Το μικρόβιο του φόβου

Το μικρόβιο του φόβου

Ο Γιάννης Ντεντόπουλος αναλύει την λογική της επιλογής αντιπάλου και την στάση απέναντι στον πειρασμό που γεννάει στις ομάδες όλων των αθλημάτων.

Τελικά δεν υπάρχει ομάδα υψηλού επιπέδου, σε όλα τα ομαδικά αθλήματα, που να μην βρεθεί, μία ή περισσότερες φορές, μπρος στον πειρασμό της επιλογής αντιπάλου. Σύμφωνα με τους φιλοσόφους και τους ψυχαναλυτές, η ελευθερία επιλογής είναι ένα από τα πιο θεμελιώδη δικαιώματα στη ζωή ενός ανθρώπου. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι ακόμη και η «βλακεία» είναι προϊόν επιλογής και όχι αυτοδύναμο χαρακτηριστικό.

Στο μπάσκετ, αυτή το δίλημμα της επιλογής ή της μη επιλογής, το έχουμε ζήσει στο πετσί μας, πολλές φορές, ειδικά με την Εθνική ομάδα στις καλοκαιρινές διοργανώσεις που καταλήγουν σε χιαστί. Αναρίθμητες φορές το έχουμε βρει μπροστά μας και στην Ευρωλίγκα κατά τη μετάβαση από το ΤΟΡ 16 στα πλέι οφ.

Στο ποδόσφαιρο το παρακολουθούμε να συμβαίνει κατά κόρον στα Μουντιάλ ή τα Euro. Σε μια τέτοια κατάσταση, προφανώς, βρέθηκε και η Εθνική πόλο, πριν καταλήξει να παίξει με την Ιταλία και να αποκλειστεί στα προημιτελικά του ολυμπιακού τουρνουά από την Ιταλία.

Είναι λοιπόν προφανές ότι δεν πρόκειται για ένα θέμα το οποίο αφορά τις ελληνικές ομάδες, ούτε το προσεγγίζει κανείς ως ταμπού. Κι επειδή ακριβώς το συναντάμε με μεγάλη συχνότητα, μπορούμε να αναζητήσουμε πολλά παραδείγματα από τα οποία προέκυψε η διαπίστωση ότι η επιλογή δικαιώθηκε και πολλά που δεν δικαιώθηκε. Άλλωστε, αν βρεθούμε σε μια περίπτωση που όλοι διαλέξουν, όπως προφανώς έγινε στο πόλο, αναγκαστικά κάποιος από αυτούς θα είναι στο τέλος ο νικητής.

Για μένα πιο μεγάλο ενδιαφέρον έχει η περίπτωση που για να διαλέξεις αντίπαλο πρέπει να κάτσεις να χάσεις ένα παιχνίδι ακόμη και από θεωρητικά υποδεέστερο αντίπαλο. Τα τελευταία χρόνια έχω ακούσει ή διαβάσει πολλά επιχειρήματα υπέρ της μίας ή της άλλης λογικής.

Εκείνοι που υπερθεματίζουν υπέρ της επιλογής αντιπάλου, ακόμη κι αν χρειαστεί να μη χτυπήσουν ένα ματς επιμένουν ότι ακόμη και στον πόλεμο, είναι θέμα τακτικής να θυσιάσεις μια μάχη προκειμένου να νικήσεις τον πόλεμο. Ότι δεν είναι φρόνιμο να κατεβάζεις κάτω το κεφάλι και να ορμάς πάνω σε έναν τοίχο με μεγαλύτερη πιθανότητα να σπάσεις τα μούτρα σου, αν υπάρχει ένα μονοπάτι που σε βοηθάει να περάσεις από δίπλα. Ότι ακόμη και η Τροία που έμοιαζε απόρθητη έπεσε με το τέχνασμα του «δούρειου ίππου».

Από την άλλη, την άποψη που –δεν σας κρύβω ότι εμένα με κάλυψε- την εξέφρασε στο παρασκήνιο των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004 ο Παναγιώτης Γιαννάκης, τότε που ο περίγυρος τον πίεζε να αφήσουμε το ματς με του Πουέρτο Ρίκο για να αποφύγουμε στα προημιτελικά την Αργεντινή. Θυμάμαι σαν τώρα το διάλογο που είχαμε κάνει και τον είχε δημοσιεύσει στην «Ελευθεροτυπία».

