Ο γύρος του κόσμου σε 95 αγώνες

Ο γύρος του κόσμου σε 95 αγώνες

Διαβάστε αποκλειστικά από το τεύχος του FFT του Μαΐου την ιστορία των Islington Corinthians που άφησαν το σημάδι τους με μια περιπέτεια που είχε κοκαΐνη, λεοπαρδάλεις και πραγματικούς πυροβολισμούς.

Του Paul Brown

Οι Islington Corinthians ταξίδευαν μέσω του Khyber Pass όταν το λεωφορείο τους αναγκάστηκε να σταματήσει και ο οδηγός τους φώναξε «άκουσε κανένας πυροβολισμό;». Ηταν το 1937 και μια ομάδα από ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές διένυαν απόσταση 35.000 μιλίων για να κάνουν ένα παγκόσμιο tour το οποίο περιελάμβανε 95 αγώνες. Επέζησαν από συγκρούσεις με αυτοκίνητα, τροπικές ασθένειες και συναντήσεις με κόμπρες και κροκόδειλους, όμως καμία από τις εξοτικές τους περιπέτειες δεν ήταν τόσο τρομακτική όσο το πέρασμα από το ξακουστό βουνό. Το Khyber Pass ανάμεσα από τα σημερινά Πακιστάν και Αφγανιστάν ήταν ένα μέρος με αντιμαχόμενες φυλές. Οι ποδοσφαιριστές που έκαναν το σαφάρι ανίχνευσαν το βουνό βρίσκονται τελικά αχτίδες φωτός.

Ξαφνικά είδαν στρατιώτες οι οποίοι έριξαν ομοβροντία πυροβολισμών. Οι παίκτες έπεσαν για να καλυφθούν στο λεωφορείο και σε βράχους. Ηταν αυτό το τέλος για τους ποδοσφαιρικούς Phileas Foggs; Αυτή η ιστορία ξεκίνησε στο βόρειο Λονδίνο. Οι Islington Corinthians FC ιδρύθηκαν το 1932 από τον μασέρ και ελεκτροθεραπευτή, Τομ Σμιθ, ο οποίος είχε την ιδέα για καλό σκοπό. Πίστευε ότι μια All-Star ερασιτεχνική ομάδα, που θα παίζει αγώνες κόντρα σε άλλες μεσοβδόμαδα, θα μπορέσει να βρει χρήματα για την κοινωνία και για να προωθήσει τις αξίες της Corinthians.

Οι ICs', όπως είχαν γίνει γνωστοί, ήταν καλή ομάδα. Ηταν αήττητοι κόντρα σε ερασιτέχνες στην πρώτη τους σεζόν και είχαν καλές εμφανίσεις παίζοντας με τις reserves των Αρσεναλ, Τότεναμ και Τσέλσι. Είχαν επίσης κάνει tour στην Ολλανδία, όπου κατάφεραν να νικήσουν τον πρωταθλητή, Αγιαξ. Ενα βράδυ Πέμπτης του 1936 τους κάλεσαν να παίξουν με την Ολυμπιακή ομάδα της Κίνας στο Highbury σε ένα «σχεδόν διεθνές φιλικό». Οι ICs εντυπωσιάσαν με νίκη 3-2 και στον Σμιθ είπαν ότι πρέπει να επισκεφτούν την Κίνα. Ο Σμιθ αρχικά θεώρησε ότι πρόκειται για αστείο όμως η πρόταση του κίνησε την περιέργεια.

Η κινέζικη ομάδα είχε φτάσει μέχρι την Αγγλία βγάζοντας τα έξοδά της παίζοντας φιλικούς αγώνες. Μπορούσε μια αγγλική ομάδα να βγάλει τα δικά της πηγαίνοντας στην αντίθετη κατέυθυνση; Με το επόμενο ποδοσφαιρικό ολυμπιακό τουρνουά να γίνεται στο Τόκιο θα μπορούσα να φτάσουν στην Απω Ανατολή; Μέσα σε μια εβδομάδα, ο Σμιθ ζήτησε από την FA έγκριση για «ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια ποδοσφαιρικής ομάδας», ένα τουρ σε όλο τον κόσμο. Θα ήταν ο γύρος του κόσμου σε 8 μήνες. Το ταξίδι θα ξεκινούσε από την Ολλανδία και θα σταματούσε Ελβετία πριν συνεχίσει προς την Αίγυπτο.

