Εξελίσσοντας την κληρονομιά του Μπιέλσα

Ο Θάνος Σαρρής γράφει για τον Χόρχε Σαμπάολι, τις επιρροές από τον Μαρσέλο Μπιέλσα και την αύρα που έφερε στη Σεβίλλη.  

Είναι πάρα πολλοί εκείνοι στην Αργεντινή, που έχουν να πουν μια ιστορία για τον Μαρσέλο Μπιέλσα. Όταν ακόμα ήταν σχετικά νεαρός τεχνικός στη Νιούελς, μια μέρα η κόρη του του είπε ότι στην τάξη της υπήρχε ένας δεκαεφτάχρονος που γνωρίζει τα πάντα για το ποδόσφαιρο. «Φέρτον σε μένα», της απάντησε. Ο πιτσιρικάς πήγε στο σπίτι του Μπιέλσα στο Ροσάριο και εκείνος τον… στρίμωξε, αρχίζοντας να τον ξεζουμίζει… στις ερωτήσεις. Όταν πείστηκε ότι όντως ήταν… διαβασμένος, τον έστειλε να κατασκοπεύσει την προσεχή αντίπαλο. Οι φήμες λένε ότι το έκανε σκαρφαλωμένος σε δέντρο! Σε ηλικία 35 χρονών οδηγούσε την Νιουέλς Ολντ Μπόις στην κατάκτηση του πρωταθλήματος Αργεντινής. Και εκείνη την περίοδο του βγήκε το.. παρατσούκλι «τρελός». Πως; Όταν αντιλήφθηκαν ότι στον ελεύθερο χρόνο του παίρνει το αμάξι του και… αλωνίζει τις αγροτικές περιοχές τριγύρω από το Ροσάριο ψάχνοντας για τα επόμενα ταλέντα της Σάντα Φε. Για τα παιδιά που κλοτσούν το τόπι σε μια αλάνα ή σε ένα ερασιτεχνικό παιχνίδι σε ένα απομακρυσμένο χωριό και έχουν το ταλέντο να εξελιχθούν, έχοντας παράλληλα ξεφύγει από τους σκάουτ των ομάδων.

Κάποια στιγμή θα κάνουμε μια αναλυτική έρευνα για τον τρόπο που ο Μαρσέλο Μπιέλσα έχει επηρεάσει τον ποδοσφαιρικό τρόπο σκέψης, την προσέγγιση και την μεθοδολογία αρκετών προπονητών που έχουν αφήσει την σφραγίδα τους τα τελευταία χρόνια. Ακόμα κι αν το στιλ τους έχει εξελιχθεί διαφορετικά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, ο Γκουαρδιόλα και ο Ποκετίνο. Ο πιο... φανατικός όμως μαθητής του, είναι ο Χόρχε Σαμπάολι. Χαρακτηριστικό είναι το ότι, όπως έχει αποκαλύψει ο ίδιος, όταν ήταν νεότερος έτρεχε έχοντας στα αυτιά του ακουστικά. Όχι για να ακούει μουσική, αλλά συνεντεύξεις τύπου του Loco! Έμαθε απ' έξω πολλές ατάκες του, προσέγγισε συνεργάτες του προκειμένου να μάθει περισσότερα και τόνιζε ότι ήταν «ψυχωμένος» με την προσωπικότητα και τις μεθόδους του!

Όταν στα 19 του είδε την ποδοσφαιρική του καριέρα να καταστρέφεται από έναν τραυματισμό στο γόνατο, δεν το έβαλε κάτω. Ο δικός του κόσμος είχε χρώμα ασπρόμαυρο και σχήμα σφαιρικό. Και πολλή, μα πάρα πολλή δουλειά. Αρχικά, δουλεύοντας ταμίας σε τράπεζα και στη συνέχεια υπάλληλος σε δημόσια υπηρεσία, ξεκίνησε να προπονεί ομάδες παιδικού. Κράτησε το ποδόσφαιρο για τις ελεύθερες ώρες του, για να του δίνει ζωή. Ωστόσο, μια Κυριακή, κατά τη διάρκεια μιας αναμέτρησης της ομάδας Αλούμνι από την πόλη του, ο διαιτητής τον απέβαλε από τον πάγκο. Εκείνος, ανέβηκε σε ένα δέντρο και συνέχισε να δίνει οδηγίες από εκεί! Ήταν η αρχή...

