ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ, ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΤΗΣ ΣΤΑΖΙ

Ντιναμό Βερολίνου: μια ομάδα - καθεστώς (pics & vids)

Σαν σήμερα, πριν 50 χρόνια, στο διχοτομημένο Βερολίνο ιδρύθηκε η Ντιναμό Βερολίνου στην Ανατολική Γερμανία. Το gazzetta.gr παρουσιάζει τις ρίζες και την εξέλιξη μιας ομάδας που «μήτρα» της υπήρξε η πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη.  

Ντιναμό Βερολίνου: μια ομάδα - καθεστώς (pics & vids)

Ήταν μια ομάδα που «γέννησαν» οι κοινωνικές συνθήκες και που ως τέτοια αντιμετωπίστηκε απ' τον κόσμο. Ποδόσφαιρο και πολιτική διαπλέχθηκαν με τρόπο αμφιλεγόμενο και αποτέλεσμα τους, μεταξύ άλλων, σοβαρότερων μάλλον, ήταν μια ποδοσφαιρική ομάδα, η Ντιναμό Βερολίνου. Ένας «μύθος» για όποιον την υποστήριζε και σίγουρα με «εναλλακτική» ιστορία, που κάνει όσους την υποστηρίζουν ακόμα να τη θεωρούν διαφορετική, ακόμα και σήμερα που δεν είναι πρωταθλήτρια, ούτε «εκλεκτή» του καθεστώτος!

Ομάδα της αστυνομίας

Οι ρίζες του συλλόγου εντοπίζονται στα τέλη της δεκαετίας του '40. Στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, στην Ανατολική Γερμανία δηλαδή, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου και σ' ένα διχοτομημένο Βερολίνο, «καθρέπτη» της κατάστασης που επικρατούσε σε ολόκληρη την Ευρώπη, με χώρες προσαρτημένες στο «άρμα» του αγώνα για τον «σοσιαλισμό» κι εξαρτημένες απ' τη «μαμά Ρωσία» κι άλλες, τις περισσότερες, σε εξάρτηση απ' τους καπιταλιστικούς γίγαντες και τα συμφέροντα τους, ιδρύεται το 1949 -άλλος- ένας ποδοσφαιρικός σύλλογος: ονομάστηκε «Αθλητικός Σύλλογος της γερμανικής Αστυνομίας του Βερολίνου», γιατί καθοριστικό ρόλο στη «γέννηση» της έπαιξε η Λαϊκή Ένωση Αστυνομικών της πόλης.

Εκτός απ' το πολύ πετυχημένο τμήμα χόκεϊ επί πάγου, που ως άθλημα ήταν διαδεδομένο στη χώρα και ο νεοσύστατος σύλλογος έμελλε να «σαρώσει» στους τίτλους, η ποδοσφαιρική ομάδα έγινε εξαρχής η «επίσημη αγαπημένη» του καθεστώτος και του πολιτικού γραφείου που διοικούσε την Ανατολική Γερμανία. Το Μάρτιο του 1953 συγχωνεύτηκε με την ομάδα της αστυνομίας στη δεύτερη κατηγορία του πρωταθλήματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπό το όνομα «SG Dynamo Berlin», ενώ ένα χρόνο μετά (1954) πήρε την ονομασία «Αθλητικός Σύλλογος Ντιναμό Βερολίνου».

Επιβολή μεταγραφών!

Το καθεστώς είδε τότε στην ομάδα του Βερολίνου τη «βιτρίνα» του ποδοσφαίρου της Ανατολικής Γερμανίας και άμεσα διέταξε τη μεταγραφή των καλύτερων παικτών της Ντιναμό Δρέσδης στην Ντιναμό Βερολίνου κι τούμπαλιν, τη μετακόμιση όσων έχαναν τη θέση τους, απ’ το Βερολίνο στη Δρέσδη. Με την απόκτηση ποδοσφαιριστών όπως του Γιοχάνες Μάτσεν, του Χέρμπερτ Σόεν και του Γκούντερ Σρέτερ, η ομάδα της πρωτεύουσας ανέβηκε επίπεδο κι αντίστροφα η λαοφιλής Ντιναμό Δρέσδης «κατέβηκε» επίπεδο και «θάφτηκε» στην ιστορία. Έκτοτε μάλιστα υπάρχει μεγάλη κόντρα ανάμεσα στις δυο ομάδες, αφού, παρότι και οι δυο δημιουργήματα της εξουσίας, η μια είναι το «παιδί» και η άλλη το «αποπαίδι» της...