Στη συνέχεια ήρθε ένα σιρκουί στην Ινδία και χώρες όπως αυτές που είναι σήμερα γνωστές ως Μπαγκλαντές, Πακιστάν και Μιανμάρ. Επόμενες ήταν οι Μαλαισία και Σιγκαπούρη για παραμονή για έναν μήνα και μετά Βιετνάμ, Χονγκ Κονγκ, Φιλιππίνες, Κίνα και Ιαπωνία. Η στάση στην Χαβάι θα είχε συνέχεια στην Καλιφόρνια για 10 μέρες πριν η ομάδα βρεθεί στον Καναδά και επιστρέψει στη βάση της. Ηταν μια τρελή ιδέα. Το συνολικό κόστος του tour ήταν 12.000 λίρες, κοντά στο ένα εκατ. ευρώ σε σημερινά χρήματα. Και ήταν μεγάλο στοίχημα αν θα μπορέσουν να συγκεντρωθούν τα χρήματα από παιχνίδια κόντρα σε άγνωστους αντιπάλους σε άγνωστες διοργανώσεις. Οι υπολογισμοί όταν διανύεις τόσο μεγάλες αποστάσεις το 1930 είναι πολύ δύσκολοι. Τα ταξίδια με αεροπλάνο ήταν πολύ ακριβά, κάτι το οποίο σήμαινε ότι το tour έπρεπε να γίνει από γη και θάλασσα.

Μια απλή καθυστέρηση ή μια χαμένη ανταπόκριση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα όλο τον σχεδιασμό. Για να γίνουν τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα, η απειλή των Ναζί υπήρχε στην Ευρώπη, ενώ στην Κίνα και την Ιαπωνία, δύο χώρες που αποτελούσαν προορισμούς, είχαν πόλεμο μεταξύ τους. «Πρέπει να είσαι πολύ αισιόδοξος πριν ξεκινήσεις κάτι τέτοιο» λέει ο Σμιθ. Μέσα σε έναν χρόνο, η FA ενέκρινε το project, προγραμμάτισε αγώνες με οργανισμούς σε άλλες χώρες κανόνισε εισιτήρια και επέλεξε την ομάδα που αποτελούνταν από 19 ερασιτένχες ποδοσφαιριστές οι οποίοι είχαν το δικαίωμα να αφήσουν τις δουλειές και τις οικογένειές τους για ένα ταξίδι στο άγνωστο. Ο Σμιθ βρήκε επίσης έναν έμπειρο προπονητή, τον πρώην άσο της Τότεναμ και προπονητή της Ρεάλ Σοδιεδάδ, Χάρι Λόου.

Η ομάδα ήταν ένα μείγμα ερασιτεχνών που αποτελούνταν από εμπόρους, υπαλλήλους γραφείου και μαθητές και αρχηγός ήταν ο Πατ Κλαρκ, Σκωτσέζος μπακ που είχε παίξει επαγγελματικά σε Χιμπέρνιαν και Μπρέντφορντ. Στο κέντρο ήταν ο Μπιλ Γουίτακερ, υπάλληλος που είχε παίξει στην Kingstonian και στην επίθεση σε σύστημα 2-3-5 ήταν ο 20χρονος, Τζόνι Σέργουντ, που είχε παίξει στις reserves της Ρέντινγκ και ο Ιρλανδός εργάτης σιδηροδρόμων, Ντικ Τάραντ.

Οι ICs ξεκίνησαν στις 4 Οκτωβρίου του 1937 από τον σταθμό του Λίβερπουλ όπου φωτογραφήθηκαν με το λιοντάρι που είχαν για μασκότ. «Αυτή η αναχώρηση ήταν διαφορετική από κάθε άλλη που είχαν σαν ποδοσφαιριστής» έγραψε ο Κλαρκ στο σημειωματάριό του για το ταξίδι, που δημοσιεύτηκε στο βιβλίο ‘Ποδόσφαιρο σε όλο τον κόσμο’ το 1948. «Οταν το τραίνο ξεκίνησε, μια πολύ ήσυχη, υποτονική και στοχαστική ατμόσφαιρα επικράτησε. Αυτό ήταν, ύστερα από μέρες προσμονής, είχε έρθει η μέρα. Για τι πράγμα; Κανένας δεν ήξερε».

