εναλλάσονται καθώς ανοίγει και κλείνει το «καπάκι». Ακούει και στοχάζεται. Τον τυλίγει η πυκνή σιωπή και τον συνεπαίρνουν οι φωνές. Δεν είναι λίγοι οι διανοούμενοι, που το αποστρέφονται το ποδόσφαιρο, το αποδιώχνουν ως κάτι ευτελές, κι ασήμαντο. Ή το προσεγγίζουν μόνο από τη σκοπιά και τις λαβωματιές που κάνουν στο σώμα του τα κάθε λογής συμφέροντα.

Ο Νίκος Καρούζος μέσα από το ποιήμα «Αγχώδης εμπειρία» που εντάσσεται στη συλλογή Πενθήματα κι εκδόθηκε το 1969 στην Αθήνα, το προσεγγίζει μέσα από μια δική του εσωτερική πάλη. Δεν ξέρει αν προτιμά τη βαβούρα και τη ραδιοφωνική περιγραφή των φάσεων που του επιτρέπει να χτίζει δικές του εικόνες, ή τη σιωπή μέσα στην οποία μπορεί να στοχάζεται. Καταλήγει σε μια ιδιόμορφη σύμπραξη, σε μια συμφωνία ανάμεσα στα δύο.

Αγχώδης εμπειρία

«Τ’ απόγευμα της Κυριακής / ανοίγω το ραδιόφωνο / σηκώνω το καπάκι της σιωπής. / Ποδόσφαιρο. Χρωματιστές φανέλες. / «Εχουμε φτάσει στο ένατο λεπτό / του πρώτου ημιχρόνου…» / Κατεβάζω το καπάκι. / Πόσο μπορούμε, αλήθεια, να κοιτάζουμε / στην ψυχή μας μέσα ολομόναχοι; / Απολαμβάνω για λίγο / συντριπτική γαλήνη / και ξανανοίγω. / «Την τελευταία στιγμή τρέχει ο Κλάφτης / και κατορθώνει να βοηθήσει την κατάσταση / προσπαθεί να προωθήσει το παιχνίδι / μαρκάρεται όμως απ’ τον Πονεμένο…» – / κλείνω. / Ησυχία με θεόκλειστα παράθυρα. / Ιδεώδης ηρεμία των δευτερολέπτων/

Ανοίγω/ / Την άρνηση πνίγω. / «…ένα πλάγιο άουτ υπέρ της Ενώσεως. / Το εκτελεί γρήγορα ο Κλούβας…» – / αλλά ξανακλείνω ζαλισμένος. / Φοβερό καπάκι. / Πυκνότερη σιωπή. / Ανάβω ένα κεράκι / και χαίρομαι την εξουσία μου./ O θάνατος εργάζεται και εδώ και εκεί. / Ξανανοίγω. / «Κοντρολάρει έξω απ’ τη μεγάλη περιοχή…» / Ολο το γήπεδο σείεται με καταρρακτώδη βροχή. / «…την μπάλα τώρα έχει ο Γρηγορίδης / και ψάχνει μάταια να βρει συμπαίκτη του…» / Ετσι, στοχάζομαι, προβάλλει η ψυχή / στη ματαιότητα λάμπει. / Τώρα μπερδεύτηκα πια μες στις φωνές / ουρλιάζουν τα πάντα. / «…ο Πονεμένος σουτάρει από πολύ κοντά / ο Αρχειοφύλαξ αποκρούει…» / N’ ανοίξω το παράθυρο / το παράθυρο, το παράθυρο. / Αυτή η ζωή… Αυτή η δύναμη… / Να ‘χει στην ίδια δυνατότητα / την ησυχία και το σάλο…»

Μάθε πού θα δεις ζωντανά όλους τους αγώνες σήμερα μέσα από το υπερπλήρες Πρόγραμμα TV του Gazzetta.

NEWS FEED