«Αν έχεις στόχο να γίνεις πρωταθλητής, σημαίνει ότι πρέπει να περάσεις από μια διαδικασία που σε υποχρεώνει να αντιμετωπίσεις και να νικήσεις τους καλύτερους. Αν καταλάβουν οι παίκτες μου ότι πάμε σε ένα ματς με το σκεπτικό να χάσουμε, τότε είναι σα να τους βάζω μέσα τους το μικρόβιο του φόβου. Με αυτή την τακτική μπορεί να κερδίσεις κάτι βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα θα είσαι χαμένος».

Για την ιστορία η «γαλανόλευκη» δεν άφησε το ματς με το Πουέρτο Ρίκο, έπεσε πάνω στην «αλμπισελέστε» και έχασε για δυο ξεμαρκάριστα τρίποντα που δεν μπήκαν. Η Αργεντινή συνέχισε αποκλείοντας στον ημιτελικό τις ΗΠΑ και κατέκτησε το χρυσό επικρατώντας στον τελικό της Ιταλίας. Ωστόσο, πιστεύω ακράδαντα πια, ότι εκείνη η απόφαση ήταν ένας από τους βασικότερους λόγους που η Ελλάδα την επόμενη χρονιά, το 2005, στέφθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης στο Βελιγράδι και με το ίδιο ακριβώς πνεύμα απέκλεισε τους Αμερικανούς και κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στο Μουντομπάσκετ του 2006 στην Σαϊτάμα.

Εκείνο το μάθημα με έπεισε ότι ο πρωταθλητισμός είναι στάση και δεν είναι κατά-σταση στην οποία βρίσκεσαι και καλείσαι να διαχειριστείς ευκαιριακά. Είναι η διάθεσή σου να είσαι εκεί, αποφασισμένος να ανταγωνιστείς με τους καλύτερους και όχι να τους αποφύγεις.

Θυμίζω ότι το 2009 στην Πολωνία, χλευάζαμε τον νεαρό τότε Ντε Κολό που έβαλε εις βάρος μας το νικηφόρο καλάθι της Γαλλίας στο ματς που έκρινε την πρώτη θέση του ομίλου και έστειλε τους «τρικολόρ» καρφί πάνω στους Ισπανούς , που είχαν κάνει άθλιο ξεκίνημα και είχαν μείνει 4οι. Οι Ισπανοί τους απέκλεισαν και έφτασαν μέχρι το χρυσό μετάλλιο, το πρώτο της ιστορίας τους σε Ευρωμπάσκετ. Η Ελλάδα, όντως επωφελήθηκε, έφτασε στο χάλκινο μετάλλιο, το οποίο όμως κατά σύμπτωση (άραγε;) ήταν το τελευταίο που έχει κατακτήσει μέχρι και σήμερα.

Έκτοτε, στα τρία Ευρωμπάσκετ που ακολούθησαν έχουν κατακτήσει ισάριθμα μετάλλια: το ασημένιο το 2011, το χρυσό το 2013 και το χάλκινο το 2015, συν το χάλκινο στο Παγκόσμιο του 2014. Το «μακροπρόθεσμο» που λέγαμε. Ο δε Ντε Κολό έχει εξελιχθεί σε έναν από τους κορυφαίους γκαρντ στον κόσμο και πρόσφατα αναδείχθηκε MVP  στην Ευρωλίγκα που κατέκτησε με την ΤΣΣΚΑ.

Για το τέλος και αν αυτό μας βοηθήσει στη συζήτηση, ανέκαθεν με ενοχλούσε να μιλάμε για τον αθλητισμό με όρους πολέμου. Εκεί όπου «όλα επιτρέπονται» και όπου βρίσκει την πιο ταιριαστή εφαρμογή του το μακιαβελικό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Μας το απέδειξε ο Σπύρος Γιαννιώτης με την στάση του. Αν δεν κάνω λάθος…