Το ταξίδι ξεκίνησε με τρεις αγώνες στην Ολλανδία και δύο στην Ελβετία στους οποίους οι ICs ήταν αήττητοι. Στη συνέχεια έκαναν το μακρύ ταξίδι μέχρι την Αίγυπτο καταφέρνοντας να επιβιώσουν από μια Μεσόγειο με καταιγίδες και έφτασαν την Αλεξάνδρεια στις 20 Οκτωβρίου. Οι παίκτες έγιναν δεκτοί με ενθουσιασμό από τον κόσμο τον οποίο μάλιστα χρειάστησε η αστυνομία να θέσει υπό έλεγχο. Η ομάδα επισκέφτηκε τις Πυραμίδες, γνώρισε τον Βασιλιά Φαρούκ και έδωσε τέσσερα ματς στην Αίγυπτο, χάνοντας μόνο στο ένα.

Ο Σμιθ απέδωσε την ήττα στους τραυματισμούς και τις αρρώστειες αφού 6 παίκτες αντιμετώπισαν πρόβλημα και είχαν πυρετό. Ο επιθετικός, Λόιντ Στόουν, ήταν τόσο άσχμα που πήγε σπίτι για να αναρρώσει ενώ παραλίγο να σκοτωθεί όταν το ταξί που τον μετέφερε συγκρούστηκε με άλλο όχημα. Στον Κλαρκ δεν άρεσε η Αίγυπτος, με το άγνωστο φαγητό, τα ενοχλητικά κουνούπια, την άσχημη οδήγηση όπως επίσης «τις αντιθέσεις που υπήρχαν με σκόνη και επιδημίες δίπλα σε μεγάλα ξενοδοχεία και κλαμπ». Ηταν σαφές ότι ήθελε να φύγει και καθώς οι ICs ταξίδεψαν με τραίνο προς την ‘Βρετανική Ινδία’ έπαιξαν 32 ματς σε 22 μέρη.

Εφτασαν στην Βομβάη στις 11 Νοεμβρίου και ανταλλάζοντας πράγματα της ομάδας με στολές για σαφάρι έκαναν ένα ταξίδι 1.200 μιλίων προς την Καλκούτα. Το ταξίδι είχε διάρκεια δύο μέρες και δύο νύκτες και σε κάθε σταθμό η ομάδα γινόταν δεκτή με επεφημίες. Οταν το τραίνο έφτασε στην Καλκούτα υπήρξε νέο πάρτι με τον κόσμο να δίνει στους παίκτες ακόμα και δώρα. «Ηταν τριαντάφυλλα, τριαντάφυλλα παντού» έγραψε ο Κλαρκ. Λίγες ώρες αφού ήταν στην πόλη, οι ICs έπαιξαν με την πρωταθλήτρια της Ινδίας, Mohammedan Sporting Club.

Για πρώτη φορά το ενδιαφέρον για τη φιλοξενούμενη ομάδα ήταν τόσο μεγάλο που το γήπεδο γέμισε με 55.000 θεατές. Το ματς τελείωσε 0-0 όμως οι φιλοξενούμενοι δεν άργησαν να κάνουν νίκες με τον Ντικ Τάραντ να βρίσκει τη φόρμα του. Από τα 32 παιχνίδια που έπαιξαν στην Ινδία, οι ICs νίκησαν στα 27 και έχασαν μόνο ένα. Κάποιοι αντίπαλοι έπαιζαν ξυπόλιτοι ενώ σε άλλες ομάδες οι παίκτες είχαν τουρμπάνια και μακριά γένια.