Η «ομαδάρα» του αρχιπράκτορα του Στάλιν και της Στάζι

Σύντομα ήρθαν οι επιτυχίες στη δεκαετία του '50, με αποκορύφωμα την κατάκτηση του Κυπέλλου Ανατολικής Γερμανίας το 1959, όμως στη συνέχεια επήλθε η παρακμή. Ούτε ο υποβιβασμός όμως στη δεύτερη εθνική κατηγορία το 1967 στάθηκε ικανός να την «αφανίσει» απ' το χάρτη. Σαν σήμερα το 1966, καθ' υπόδειξη του επικεφαλής της μυστικής υπηρεσίας πληροφοριών της χώρας, «Στάζι», στενού συνεργάτη του Στάλιν και καταδικασμένου σε κάθειρξη μετά την επανένωση της Γερμανίας για σωρεία πολιτικών δολοφονιών, Έριχ Μίλκε, που ήταν ένθερμος υποστηρικτής της, η ομάδα επανιδρύθηκε ως αμιγώς ποδοσφαιρική, πήρε το όνομα «Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Ντιναμό Βερολίνου» κι έμελλε να μονοπωλήσει σε τίτλους, δόξα και φήμη για πολλά χρόνια. Όπως γίνεται πάντως ήδη ευνόητο, όχι απαραίτητα γιατί είναι η κορυφαία ομάδα...

Συνολικά ο Μίλκε είχε ξεκάθαρη ιδέα για το ποδόσφαιρο κι ήταν αρκετά οξυδερκής και διορατικός για να καταλάβει τη χρησιμότητα του στον επικοινωνιακό πόλεμο ανάμεσα στον καπιταλιστικό κόσμο και στην πραγματικότητα του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Έχοντας βρεθεί στο πλευρό του Στάλιν πριν τον Β' Π.Π, του δόθηκε η ευκαιρία να «αγαπήσει» τη Ντιναμό Μόσχας, περισσότερο όμως ακόμα την ιδέα να κάνει το ίδιο στη Γερμανία, δηλαδή να δημιουργήσει ομάδες με το ίδιο όνομα και να τις θέσει στις υπηρεσίες του καθεστώτος. Μάλιστα, όπως διασώθηκε απ' τα αρχεία της διοικητικής επιτροπής της Στάζι, ονειρευόταν την ύπαρξη πολλών γερμανικών ομάδων υπό την επωνυμία «Ντιναμό», που θα έπαιζαν αντίπαλες με τις ρωσικές!

Όπως διαβάζει κανείς στα ίδια αρχεία, ο Μίλκε έλεγε πως «οι ποδοσφαιρικές επιτυχίες θα μπορέσουν να δώσουν ακόμα μεγαλύτερη λάμψη στην υπεροχή και την ανωτερότητα του σοσιαλιστικού κόσμου και στον χώρο του αθλητισμού».

Έτσι, οργανώνει την ίδρυση της Ντιναμό Δρέσδης, της ομάδας των αστυνομικών της Δρέσδης. Συνολικά, κάθε ομάδα που φέρει το όνομα «Ντιναμό», έλκει την καταγωγή της απ' την Αστυνομία, ενώ ο Μίλκε έλεγε: «Μια ομάδα με το όνομα Ντιναμό, είναι ένας οργανισμός φτιαγμένος γύρω από έναν βασικός άξονα: αυτόν του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Τα μέλη του αθλητικού συλλόγου της Ντιναμό θα χαρακτηρίζονται απ' την επαναστατική τους εγρήγορση».

Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιά ήταν τα επαναστατικά χαρακτηριστικά των παικτών της Ντιναμό Δρέσδης, όμως σίγουρα οι ποδοσφαιρικές τους ικανότητες ήταν αρκετά κατώτερες αυτών που οραματιζόταν ο Μίλκε. Τουλάχιστον αυτή ήταν η πραγματικότητα στην πόλη της Δρέσδης...

Η αγαπημένη του καθεστώτος

Η στήριξη απ' τον Μίλκε θα αρκούσε για να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς πως επρόκειτο για το «σιτευτό μόσχο» του ποδοσφαίρου της Ανατολικής Γερμανίας. Στα παιχνίδια της Ντιναμό με την Ουνιόν Βερολίνου, οι οπαδοί της δεύτερης φώναζαν συνθήματα κατά της Στάζι, όπως «δεν γουστάρουμε τα γουρούνια της Στάζι εδώ», αλλά κι αμιγώς πολιτικά, σε πλήρη αντίθεση με το καθεστώς, όπως «Die Mauer muss weg», (μτφ. «το Τείχος πρέπει να πέσει/φύγει»), κάθε φορά που η ομάδα τους κέρδιζε φάουλ! Η εύνοια είχε εμπεδωθεί με κάθε τρόπο. Απ' το 1979 μέχρι το 1988, με τον Γιούργκεν Μπογκς στον πάγκο της, η Ντιναμό κατέκτησε 10 συνεχόμενα πρωταθλήματα σε ισάριθμες σεζόν, παίρνοντας μέρος στα Κύπελλα Πρωταθλητριών της εποχής, όμως η διαιτητική εύνοια εντός των συνόρων ήταν το «δεκανίκι» της όποτε χρειαστεί.