Η εφημερίδα La Capital δημοσίευσε τη φωτογραφία του από το δέντρο και ο κόσμος άρχισε να ενδιαφέρεται για τον ιδιόρρυθμο τούτο τεχνικό. Ο Εντουάρντο Χοσέ Λόπεθ, τότε πρόεδρος της Νιούελς, γνωρίζοντας ότι ξεκίνησε την επαφή του με το ποδόσφαιρο από τα τμήματα υποδομής της, τον κάλεσε και τον έβαλε προπονητή σε μια θυγατρική, όπου πλέον ξεκίνησε να δουλεύει σε περισσότερο επαγγελματικά πρότυπα. Έγραψε αρκετά προπονητικά χιλιόμετρα στην Λατινική Αμερική, σε Περού και Εκουαδόρ, πριν εκτοξεύσει τη φήμη του στην Ουιβερσιδάδ ντε Τσίλε. Υπό τις οδηγίες του κατέκτησε τέσσερις σερί τίτλους, κάνοντας σπουδαία βήματα και στις διεθνείς διασυλλογικές οργανώσεις, υποτάσσοντας ομάδες από την Αργεντινή και τη Βραζιλία, που παραδοσιακά είχαν την αύρα του ανώτερου. Στη συνέχεια, έκανε την εθνική Χιλής ομάδα καμικάζι. Μετά το Copa America, δεν υπήρχε κάτι άλλο μπροστά του πέραν μιας μεγάλης πρόκλησης στην Ευρώπη. Και η Εθνική Αργεντινής φυσικά, με την οποία φλέρταρε έντονα. Δεν θα εκπλήξει κανέναν αν στο άμεσο μέλλον τελικά την αναλάβει.

Το ξεκίνημά του στην Ισπανία εκτοξεύτηκε μετά τη νίκη επί της Ατλέτικο και το σκαρφάλωμα στη δεύτερη θέση. «Είναι εντελώς κλειστός. Έφερε τιμ από την Αργεντινή και έχει δώσει μόλις μία συνέντευξη. Στο επίσημο περιοδικό του συλλόγου», ανέφεραν πηγές μέσα από το σύλλογο στην εφημερίδα Vanguardia. «Είναι αλήθεια ότι ξεκίνησε εντυπωσιακά με έξι γκολ απέναντι στην Εσπανιόλ. Ωστόσο, υπήρξε μια στιγμή που έδωσε την εντύπωση ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο καλά όσο φαίνονταν στην αρχή. Έφερε ισοπαλία στις έδρες της Βιγιαρεάλ και της Εϊμπάρ», προσθέτουν, για να καταλήξουν: «Ωστόσο, τις τελευταίες βδομάδες έχει κάνει ένα βήμα μπροστά. Ο κόσμος είναι ενθουσιασμένος. Η ομάδα φαίνεται ότι έχει ρολάρει. Είναι πολύ εντυπωσιακή ανά διαστήματα. Και το σημαντικότερο; Είναι αξιόπιστη».

Έχοντας ενισχύσει ακόμα περισσότερο το «κάστρο» του Σάντσεθ Πιθχουάν, στο οποίο η Σεβίλλη έχει μόνο νίκες, ο Αργεντινός έχει ήδη δώσει στους Ανδαλουσιανούς σημάδια του δικού του παιχνιδιού.  Η ποδοσφαιρική του προσέγγιση είναι βασισμένη στις αρχές του Μπιέλσα, παρότι ο ίδιος αρνείται τον τίτλο του μαθητή του.

 Ρίσκο, πρεσάρισμα ψηλά και συνεχές πρέσινγκ, 11 παίκτες που δουλεύουν παθιασμένα μόνο για την ομάδα και όχι για τους εαυτούς τους, συνεχής κίνηση χωρίς την μπάλα, κατοχή, πάσες. Ο αμυντικός χαφ μπορεί να βρεθεί με μια ξαφνική κάθετη κίνηση στην αντίπαλη περιοχή, η τετράδα της άμυνας μπορεί να γίνει με μιας τριάδα και ξανά πάλι τετράδα. Τακτικά είναι πολύ ευέλικτος, λατρεύοντας να συνδυάζει στοιχεία που μεταξύ τους μπορεί να δείχνουν αντιφατικά. Όπως η κατοχή με τις αντεπιθέσεις, η ελευθερία με την τακτική προσήλωση, προκαλώντας χάος στους αντίπαλους. «Πρώτα αγάπησα τον Μπιέλσα, μετά πήρα πράγματα από τον Γκουαρδιόλα. Μου αρέσει να ανακατεύω την τράπουλα και να μην είμαι δογματικός. Όταν υπάρχουν 10 θρησκείες και εσύ έχεις μόλις μία, χάνεις τις υπόλοιπες εννιά», υποστηρίζει.