Οι Ινδοί θεατές είχαν «τρελαθεί με το παιχνίδι» και έκαναν εκατοντάδες μίλια για να το παρακολουθήσουν. Εκείνοι που δεν είχαν χρήματα για να πληρώσουν εισιτήριο κατέφυγαν σε λόγους και δέντρα. Ενα παιχνίδι στην Καλκούτα κόντρα σε ομάδα επιλέκτων της Ινδίας έφερε 55.000 θεατές στο γήπεδο αν και ο Κλαρκ έγραψε ότι μέσα και έξω ήταν συνολικά 100.000, κάτι που έκανε τους παίκτες να τα χάσουν. Η μεγαλύτερη επίσημη προσέλευση φιλάθλων στο tour ήταν 77.000 στο Μπαγκλαντές αν και οι ICs δεν πήραν αυτά που τους αναλογούσαν. Αν και στους φιλοξενούμενους είχαν υποσχεθεί το 50% από το γεγονός, η αστυνομία ισχυρίστηκε ότι αφού τα γήπεδα είναι δημόσιοι χώροι θα πρέπει τα χρήματα αυτά να πάνε σε φιλανθρωπίες. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Σμιθ, οι ICs έχασαν 1.000 λίρες, περίπου 85.000 ευρώ σε σημερινά χρήματα.

Ενώ βρίσκονταν στην Ινδία, οι παίκτες έκαναν βόλτες με ελέφαντες και κοιμόντουσαν σε σκηνές στη ζούγκλα που ήταν περικυκλωμένες από τίγρεις. Μια φορά, αφού το λεωφορείο τους χάλασε αναγκάστηκαν να κολυμπήσουν με τις εμφανίσεις τους σε ποτάμι που είχε κροκόδειλους. Ενα βράδυ, ο Μπιλ Γουίτακερ βρήκε μια κόμπρα στο κρεβάτι του και ευτυχώς για εκείνον ήταν νεκρή. Ομως ο μεγαλύτερος κίνδυνος ήταν από τα κουνούπια. Οι παίκτες κοιμόνταν κάτω από δίχτυα για τα κουνούπια και είχαν καταφέρει να αποφύγουν τις αρρώστειες, όμως ο Σμιθ δεν ήταν τόσο τυχερός. «Αφού προειδοποίησα τους παίκτες να προσέξουν ιδιαίτερα, πήγα και κόλλησα ο ίδιος ελονοσία».

Εχοντας συλληφθεί από οπλισμένους στρατιώτες, η ομάδα οδηγήθηκε σε ένα κοντινό φρούριο όπου είχε συνάντηση με Βρετανούς υπαλλήλους. Το όλο σκηνικό ήταν μια φάρσα του Βρετανικού στρατού. Στην πραγματικότητα οι φυλές είχαν κάνει συμφωνία για εκεχειρία προκειμένου να παρακολουθήσουν μαζί την ICs να να παίζει ποδόσφαιρο. Οπως ο καθένας μπορεί να θεωρήσει λογικό, η ομάδα τρομοκρατήθηκε με την φάρσα. Αν και το επόμενο παιχνίδι είχε προγραμματιστεί για το ίδιο απόγευμα, ο Κλαρκ επέμεινε ότι «ένα ποτό ήταν απαραίτητο».

Τον Ιανουάριο του 1938, ύστερα από δύο αγώνες στην Μπούρμα, η ICs ξεκίνησε για Μαλαισία και Σιγκαπούρη. Εκεί, ο Τζόνι Σέργουντ έγινε ο σταρ της ομάδας, βάζοντας 20 γκολ σε 16 αγώνες συμπεριλαμβανομένων και των 5 σε βάρος μιας μεικτής ομάδας από την Σιγκαπούρη και την Κίνα. Στην ICs η Μαλαισία άρεσε πολύ περισσότερο από την Αίγυπτο και την Ινδία καθώς είχε  λιγότερες αρρώστεις και μπλεξίματα, όμως οι… συναντήσεις δεν θα έλειπαν. Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού, το λεωφορείο της ομάδας κυνήγησε μια λεοπάρδαλη, η οποία το έφτασε εύκολα και έσκασε τα λάστιχα τρομοκρατώντας όλους τους επιβάτες.