Οι υποψίες και ο στιγματισμός διαιτητών που την βοηθούσαν εξόφθαλμα ως πιστά υπάκουοι «υπάλληλοι» στις άνωθεν εντολές συνέθεσαν ένα διόλου υγιές και ήρεμο σκηνικό στην ποδοσφαιρική σκηνή της χώρας, ενώ ο φίλαθλος κόσμος αντιδρούσε σε κάθε ευκαιρία. Μετά το 1-1 ανάμεσα σε Ντιναμό Βερολίνου και Λοκομοτίβ Λειψίας στον κρίσιμο αγώνα του πρωταθλήματος '85-'86, όπου η πρώτη ευνοήθηκε σε εξοργιστικό βαθμό απ' τον διαιτητή Μπερντ Στουμπφ οδήγησε σε πορείες διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα και επιθέσεις σε βάρος του διαιτητή, που θα γινόταν διάσημος και «κομμάτι» της ιστορίας για λόγο ουδόλως τιμητικό.

Σε άλλες περιπτώσεις, χαρακτηριστικό ήταν πως όταν το 1975 το Μαγδεμβούργο πήρε το πρωτάθλημα, ο Μίλκε μπήκε στα αποδυτήρια  της ομάδας και ανακοίνωσε στους εμβρόντητους παίκτες της ομάδας πως ό,τι και να κάνουν, του χρόνου ο τίτλος θα πάει στη Ντιναμό Δρέσδης, όπως και τελικά συνέβη! Άλλες φορές, η Στάζι συλλάμβανε (!) παίκτες των αντίπαλων ομάδων της Ντιναμό,  προκειμένου να μην παίξουν στα επικείμενα παιχνίδια και μετά τα ματς τους άφηνε ελεύθερους…

Η ομάδα της Στάζι όμως δεν χρειαζόταν πάντα να έχει την απροκάλυπτη εύνοια της διαιτησίας για να ξεπερνά τους «σκοπέλους» που εμφανιζόταν μπροστά της. Κανείς δεν ήθελε να δείξει «ασέβεια» απέναντι στο καθεστώς, οπότε πολλές φορές στους αγώνες απέναντι στη Ντιναμό οι αντίπαλοι φρόντιζαν να είναι υπέρ το δέον ευγενικοί, είτε γιατί υποχρεούνταν διά της βίας (εντός ή εκτός εισαγωγικών), είτε γιατί ήθελαν να περάσουν τις «εξετάσεις». Όπως γίνεται αντιληπτό, ποιός ήθελε να αποκτήσει προβλήματα λόγω του ποδοσφαίρου;

Επανένωση της Γερμανίας και καθίζηση

Μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, την πτώση του τείχους του Βερολίνου και την επανένωση της Γερμανίας και της πρωτεύουσας της, η Ντιναμό άλλαξε για άλλη μια φορά όνομα, έγινε «Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Βερολίνου» (1991) και υποβιβάστηκε στην τρίτη κατηγορία του νέου πρωταθλήματος. Δίχως την υποστήριξη της οποίας τύγχανε κι αποδείχτηκε εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς και με την απώλεια σπουδαίων παικτών που μετακινήθηκαν προς τις καλύτερες και σαφώς πιο ανεπτυγμένες ομάδες της Δυτικής Γερμανίας, έπεσε ακόμα πιο χαμηλά, στα τοπικά πρωταθλήματα. Έκτοτε παραμένει χαμηλά και σήμερα βρίσκεται στο πρωτάθλημα Βορειοανατολικής Γερμανίας (Regionaliga Nordost) , ενώ κατά καιρούς έχει κατακτήσει και κάποια τρόπαια, όπως το Κύπελλο Βερολίνου (2013), καμία σχέση όμως με τις δόξες των περασμένων δεκαετιών, όταν αποτελούσε την «κορυφαία» ομάδα μιας ολόκληρης χώρας, ως αντίστοιχη ποδοσφαιρικά των υπόλοιπων πρωταθλημάτων της Ευρώπης.

Απώλεσε μάλιστα τόσο γρήγορα την ταυτότητα του παρελθόντος, που αυτό κόντεψε να τη διαγράψει παντελώς! 