Η δική του Χιλή παρουσίαζε μια σπάνια ομοιογένεια ως προς τον βαθμό αφοσίωσης προς τη φανέλα. «Θέλουμε 11 φανατικούς που να δίνουν τη ζωή τους για τη φανέλα. 11 καμικάζι, που όπως την περίοδο του Μπιέλσα, να φαίνονται σαν 15», είχε δηλώσει παλιότερα. Αυτή είναι η εικόνα που οι ομάδες του βγάζουν στο γήπεδο και φροντίζει να την υποστηρίξει ο ίδιος, όχι μόνο μέσω των προπονήσεων, αλλά και από την καθημερινότητά του. Η δική του υπερπροσπάθεια και η μάχη που έδωσε για να φτάσει σε αυτό το σημείο, σε συνδυασμό με την απλοϊκότητα που αντιμετωπίζει τα πάντα, εμπνέει τους συμπαίκτες του.

Δίπλα στη λέξη «εργασιομανής», μάλλον πρέπει να μπει το όνομά του. «Ακόμα κι όταν ξεκουράζομαι, το μυαλό μου βρίσκεται στο ποδόσφαιρο. Κοιτάζω πίσω και αναλογίζομαι ότι εγκατέλειψα την οικογένειά μου για το ποδόσφαιρο. Αλλά ό,τι έγινε, έγινε», τονίζει.  Όταν πήγε στην Ουνιβερσιδάδ του πρόσφεραν ένα μεγάλο σπίτι και ένα πολυτελές αυτοκίνητο. Ο Σαμπάολι τα απέρριψε, νοικιάζοντας ένα δυάρι και αγοράζοντας ένα μεταχειρισμένο αμάξι. Προτιμά να διεξάγει τις προπονήσεις μακριά από δημοσιογράφους και φωτογράφους και όταν σε μια προπόνηση της εθνικής πριν το Copa America του 2015 ανακάλυψε ένα drone να πετάει πάνω από τον χώρο του γηπέδου, έγινε έξαλλος και διέκοψε μέχρι να εξαφανιστεί από τους αρμόδιους του γηπέδου. Δεν δίστασε να επισκεφτεί στη φυλακή την «ψυχή» της αγαπημένης του μπάντας, των Καγεχιέρος.

Η άφιξη του στη Σεβίλλη συνδυάστηκε σε μία κρίσιμη περίοδο μετάβασης. Ο Ουνάι Έμερι, που οδήγησε τους Ανδαλουσιανούς σε τρία Europa League ήταν παρελθόν, μαζί με παίκτες-κλειδιά. Ωστόσο, η παραμονή του Μόντσι ήταν η μεγαλύτερη εγγύηση της επόμενης μέρας, χτίζοντας το νέο ρόστερ με τρόπο που να ταιριάζει στον διαχειριστή του. Σε σχέση με τον Έμερι ο Σαμπάολι έχει πολύ πιο επιθετική φιλοσοφία, ενώ χτίζει με τον τρόπο του τις σχέσεις στα αποδυτήρια. «Δεν μπορείς να παλέψεις με τα "εγώ". Οπότε αν προπονείς τον Μέσι, πρέπει να τον κάνεις να σε αγαπήσει, να τον κερδίσεις», τόνιζε. Επίσης, είναι κατά των σύνθετων και μακροσκελών ομιλιών πριν τα ματς (στοιχείου του τεράστιου Μπράιαν Κλαφ), προτιμώντας να χαλαρώνει τους παίκτες του πριν τις αναμετρήσεις με πιο συμβατικές μεθόδους, όπως για παράδειγμα την προβολή μιας ταινίας.

Η ξέφρενη πορεία της Σεβίλλης των πολλών αλλαγών έχει φέρει διθυράμβους, ωστόσο ο ίδιος δεν πετάει στα σύννεφα. «Η ιστορία μας λέει ότι το να κατακτήσουμε τον τίτλο είναι σχεδόν αδύνατον. Ωστόσο, έχουμε την τιμή και τη χαρά να παίζουμε απέναντι σε όλους, στο δικό τους επίπεδο». Σίγουρα, το πρότζεκτ στο Σάντσεθ Πιθχουάν δεν είναι τυχαίο. Και αυτό είναι κάτι που αναγνωρίζει και ο πρόεδρος Χοσέ Κάστρο: «Διανύουμε μια μαγική περίοδο. Αυτό δεν έχει να κάνει με την τύχη, είναι αποτέλεσμα δουλειάς και επιμονής». Ως προς τα δύο τελευταία στοιχεία, καταλληλότερο άνθρωπο για τον πάγκο δεν θα μπορούσε να βρει...