Πριν το τελευταίο ματς στην Μαλαισία, κόντρα στην Johore, οι ICs δέχθηκαν πρόσκληση για τσάι και πούρα από τον Σουλτάνο. Χωρίς οι παίκτες να το ξέρουν, τα πούρα ήταν ποτισμένα με κοκαΐνη. «Το ναρκωτικό έκανε τα χείλη και το πηγούνι των παικτών να παραλύσουν, όπως συμβαίνει στον οδοντίατρο» θυμάται ο Σμιθ. «Είχε πολλή πλάκα». Οι ντοπαρισμένοι ICs διέλυσαν την Johore με 7-1.

Τους τρεις αγώνες στο Βιετνάμ, ακολούθησαν έξι στο Χονγκ Κονγκ με αποτελέσματα πέντε νίκες και δύο ισοπαλίες. Ενα από αυτά τα παιχνίδια ήταν στο Μακάου με την ομάδα να μένει σε πολυτελές ξενοδοχείο. Λίγο πριν η ομάδα φύγει για τον αγώνα, ο Σμιθ βρήκε τον Τάραντ και τον συμπαίκτη του, Εντι Μάρτιν ντυμένους με κιμονό και να καπνίζουν πίπες με όπιο. Αυτή τη φορά δεν το βρήκε τόσο αστείο και οι δύο παίκτες έμειναν εκτός.

Περισσότερα πράγματα σχετικά με ναρκωτικά συνέβησαν όταν οι ICs προσκλήθηκαν από την αστυνομία του Χονγκ Κονγκ για να βοηθήσουν σε επιδρομή για να βρουν όπιο. Φτάνοντας σε ένα κινέζικο εστιατόριο, στους παίκτες ζητήθηκε να καλύψουν το πίσω μέρος του κτιρίου και η αστυνομία μπήκε από μπροστά. Οπως ξεκίνησε η επιχείρηση «ένα κάθαρμα» που φορούσε μόνο παντελόνι πήδηξε από το πίσω παράθυρο στα χέρια του Μπιλ Γουίτακερ, ο οποίος τον πήγε σε βαν της αστυνομίας. Στο κρησφύγετο, οι αστυνομικοί έδειξαν στους παίκτες κουτιά  με κοκαΐνη και όπιο. Ο Κλαρκ έγραψε. «Είχαμε συμφωνήσει όλοι ότι εκείνο το απόγευμα άξιζε τον κόπο».

Ηταν πλέον Μάρτιος του 1938, ήδη η ομάδα είχε πέντε μήνες σε tour και επόμενη στάση ήταν οι Φιλιππίνες, όπου στο πρώτο από μια σειρά οκτώ αγώνων οι ICs νίκησαν 9-0 στην Μανίλα. Μετά, τον Απρίλιο, οι ICs σάλπαραν για την Κίνα και την Σανγκάη. Ηταν εκπληκτικό το ότι αυτή η ομάδα θα επισκεπτόταν την Σαγκάη, μια πόλη που είχαν καταλάβει οι Ιάπωνες και που επικρατούσε πολύ αντι-βρετανικό feeling. «Οπως αποβιβαζόμασταν, νιώσαμε μια ανησυχία στη θέα των στρατιωτικών με τις ξιφολόγχες» θυμάται ο Κλαρκ. Παρά τις συνθήκες, το προγραμματισμένο ματς διεξήχθη, μπροστά σε 10.000 θεατές. Προφανώς έχοντας χάσει τη συγκέντρωσή τους, οι ICs έχασαν από τους All-Star της Σανγκάης με 3-0.

Αν και στην πόλη απαγορευόταν να κυκλοφορείς, η ομάδα ήταν να φύγει τις πρώτες πρωινές ώρες και μερικοί παίκτες πήγαν σε κλαμπ όπου διασκέδασαν με μια μεικτή ομάδα κοριτσιών από τη διεθνή σκηνή. Φεύγοντας, κατά τις 2 το πρωί συνελλήφθησαν αφού δεν τήρησαν τον κανονισμό. Ευτυχώς, διευκρινίστηκε ότι ήταν στον δρόμο επειδή θα πήγαιναν να παίξουν ποδόσφαιρο στην Ιαπωνία και συνοδεύτηκαν στο πλοίο για να αναχωρήσουν. Στο Τόκιο, οι εξαντλημένοι ICs διαλύθηκαν σε ένα ολισθηρό τερέν από την All-Kanto με 4-0 και όταν επέστρεψαν στο πλοίο διαπίστωσαν ότι είχαν μπει σε καραντίνα λόγω χολέρας.