Το 2004 η γερμανική ποδοσφαιρική Ομοσπονδία εισήγαγε το θεσμό «Verdiente Meistervereine», με σκοπό την αξιολόγηση των επιτυχιών των ομάδων στην ιστορία της Μπουντεσλίγκα. Έτσι, έδωσε την ευκαιρία σε κάθε σύλλογο να δηλώσει επίσημα τους εθνικούς τίτλους πρωταθλημάτων και να ράψει στη φανέλα της αστέρια ανάλογα με τον αριθμό: ένα για τρεις, δύο για 5 και τρία για 10. Η Ντιναμό ζήτησε να της καταμετρηθούν οι τίτλοι που είχε κατακτήσει στο πρωτάθλημα της Ανατολικής Γερμανίας, όμως δεν έλαβε καμία απάντηση απ' την Ομοσπονδία. Έτσι, πήρε μόνη της την πρωτοβουλία κι έραψε τρία αστέρια στη φανέλα της, με τους συλλόγους που επίσης προέρχονταν απ' την Λαϊκή Δημοκρατία να εξεγείρονται και να αμφισβητούν τους τίτλους της, δίνοντας αφορμή για ένα μεγάλο ντιμπέιτ σχετικά με την εγκυρότητα των τίτλων της Ντιναμό!

Έκτοτε η Ομοσπονδία αποφάσισε να καταμετρά κάθε εθνικό τίτλο απ' το 1903 και μετά, όταν και αναγνωρίζεται η πρώτη διοργάνωση του αθλήματος στη χώρα. Για να αποφύγει τη σύγκρουση με τις υπόλοιπες ανατολικές ομάδες, η Ντιναμό άλλαξε το σήμα της και αντί για τρία αστέρια αποφάσισε να βάλει ένα, που να περικλείει τον αριθμό «10».

Σε ποιόν ανήκει το έμβλημα της;

Τίποτα όμως απ' όλα αυτά δεν θα είχε σημασία, αφού μια... παρεξήγηση έμελλε να δημιουργήσει σύγχυση σχετικά με το έμβλημα και την ιστορία της!

Μετά την επανένωση της Γερμανίας ζητήθηκε απ΄τις ομάδες της πρώην Ανατολικής να αλλάξουν όνομα και σήμα και να επιστρέψουν σ' αυτά που χρησιμοποιούσαν πριν το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Έτσι, η Ντιναμό μετονομάστηκε για άλλη μια φορά σε «Fussballclub Berlin», δηλαδή «Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Βερολίνου», σύντομα όμως διαπίστωσε πως είχε μεγαλύτερη απήχηση με το παλιό όνομα και έμβλημα.

Όταν λοιπόν αποφασίστηκε να επιστρέψει στα παλιά, διαπιστώθηκε πως δεν της ανήκαν πια! Έχοντας εγκαταλείψει τα πνευματικά δικαιώματα στο παλιό έμβλημα, αυτό πέρασε στην ιδιοκτησία του ιδιοκτήτη εμπορικού καταστήματος με αθλητικά είδη, Πίτερ Μάγκερ, που με τη σειρά του το πούλησε στους Αντρέ Ζόμερ και Ράικ Μπερντ και στην εταιρία μάρκετινγκ που κατείχαν. Με τη σειρά τους οι δυο τους είχαν δικαίωμα στο 10% της εμπορικής εκμετάλλευσης του.

Η Ντιναμό προσπάθησε να λύσει το θέμα της ιδιοκτησίας ανεπιτυχώς και το 2009 αποφάσισε να αλλάξει σήμα, στο οποίο πια δεν υπάρχουν αστέρια κι αντί για το «D» που κυριαρχούσε να βάλει την περίφημη βερολινέζικη αρκούδα...

Τίποτα λοιπόν πια δεν μένει να θυμίζει μια «ομαδάρα» που κατακτούσε σερί τίτλους, έπαιζε στην Ευρώπη και αποτελούσε το μοναδικό αξιόλογο εξαγώγιμο προϊον μιας ολόκληρης χώρας. Η ιστορία έγραψε για τη Ντιναμό Βερολίνου κάτι που σε κανέναν δεν - θα έπρεπε να- αρέσει να διαπιστώνει για την ομάδα του: ήταν η αγαπημένη των κρατούντων την εξουσία, σε μια εποχή μάλιστα που πλείστες όσες φορές, κόντρα με την εξουσία σήμαινε σοβαρό προσωπικό κόστος…

BFC Dynamo Berlin Hymne

BFC Dynamo - Erich Mielke, Ehrenvorsitzender

Best of internet