Υστερα από καθυστέρηση 24 ωρών, η ομάδα έφτασε στην Χαβάι, όπου ο Κλαρκ, έχοντας ξεπεράσει το μίσος του για τα λουλούδια, είπε ότι ήταν απογοητευμένος που την ομάδα δεν υποδέχτηκαν «κορίτσια με χούλα-χουπ και γαρύφαλα στα μαλλιά τους». Οι ICs μετέφεραν την απογοήτευσή τους στο γήπεδο όπου έχασαν 10-0 από την Oahu Allstars. Συνέχεια είχε η Καλιφόρνια, όπου οι ICs πέρασαν από κινηματογραφικά studio και φωτογραφήθηκαν με αστέρια του Hollywood όπως οι David Niven, Charles Farrell και Joan Woodbury. Η ομάδα έπαιξε δύο ματς σε Λος Αντζελες και Σαν Φρανσίσκο πριν πάει στον Καναδά για να δώσει 12 αγώνες σε 20 μέρες. Το τελευταίο παιχνίδι του tour ήταν στο Μόντρεαλ, στις 27 Μαΐου του 1938.

Οι ICs νίκησαν 7-2 και ο Σέργουντ έβαλε πέντε γκολ. Εφυγαν από τον Καναδά την επόμενη μέρα και έφτασαν στο Σαουθάμπτον στις 5 Ιουνίου με τις αποσκευές τους να είναι γεμάτες χρωματιστά αντικείμενα από τους διάφορους εξωτικούς προορισμούς. Τους υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της FA με επικεφαλής τον πρόεδρο, Γουίλιαμ Πίκφορντ. «Βάλατε την ομοσπονδία στον χάρτη του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Δεν ήμασταν σίγουροι όταν φύγατε, όμως τώρα θα έχετε αναμνήσεις για όλη σας τη ζωή».

Οι Islington Corinthians έπαιξαν επίσημα 95 παιχνίδια στο tour τους και είχαν απολογισμό 65 νίκες, 22 ισοπαλίες και 8 ήττες. Ο συγγραφέας, Rob Cavallini, έγραψε το βιβλίο ‘Around the World in 95 Matches’ αν και η έρευνά του δείχνει ότι η ομάδα έπαιξε 96 ματς. «Το 95 έχει να κάνει με αυτό που είχε επίσημο εκείνη την εποχή η ομάδα, όμως προφανώς έχει γίνει ένα λάθος στο μέτρημα» λέει στο FFT. «Επαιξαν επίσης ένα 97ο παιχνίδι, όμως οι ομάδες αντάλλαξαν παίκτες, οπότε δεν μπορεί να θεωρηθεί επίσημο».

Οσους αγώνες κι αν έδωσαν οι ICs πέτυχαν τον στόχο να μεταφέρουν το ποδόσφαιρο και τα ιδανικά τους σε όλο τον κόσμο - όμως το tour δεν ήταν επιτυχημένο οικονομικά. Η ομάδα είχε ζημία περίπου 60.000 ευρώ σε σημερινά χρήματα, την οποία ο Σμιθ κάλυψε από την τσέπη του. Ο τελευταίος είχε την πρόθεση να οργανώσει ένα ακόμα tour, όμως ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος δεν το κατέστησε δυνατό και ο σύλλογος αναγκάστηκε να πάει πάσο. «Αν ήμουν επιχειρηματίας, δεν θα είχα αναλάβει ποτέ αυτή την περιοδεία» λέει. «Ομως με όλα αυτά, θεωρώ ότι άξιζε τον κόπο. Ηταν μια εκπληκτική εμπειρία και είμαι περήφανος που ήμουν ο πρώτος άνθρωπος που πήρε το αγγλικό ποδόσφαιρο σε όλο τον κόσμο».